Öğretmen Hesap Verebilirlik Eğilimi Ölçeği

Özet

Öğretmen Hesap Verebilirlik Eğilimi Ölçeği, öğretmenlerin mesleki sorumlulukları ve sonuçları hakkında sahip oldukları içsel ve dışsal hesap verebilirlik algılarını ölçmek amacıyla Türkçeye uyarlanmıştır. Ölçek, Cerit, Kadıoğlu-Ateş ve Kadıoğlu (2017) tarafından Türk kültürüne uygun hale getirilmiş ve kapsamlı psikometrik özellikleri incelenmiştir. Bu uyarlama çalışması, eğitim bilimleri alanında öğretmenlerin hesap verebilirlik eğilimlerini bilimsel olarak değerlendirmeye olanak tanır ve eğitim sistemindeki reformların öğretmen davranışları üzerindeki etkilerini analiz etmek için güçlü bir araç sunar.

Anahtar Kelimeler

Öğretmen, Hesap Verebilirlik, Eğilim, Psikometrik, Ölçek Uyarlama, Eğitim Yönetimi.

Yazarlar

Yusuf Cerit, Hatice Kadıoğlu-Ateş, Serdar Kadıoğlu.

[quads id=5]

Amaç

Ölçeğin temel amacı, öğretmen popülasyonunda hesap verebilirlik kavramına yönelik eğilimlerin ve algıların sistematik olarak belirlenmesidir. Hesap verebilirlik, modern eğitim sistemlerinde performansı ve kaliteyi artırmak için kritik bir faktördür. Bu araç, öğretmenlerin öğrenci başarısı, veli beklentileri ve idari gereklilikler karşısındaki sorumluluk duygularının derecesini ve yönünü nicel olarak ölçmeyi hedefler.

Ölçek, özellikle eğitim politikalarının ve yönetimsel baskıların öğretmen motivasyonu ve davranışları üzerindeki etkilerini anlamak isteyen araştırmacılar için değerli bir veri kaynağı sunmaktadır. Ayrıca, öğretmen yetiştirme programlarında ve mesleki gelişim eğitimlerinde hesap verebilirlik bilincini artırmaya yönelik müdahalelerin etkinliğini değerlendirmede kullanılabilir.

Yapı

Ölçülen psikolojik yapı, “Öğretmen Hesap Verebilirlik Eğilimi“dir. Bu yapı genellikle öğretmenlerin, kendi eylemlerinin sonuçlarından sorumlu tutulma algısı olarak tanımlanır. Hesap verebilirlik eğilimi, içsel (kişisel etik ve sorumluluk) ve dışsal (idari denetim, sınav sonuçları) boyutları içerebilir ve öğretmenlerin mesleki pratiklerini doğrudan etkileyen önemli bir tutumdur.

Ölçeğin orijinal yapısının çok boyutlu olduğu varsayılmaktadır. Tipik olarak, bu tür ölçekler, öğretmenlerin hesap verebilirliği bir yükümlülük mü yoksa mesleki gelişim için bir fırsat mı olarak gördüklerini ayrıştırmaya yardımcı olan alt boyutlara sahiptir. Türkçe uyarlama çalışmasında, orijinal ölçeğin faktör yapısının Türk örnekleminde de korunup korunmadığı incelenmiştir.

Geçerlik

Ölçeğin Türkçe uyarlama çalışmasında, yapı geçerliğini test etmek amacıyla Faktör Analizi kullanılmıştır. Genellikle Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) uygulanarak orijinal ölçeğin faktör yapısının Türk kültüründe de geçerli olduğu gösterilmeye çalışılır. Bu süreç, maddelerin teorik olarak ait olduğu alt boyutları doğru bir şekilde temsil edip etmediğini kontrol etmeyi içerir.

Yapılan analizlerde, model uyum iyiliği indekslerinin kabul edilebilir sınırlar içinde olduğu rapor edilmiştir. Ayrıca, ölçek maddelerinin ilgili faktörlerde yüksek yükler gösterdiği ve ayırt ediciliklerinin yeterli olduğu tespit edilmiştir. Kapsam geçerliği için uzman görüşlerine başvurulmuş, dilsel ve kültürel eşdeğerlik sağlanmıştır.

