Öğretmen Adaylarına Yönelik Girişimcilik Ölçeği (ÖAYGÖ)

Abstract

Öğretmen Adaylarına Yönelik Girişimcilik Ölçeği (ÖAYGÖ), Deveci ve Çepni (2015) tarafından, üniversite düzeyindeki öğretmen adaylarının girişimcilik eğilimlerini ve bu eğilimlerin altında yatan psikolojik yapıları ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir araçtır. Ölçek, 5 alt boyutta toplanmış toplam 38 maddeden oluşmaktadır ve 5’li Likert tipinde derecelendirilmiştir. Geliştirme çalışmasında, ölçeğin yapısal geçerliği ve güvenirliği, ileri düzey istatistiksel yöntemlerle (KMO, Bartlett Testi, Cronbach Alpha ve test-tekrar test) kanıtlanmıştır.

Keywords

Öğretmen Adayı, Girişimcilik, Faktör Analizi, Güvenirlik, Geçerlik, Likert Ölçeği, Duygusal Zeka.

Authors

İsa Deveci, Salih Çepni

Purpose

ÖAYGÖ’nün temel amacı, üniversitelerin eğitim fakültelerinde öğrenim gören öğretmen adaylarının girişimcilik özelliklerini ve potansiyellerini standardize edilmiş bir araçla tespit etmektir. Geliştiriciler, girişimcilik becerilerinin sadece ekonomik bağlamda değil, aynı zamanda eğitim ortamlarında yenilikçi yaklaşımları teşvik etmek ve mesleki yeterliliği artırmak açısından kritik öneme sahip olduğunu vurgulamaktadır.

Bu ölçek, öğretmen adaylarının hangi spesifik girişimci alt boyutlarda (örneğin, risk alma veya fırsatları görme) güçlü veya zayıf olduklarını belirleyerek, öğretmen yetiştirme programlarının müfredatlarının bu alanlara odaklanmasına ve bireysel gelişim ihtiyaçlarına cevap vermesine olanak tanır. Ölçek, bir geliştirme çalışması olarak, öğretmenlik mesleğine hazırlanan bireylerin girişimci ruhunu kapsamlı bir şekilde değerlendirme ihtiyacından doğmuştur.

Construct

Ölçek, öğretmen adayları bağlamında girişimcilik yapısını ölçmek üzere tasarlanmıştır. Bu yapı, tek boyutlu bir özellik yerine, birbiriyle ilişkili beş temel alt boyuttan oluşan çok boyutlu bir yapı olarak ele alınmıştır. Bu alt boyutlar, bireyin yenilikçilik kapasitesini, zorluklar karşısındaki tutumunu, öz yeterliliğini ve kişilerarası becerilerini kapsar.

ÖAYGÖ tarafından ölçülen beş temel alt boyut, girişimcilik literatüründe kabul görmüş bileşenleri yansıtmaktadır:

• Risk Alma (RAAÖ): Belirsizlik içeren durumlarda hesaplanmış riskleri üstlenme eğilimi.
• Yenilikçi Olma (YOAÖ): Yeni fikirler üretme, yaratıcı çözümler geliştirme ve mevcut durumları geliştirme yeteneği.
• Kendine Güven (KGAÖ): Kendi yeteneklerine ve başarı potansiyeline olan güçlü inanç düzeyi.
• Fırsatları Görme (FGAÖ): Çevredeki potansiyel fırsatları hızlı ve doğru bir şekilde algılama ve değerlendirme becerisi.
• Duygusal Zeka (DZAÖ): Hem kendi duygularını hem de başkalarının duygularını anlama, yönetme ve sosyal etkileşimlerde kullanma yeteneği.

Validity

Ölçeğin yapı geçerliği, öncelikle verilerin faktör analizi için uygunluğunu belirlemek amacıyla değerlendirilmiştir. Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) Testi sonuçları, tüm alt ölçekler için yüksek değerler vermiştir (FGAÖ için en yüksek .86, RAAÖ ve DZAÖ için .79). KMO değerlerinin .60’tan büyük olması, örneklemin faktör analizi için yeterli olduğuna işaret etmektedir.

Verilerin çok değişkenli normal dağılımdan gelip gelmediğini kontrol etmek için Bartlett Küresellik Testi uygulanmıştır. Bartlett Testi sonuçları, tüm alt ölçekler için istatistiksel olarak anlamlı çıkmıştır (p<.01). Örneğin, KGAÖ için Approx. Chi-Square (ACS) değeri 562,264876 olarak rapor edilmiştir. Bu anlamlılık (p<.05), verilerin normal dağılım varsayımını desteklemekte ve faktör analizinin uygulanabilirliğini doğrulamaktadır. Ayrıca, maddelerin faktör yük değerlerinin tamamının .50’nin üzerinde olduğu belirlenmiş, bu da maddelerin ilgili faktörleri güçlü bir şekilde temsil ettiğini göstermektedir.

