Öğretmen Mesleki Öğrenme Ölçeği

Özet

Öğretmen Mesleki Öğrenme Ölçeği (ÖMÖÖ), öğretmenlerin mesleki gelişim faaliyetlerine katılım düzeylerini ve öğrenme türlerini ölçmek amacıyla geliştirilmiş veya uyarlanmış psikometrik bir araçtır. Sunulan çalışma, ölçeğin Türkçe‘ye uyarlanması ve geçerlik ile güvenirlik çalışmalarının yapılması üzerine odaklanmıştır. Bu psikometrik çalışmanın temel amacı, Türk eğitim sistemindeki öğretmenlerin mesleki öğrenme süreçlerini bilimsel olarak inceleyebilecek sağlam bir ölçme aracı sağlamaktır.

Ölçek, Gümüş, Apaydın ve Bellibaş (2018) tarafından uyarlama yöntemi kullanılarak Türk kültürüne kazandırılmıştır. Bu uyarlama, eğitim araştırmacılarına öğretmenlerin sürekli mesleki gelişim ihtiyaçlarını ve bu ihtiyaçlara yönelik öğrenme stratejilerini değerlendirme imkanı sunmaktadır. Ölçek, genellikle öğretmenlerin bireysel öğrenme, işbirlikçi öğrenme ve resmi eğitimlere katılım gibi çok boyutlu mesleki öğrenme faaliyetlerini kapsamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Öğretmen Mesleki Öğrenme, Öğretmen Gelişimi, Psikometrik Özellikler, Ölçek Uyarlama, Geçerlik, Güvenirlik, Eğitim Araştırmaları

Yazarlar

Sedat Gümüş, Çiğdem Apaydın, Mehmet Şerif Bellibaş

Amaç

Öğretmen Mesleki Öğrenme Ölçeği’nin temel amacı, öğretmenlerin mesleki öğrenme süreçlerine ne ölçüde katıldıklarını ve bu öğrenme faaliyetlerinin hangi türlerde yoğunlaştığını nicel olarak belirlemektir. Ölçeğin Türkçe’ye uyarlanması, uluslararası alanda kabul görmüş bir yapının Türkiye bağlamında kullanılabilirliğini sağlamayı hedeflemiştir.

Bu uyarlama çalışması sayesinde, eğitim yöneticileri ve politika yapıcılar, öğretmenlerin sürekli mesleki gelişim (SMG) ihtiyaçlarını daha doğru analiz edebilir ve bu verilere dayanarak daha etkili hizmet içi eğitim programları tasarlayabilirler. Ölçek, öğretmenlerin öğrenme ortamlarını ve profesyonel gelişim kültürünü incelemek için kritik bir araçtır.

Yapı

Öğretmen Mesleki Öğrenme Ölçeği, öğretmenlerin mesleki gelişimlerini destekleyen çok boyutlu öğrenme aktivitelerini ölçmeyi amaçlayan bir yapıyı temel alır. Tipik olarak, mesleki öğrenme yapısı, sadece formel eğitimleri değil, aynı zamanda öğretmenlerin günlük uygulamalarından elde ettikleri informel öğrenmeleri de içerir.

Ölçeğin orijinal yapısı, genellikle şu temel boyutları içermektedir: Bireysel Öğrenme (okuma, araştırma yapma), İşbirlikçi Öğrenme (meslektaşlarla planlama, ortak problem çözme) ve Dışsal Öğrenme (kurslar, seminerler, konferanslar). Uyarlama çalışmasında, bu boyutların Türkçe konuşulan popülasyonda da tutarlı bir şekilde ölçülüp ölçülmediği test edilmiştir.

Geçerlik

Ölçeğin Türkçe uyarlama çalışmasında geçerlik çalışmaları, ölçek maddelerinin ölçülmek istenen yapıyı gerçekten ölçüp ölçmediğini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Kaynak referansında belirtilen çalışma, genellikle yapısal geçerliği test etmek için Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanmıştır.

DFA sonuçları, ölçeğin orijinal çok faktörlü yapısının Türk örnekleminde de doğrulandığını göstermelidir. Ayrıca, ölçeğin diğer ilgili yapılarla (örneğin, öğretmen yeterliliği veya iş doyumu) ilişkilerini inceleyen kriter geçerliği kanıtları da sunulmuş olabilir, ancak bu özel bilgi kaynakta detaylandırılmamıştır.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik analizi, ölçeğin farklı zamanlarda veya farklı madde setleriyle tutarlı sonuçlar verip vermediğini belirlemek için gerçekleştirilmiştir. Uyarlama çalışmasında, iç tutarlılık güvenilirliği yaygın olarak kullanılan Cronbach Alfa katsayısı ile hesaplanmıştır.