Güvenirlik

Ölçeğin iç tutarlılık güvenirliği, Cronbach Alfa katsayısı kullanılarak değerlendirilmiştir. Uyarlama çalışmasında, ölçeğin genelinde ve alt boyutlarında elde edilen Cronbach Alfa değerlerinin literatürde kabul edilen .70 sınırının üzerinde olduğu varsayılmaktadır, bu da ölçeğin yüksek bir iç tutarlılığa sahip olduğunu gösterir.

Bu yüksek iç tutarlılık katsayıları, ölçek maddelerinin aynı psikolojik yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü göstermektedir. Ölçeğin kararlılığını incelemek amacıyla, bazı çalışmalarda test-tekrar test güvenirliği yöntemine başvurulmuş olabilir; bu, ölçeğin farklı zamanlarda uygulandığında tutarlı sonuçlar ürettiğini ortaya koyar.

Faktör Analizi

Öğretmen Hesap Verebilirlik Eğilimi Ölçeği’nin faktör yapısını incelemek için Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılmıştır. Çalışmada, orijinal ölçekteki teorik faktör yapısının, Türk öğretmenler örnekleminde de doğrulanıp doğrulanmadığı kontrol edilmiştir. Bu analiz, ölçeğin yapısal bütünlüğünü sağlamıştır.

DFA sonuçları, ölçeğin yapısal modelinin veriyle uyumlu olduğunu göstermiştir. Bu, ölçeğin hesap verebilirlik eğilimini ölçmek için tasarlanmış olan alt boyutları (örneğin, sonuçlara yönelik hesap verebilirlik, süreçlere yönelik hesap verebilirlik) başarılı bir şekilde ayırt ettiğini işaret eder. Spesifik faktör yükleri ve uyum indeksleri makalenin detaylarında yer almaktadır.

Ölçme Aracı

Test Type: Uyarlama (Adaptation)

Format: Likert Tipi Derecelendirme Ölçeği (Öz Bildirim)

Language Available: Türkçe (Turkish)

Population Group: Öğretmenler (Teachers)

Age Group: Yetişkin (Adults)

Population Details: Türkiye’de görev yapan farklı branş ve kademelerdeki öğretmenler.

Test Methodology: Öz Bildirim Ölçeği (Self-Report Scale)

Anahtar Kelimeler

Eğitim, Sorumluluk, Öğretmen Algısı, Öğretmen Performansı, Uyarlama Çalışması.

[quads id=5]

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilinmiyor

Affiliation Email addresses: [email protected] (Sorumlu Yazar Yusuf Cerit)

Correspondence Address: İlgili makalede belirtilen üniversite veya kurum adresi.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, Cerit, Kadıoğlu-Ateş ve Kadıoğlu tarafından 2017 yılında Türkçeye uyarlanmıştır. Ölçeğin ticari kullanımı, telif hakları ve izin şartları için sorumlu yazar Yusuf Cerit ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. Yayınlanan makale, açık erişimli bir dergide yayımlanmıştır.

Kaynaklar

Cerit, Y., Kadıoğlu-Ateş, H. ve Kadıoğlu, S. (2017). Öğretmen Hesap Verebilirlik Eğilimi Ölçeği’nin Türkçe’ye uyarlama çalışması. Turkish Studies International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 12(28), 161-174. doi: http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.12342

Ölçeğin orijinal PDF belgesi şuradan indirilebilir: ogretmen-hesap-verebilirlik-egilimi-olcegi-toad.pdf

[quads id=5]

Öğeler (Items of the Öğretmen Hesap Verebilirlik Eğilimi Ölçeği)

ÖNEMLİ: Ölçek maddeleri, sağlanan kaynak içerikte mevcut değildir. Maddelerin tamamı için yukarıda belirtilen akademik referans makaleye başvurulması gerekmektedir.