Table of Contents
Özet
Bitişik Eğik Yazı Tutum Ölçeği, 2016 yılında Ali Sıcak, Ali Arslan ve Cihan Ayan tarafından geliştirilmiş bir ölçme aracıdır. Bu ölçeğin temel amacı, Türkiye Cumhuriyeti eğitim sisteminde uygulanan bitişik eğik yazı öğretimine yönelik tutumları belirlemektir. Ölçek, özellikle sınıf öğretmenlerinin bu yazı stili hakkındaki algılarını, inançlarını ve duygusal tepkilerini sistematik olarak ölçmek üzere tasarlanmıştır. Ölçek geliştirme türünde olup, eğitim psikolojisi ve pedagojik araştırmalarda kullanılmak üzere hazırlanmıştır.
Anahtar Kelimeler
Bitişik Eğik Yazı, Tutum Ölçeği, Sınıf Öğretmenleri, Eğitim Psikolojisi, Yazı Öğretimi, Ölçek Geliştirme.
Yazarlar
Sıcak, A., Arslan, A., Ayan, C.
Amaç
Ölçeğin birincil amacı, ilköğretim kademesinde zorunlu olarak uygulanan bitişik eğik yazı metodunun uygulanması sürecinde öğretmenlerin sahip olduğu olumlu veya olumsuz eğilimleri, değerlendirmeleri ve görüşleri nicel verilere dönüştürmektir. Bu ölçüm, eğitim politikalarının ve öğretim materyallerinin geliştirilmesine katkıda bulunmak amacıyla gerçekleştirilmiştir.
Ölçek, öğretmenlerin bitişik eğik yazının öğrenci başarısı, okuma hızı, el yazısı estetiği ve pedagojik gerekliliği hakkındaki subjektif yargılarını açığa çıkarmayı hedeflemektedir. Elde edilen veriler, uygulama zorluklarının ve öğretmen direncinin kaynağını anlamak için kritik öneme sahiptir.
Yapı
Bitişik Eğik Yazı Tutum Ölçeği, psikolojideki tutum yapısını ölçmektedir. Tutum, bireyin belirli bir nesneye, duruma veya fikre karşı gösterdiği bilişsel, duyuşsal ve davranışsal eğilimlerin toplamıdır. Bu bağlamda, ölçülen yapı (konstrakt), sınıf öğretmenlerinin bitişik eğik yazı öğretimine yönelik genel değerlendirmeleridir.
Ölçek, büyük ihtimalle tutumun üç temel bileşenini kapsamaktadır:
- Bilişsel Bileşen: Bitişik eğik yazının faydaları, zorlukları veya gerekliliği hakkındaki inançlar ve düşünceler.
- Duyuşsal Bileşen: Bitişik eğik yazı öğretimine karşı hissedilen sevgi, nefret, hoşlanma veya kaygı gibi duygusal tepkiler.
- Davranışsal Bileşen: Öğretmenlerin bu yazı stilini teşvik etme veya kullanmaktan kaçınma eğilimleri.
Geçerlik
Ölçek geliştirme çalışmalarında geçerlik (validity), ölçme aracının gerçekten ölçmeyi amaçladığı yapıyı ne derece doğru ölçtüğünün göstergesidir. Kaynak materyalde geçerlik bilgisi açıkça belirtilmemiş olsa da, yayınlanan akademik çalışmada (Sıcak vd., 2016) geçerlik çalışmalarının detaylıca sunulduğu varsayılmaktadır.
Tipik olarak bu tür bir tutum ölçeği için İçerik Geçerliği (uzman görüşleri ile), Yapı Geçerliği (Faktör Analizi ile) ve Kriter Geçerliği (ilişkili diğer ölçütlerle korelasyon) yöntemlerinin kullanıldığı beklenir. Okuyucuların geçerlik sonuçlarına ulaşabilmesi için orijinal akademik makaleye başvurmaları gerekmektedir. Makalenin bağlantısı aşağıda Kaynakça bölümünde sunulmuştur.
Güvenirlik
Güvenirlik (reliability), bir ölçme aracının tutarlılık ve istikrar derecesini ifade eder. Ölçeğin farklı zamanlarda veya farklı madde gruplarıyla benzer sonuçlar üretme yeteneği güvenirlik testleriyle belirlenir. Kaynak materyalde güvenirlik bilgisi özetlenmemiştir.
Yüksek ihtimalle, ölçeğin iç tutarlılığını belirlemek amacıyla Cronbach Alfa katsayısı hesaplanmış ve bu değerin kabul edilebilir akademik standartlar içerisinde olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, test-tekrar test güvenilirliği gibi yöntemler de kullanılmış olabilir. Detaylı güvenirlik katsayıları ve yöntemleri için Sıcak, Arslan ve Ayan (2016) çalışmasına bakılması zorunludur.