Reliability

ÖAYGÖ’nün güvenirliği, iç tutarlılık ve zamana karşı kararlılık olmak üzere iki temel yöntemle incelenmiştir. İç tutarlılık, Cronbach Alpha katsayısı kullanılarak hesaplanmıştır. Tüm alt ölçeklere ait Cronbach Alpha katsayılarının .77’nin üzerinde olduğu belirlenmiştir, bu da ölçeğin yüksek düzeyde iç tutarlılığa sahip olduğunu göstermektedir.

Ölçeğin zamana karşı kararlılığını ölçmek amacıyla 175 kişilik bir örneklem üzerinde test-tekrar test güvenirliği çalışması yürütülmüştür. Bu çalışmada elde edilen korelasyon değerleri .66 ile .75 arasında değişmektedir. Bu korelasyon aralığı, psikometrik standartlara göre kabul edilebilir veya orta düzeyin üzerinde bir ilişkiyi temsil etmektedir (.40 ≤ r ≤ .69 aralığı orta düzeyde ilişki, .70 ≤ r ≤ .89 aralığı kuvvetli ilişki). Bu sonuçlar, ÖAYGÖ’nün ölçtüğü yapının zaman içinde stabil kaldığını ve güvenilir bir araç olduğunu doğrulamaktadır.

Factor Analysis

Öğretmen Adaylarına Yönelik Girişimcilik Ölçeği, toplam 38 madde ve 5 temel alt boyuttan oluşan çok faktörlü bir yapıya sahiptir. Bu yapı, açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizleri ile desteklenmiştir. Analizler, maddelerin teorik olarak belirlenen alt boyutlara yüksek yük değerleriyle yüklendiğini göstermiş, böylece ölçeğin yapısal geçerliği güçlendirilmiştir.

Belirlenen beş faktör (Risk Alma, Yenilikçi Olma, Kendine Güven, Fırsatları Görme ve Duygusal Zeka), öğretmen adaylarının girişimci niteliklerini ayrıntılı olarak ölçmeye olanak tanır. Tüm maddelerin faktör yük değerlerinin .50 eşiğini aşması, her bir maddenin kendi faktörünü yeterince temsil ettiğini ve ölçeğin temiz bir faktör yapısına sahip olduğunu kanıtlamaktadır.

Instrument

Test Type: Geliştirme Ölçeği (Developmental Scale)

Format: 38 maddeden oluşan çok boyutlu öz bildirim ölçeği.

Language Available: Türkçe (Turkish)

Population Group: Öğretmen Adayları (Yükseköğretim Öğrencileri)

Age Group: Genç Yetişkinlik

Population Details: Eğitim Fakültelerinde öğrenim gören lisans öğrencileri.

Test Methodology: 5’li Likert Ölçeği. Derecelendirme sistemi şu şekildedir: 1= kesinlikle katılmıyorum – 5= tamamen katılıyorum.

Keywords

Eğitim Psikolojisi, Öğretmen Eğitimi, Girişimci Nitelikler, Yapısal Geçerlik, Test Tekrar Test, Cronbach Alpha, KMO Testi.

Authors

Author ORCID Identifier: Bilgi mevcut değildir.

Affiliation Email addresses: [email protected]

Correspondence Address: Bilgi mevcut değildir.

Permissions & Fee and Test Year

Test Yılı: 2015

İzinler ve Ücret: Ölçeğin ticari olmayan akademik araştırmalarda kullanımı için sorumlu yazar (İsa Deveci) ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.

The original PDF can be downloaded here: ogretmen-adaylarina-yonelik-girisimcilik-olcegi-oaygo-toad.pdf

Reference’s

Deveci, İ. ve Çepni, S. (2015). Öğretmen Adaylarına Yönelik Girişimcilik Ölçeğinin geliştirilmesi: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. International Journal of Human Sciences, 12(2), 92-112. doi: 10.14687/ijhs.v12i2.3240

Items of the Öğretmen Adaylarına Yönelik Girişimcilik Ölçeği (ÖAYGÖ)

Öğretmen Adaylarına Yönelik Girişimcilik Ölçeği (ÖAYGÖ), 5 alt boyut ve toplam 38 maddeden oluşmaktadır:

• Risk Alma (7 m)
• Yenilikçi Olma (7 m)
• Kendine Güven (7 m)
• Fırsatları Görme (9 m)
• Duygusal Zeka (8 m)