Yüksek Cronbach Alfa değerleri (genellikle 0.70 ve üzeri), ölçeğin ve alt boyutlarının yüksek düzeyde iç tutarlılığa sahip olduğunu ve dolayısıyla güvenilir olduğunu gösterir. Bu güvenirlik kanıtları, ölçeğin eğitim araştırmalarında stabil ve tekrarlanabilir sonuçlar üretebileceği anlamına gelir.

Faktör Analizi

Öğretmen Mesleki Öğrenme Ölçeği’nin Türkçe’ye uyarlanmasında en kritik adımlardan biri faktör analizidir. Adaptasyon çalışmalarında, ölçeğin kültürel olarak uygunluğunu ve yapısal bütünlüğünü test etmek için genellikle Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılır.

DFA, orijinal ölçeğin hipotez edilen faktör yapısının (yani, kaç alt boyut olduğu ve hangi maddelerin hangi alt boyuta ait olduğu) Türk öğretmenlerden toplanan verilerle ne kadar uyumlu olduğunu belirler. Analiz sonuçları, uyum indeksleri (RMSEA, CFI, TLI) aracılığıyla raporlanır ve bu indekslerin kabul edilebilir sınırlar içinde olması, ölçeğin yapısal geçerliğinin kanıtı olarak kabul edilir.

Araç

Test Type: Uyarlama Çalışması (Adaptation)

Format: Likert Tipi Derecelendirme Ölçeği (Orijinal ölçeğin formatına bağlı olarak)

Language Available: Türkçe

Population Group: Öğretmenler (Okul öncesi, ilkokul, ortaokul ve lise düzeyinde görev yapan)

Age Group: Yetişkin (Çalışan öğretmen popülasyonu)

Population Details: Türkiye’deki çeşitli il ve okullarda görev yapan aktif öğretmenler örneklemi üzerinde test edilmiştir.

Test Methodology: Anket yöntemiyle veri toplama, Doğrulayıcı Faktör Analizi ve İç Tutarlılık Güvenilirliği hesaplamaları.

Anahtar Kelimeler

Doğrulayıcı Faktör Analizi, Cronbach Alfa, Eğitim Psikolojisi, Öğretmen Kariyer Gelişimi, Hizmet İçi Eğitim

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Sedat Gümüş

Author ORCID Identifier: Bilinmiyor (Kaynakta belirtilmemiştir)

Affiliation Email addresses: [email protected]

Correspondence Address: İlgili akademik makalenin yayımlandığı tarihteki üniversite/kurum adresleri kullanılmalıdır.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin orijinal halinin kullanım izinleri, ölçeği geliştiren orijinal yazarlardan alınmalıdır. Türkçe uyarlamasının bilimsel çalışmalarda kullanılması için Sorumlu Yazar Sedat Gümüş ile iletişime geçilmesi önerilir.

Bu uyarlama çalışması 2018 yılında yayımlanmıştır. Ölçek kullanımına ilişkin herhangi bir ücret bilgisi kaynakta belirtilmemiştir; ticari olmayan akademik kullanımlar için genellikle izin yeterlidir.

Kaynaklar

• Gümüş, S., Apaydın, Ç. ve Bellibaş, M. Ş. (2018). Öğretmen Mesleki Öğrenme Ölçeği’nin Türkçe’ye uyarlanması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Eğitim ve İnsani Bilimler Dergisi: Teori ve Uygulama, 9(17), 107-124.
• Makalenin Dergipark bağlantısı: dergipark.gov.tr

Uyarlama çalışmasının orijinal PDF dosyası buradan indirilebilir: ogretmen-mesleki-ogrenme-olcegi-toad.pdf

Öğretmen Mesleki Öğrenme Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir. Ölçek maddeleri kaynak içerikte sağlanmamıştır. Maddelerin tam listesi için yukarıda belirtilen akademik makaleye başvurulması gerekmektedir.

Maddeler kaynak içerikte sağlanmadığı için buraya eklenememiştir.