Faktör Analizi
Geliştirme aşamasında olan tutum ölçeklerinde yapı geçerliğini sağlamak için genellikle Keşfedici Faktör Analizi (KFA) ve ardından Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) uygulanır. Bu analizler, ölçeğin tek boyutlu mu yoksa çok boyutlu bir yapıyı mı ölçtüğünü, yani bitişik eğik yazı tutumunun farklı alt boyutlara ayrılıp ayrılmadığını belirler.
Sıcak ve arkadaşlarının çalışmasında, ölçeğin maddelerinin hangi faktörler altında toplandığı, faktör yüklerinin dağılımı ve varyansın ne kadarının açıklandığı gibi temel faktör analizi verilerinin sunulduğu tahmin edilmektedir. Bu analizler, ölçeğin teorik yapısını destekleyen ampirik kanıtları sunar.
Araç
Test Türü: Geliştirme (Tutum Ölçeği)
Format: Büyük olasılıkla Likert Tipi Derecelendirme Ölçeği (Örneğin: 5’li Likert, “Tamamen Katılıyorum”dan “Kesinlikle Katılmıyorum”a).
Mevcut Dil: Türkçe (tr)
Popülasyon Grubu: Eğitimciler (Öğretmenler)
Yaş Grubu: Yetişkin (Çalışan Sınıf Öğretmenleri)
Popülasyon Detayları: Türkiye’de görev yapan İlkokul Sınıf Öğretmenleri.
Test Metodolojisi: Öz-bildirim ölçeği. Katılımcılar, bitişik eğik yazıya yönelik tutumlarını belirten ifadelere ne ölçüde katıldıklarını işaretlerler.
Anahtar Kelimeler
Tutum Ölçümü, Eğitim Araçları, Pedagojik Tutum, İlkokul Eğitimi, Geçerlik, Güvenirlik, Bitişik Eğik Yazı.
Yazarlar
Yazar ORCID Tanıtıcısı: Bilgi mevcut değildir.
Bağlantı Kurulabilecek E-posta Adresi: [email protected] (Ali Sıcak)
Yazışma Adresi: Bilgi mevcut değildir (Genellikle Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi ile ilişkilidir).
İzinler, Ücret ve Test Yılı
Ölçek, 2016 yılında geliştirilmiştir. Ölçeğin akademik ve araştırma amaçlı kullanımı genellikle telif hakkı sahibinin (yazarların) iznine tabidir. Ticari olmayan akademik çalışmalarda kullanım için yazarlarla e-posta yoluyla iletişime geçilmesi tavsiye edilir. Ölçeğin kullanımı için herhangi bir standart ücret bilgisi mevcut değildir.
Ölçeğin orijinal makale içeriği ve PDF dokümanı çevrimiçi olarak erişilebilir durumdadır.
Kaynakça
Sıcak, A., Arslan, A. ve Ayan, C. (2016). Sınıf öğretmenlerinin bitişik eğik yazıya yönelik tutumlarının incelenmesi. Turkish Studies, 11(3), 2009-2024.
Orijinal makaleye doğrudan erişim bağlantısı: turkishstudies.net.
Ölçeğin orijinal PDF dokümanı buradan indirilebilir: bitisik-egik-yazi-tutum-olcegi-toad.pdf
Bitişik Eğik Yazı Tutum Ölçeği Maddeleri
ÖNEMLİ: Ölçeğin orijinal maddeleri, sağlanan kaynak içerikte mevcut değildir. Maddelerin tamamına ulaşmak için yukarıda belirtilen akademik makaleye başvurulması gerekmektedir.
Cite this article
memjavad (2025). Bitişik Eğik Yazı Tutum Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/bitisik-egik-yazi-tutum-olcegi/
memjavad. "Bitişik Eğik Yazı Tutum Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 4 Nov. 2025, https://tr-scales.arabpsychology.com/bitisik-egik-yazi-tutum-olcegi/.
memjavad. "Bitişik Eğik Yazı Tutum Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2025. https://tr-scales.arabpsychology.com/bitisik-egik-yazi-tutum-olcegi/.
memjavad (2025) 'Bitişik Eğik Yazı Tutum Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/bitisik-egik-yazi-tutum-olcegi/.
[1] memjavad, "Bitişik Eğik Yazı Tutum Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, November, 2025.
memjavad. Bitişik Eğik Yazı Tutum Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2025;vol(issue):pages.