Öğretmen Adaylarına Yönelik 21. Yüzyıl Becerileri Yeterlilik Algıları Ölçeği

Özet

Bu ölçek, öğretmen adaylarının çağdaş eğitim sistemlerinin temelini oluşturan 21. Yüzyıl Becerilerine yönelik sahip oldukları yeterlilik algılarını ölçmek amacıyla 2016 yılında geliştirilmiştir. Ölçek, özellikle eleştirel düşünme, yaratıcılık, işbirliği, iletişim ve teknoloji entegrasyonu gibi alanlarda öğretmen adaylarının kendilerini ne kadar yetkin gördüklerini belirlemeyi hedeflemektedir. Bu çalışma, eğitim programlarının bu becerileri kazandırma potansiyelini değerlendirmek ve pedagojik ihtiyaçları tespit etmek için kritik bir psikometrik araç sunmaktadır. Ölçek geliştirme süreci, kapsamlı geçerlik ve güvenirlik analizleri ile desteklenmiştir.

Anahtar Kelimeler

21. Yüzyıl Becerileri, Yeterlilik Algısı, Öz Yeterlik, Öğretmen Adayı, Ölçek Geliştirme, Eğitim Psikolojisi, Pedagojik Formasyon.

Yazarlar

Şengül Saime Anagün, Nuriye Atalay, Zehra Kılıç, Savaş Yaşar.

Amaç

Ölçeğin temel amacı, geleceğin eğitimcileri olan öğretmen adaylarının, küresel rekabet ortamının ve modern pedagojinin gerektirdiği 21. Yüzyıl Becerileri alanındaki yeterlilik algı düzeylerini geçerli ve güvenilir bir şekilde tespit etmektir. Bu tespit, Türkiye’deki öğretmen yetiştirme programlarının bu becerileri ne ölçüde desteklediğini değerlendirmek için bir temel oluşturur.

Ölçek, adayların kendilerini bu becerilere sahip görme derecelerini nicel olarak ölçerek, üniversitelerin Eğitim Fakültelerinde verilen eğitimlerin etkinliğine dair geri bildirim sağlamayı amaçlamaktadır. Elde edilen veriler, eğitim reformları ve müfredat güncellemeleri için yol gösterici niteliktedir.

Yapı

Öğretmen Adaylarına Yönelik 21. Yüzyıl Becerileri Yeterlilik Algıları Ölçeği, psikolojik literatürdeki öz yeterlik (self-efficacy) kavramını temel alır. Öz yeterlik, bireyin belirli bir eylemi veya görevi başarılı bir şekilde gerçekleştirebileceğine dair inancıdır. Bu bağlamda, ölçek, öğretmen adaylarının kendilerini 21. yüzyıl bağlamındaki karmaşık görevleri yerine getirme konusunda ne kadar yetkin hissettiklerini değerlendirir.

Ölçeğin ölçtüğü yapı, genellikle uluslararası literatürde kabul gören dört ana beceri alanını kapsar: Öğrenme ve İnovasyon Becerileri (yaratıcılık, eleştirel düşünme), Bilgi, Medya ve Teknoloji Becerileri, Yaşam ve Kariyer Becerileri ve İletişim ve İşbirliği Becerileri. Ölçek, bu çok boyutlu yapıyı temsil edecek şekilde tasarlanmıştır, böylece adayların güçlü ve zayıf yönleri alt boyutlar halinde incelenebilir.

Geçerlik

Ölçeğin geliştirilmesi aşamasında, Anagün ve arkadaşları (2016) tarafından kapsamlı geçerlik analizleri yürütülmüştür. Yapı geçerliğini test etmek amacıyla hem Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) hem de Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılmıştır. AFA, ölçek maddelerinin beklenen faktör yapısını ortaya çıkarırken, DFA ise bu yapının teorik modelle uyumunu doğrulamıştır.

Ayrıca, ölçek maddelerinin ölçülmek istenen becerileri yeterince temsil edip etmediğini belirlemek için alanında uzman akademisyenlerin görüşlerine başvurularak kapsam geçerliği sağlanmıştır. Yapılan analizler sonucunda elde edilen model uyum indeksleri ve faktör yükleri, ölçeğin öğretmen adaylarının 21. Yüzyıl Becerileri yeterlilik algısını ölçme konusunda kabul edilebilir düzeyde geçerli olduğunu göstermiştir.

Güvenirlik

Ölçeğin tutarlılığını ve kararlılığını belirlemek amacıyla güvenirlik çalışmaları yapılmıştır. En yaygın kullanılan güvenirlik katsayısı olan Cronbach Alfa iç tutarlılık katsayısı, hem ölçeğin tamamı hem de elde edilen alt boyutları için hesaplanmıştır. Bu katsayılar, ölçek maddelerinin aynı yapıyı ne kadar homojen bir şekilde ölçtüğünü gösterir.

Geliştirme çalışmasında (Anagün et al., 2016), ölçeğin genel Cronbach Alfa değerinin yüksek olduğu rapor edilmiştir. Bu yüksek değer, ölçeğin iç tutarlılığının yeterli olduğunu ve farklı öğretmen adayı gruplarında stabil sonuçlar üretebileceğini işaret etmektedir. Güvenirlik testleri, ölçeğin bilimsel araştırmalarda kullanıma uygun olduğunu teyit etmiştir.

Faktör Analizi

Öğretmen Adaylarına Yönelik 21. Yüzyıl Becerileri Yeterlilik Algıları Ölçeği, çok boyutlu bir yapıyı ortaya çıkarmak amacıyla faktör analizine tabi tutulmuştur. İlk aşamada uygulanan Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA), ölçek maddelerinin gruplanarak 21. yüzyıl becerilerinin alt bileşenlerini temsil eden belirli faktörler altında toplandığını göstermiştir.

İkinci aşamada ise, teorik yapının geçerliğini sağlamlaştırmak için Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) yapılmıştır. DFA sonuçları, ölçeğin birden fazla faktörden oluşan yapısının (genellikle 3 ila 5 faktör arası) kabul edilebilir uyum indeksleri ile doğrulandığını göstermiştir. Bu faktörler, 21. Yüzyıl Becerileri çerçevesinin temel bileşenlerini yansıtmaktadır ve ölçeğin yapısal bütünlüğünü kanıtlamaktadır.

Araç

Test Çeşidi: Geliştirme (Development)

Format: Likert Tipi Derecelendirme (Genellikle 5’li veya 7’li Likert formatında öz bildirim)

Mevcut Dil: Türkçe (Turkish)

Popülasyon Grubu: Öğretmen Adayları

Yaş Grubu: Üniversite öğrencileri (Genellikle 18-25 yaş aralığı)

Popülasyon Detayları: Türkiye’deki çeşitli üniversitelerin Eğitim Fakültelerinde veya Pedagojik Formasyon programlarında öğrenim görmekte olan öğrenciler.

Test Metodolojisi: Öz bildirim ölçeği (Self-report scale) kullanılarak katılımcıların kendi yeterlilik algılarını değerlendirmesi beklenir.

Anahtar Kelimeler

Öz Yeterlik, Eğitim Bilimleri, Öğretim Teknolojileri, Psikometrik Özellikler, Eğitim Reformu, Öğretmen Yetiştirme.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanıtıcısı: Mevcut Değil

Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri: Mevcut Değil

Yazışma Adresi: Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi (Tahmini)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, 2016 yılında geliştirilmiştir. Ölçek, bilimsel ve akademik araştırmalarda, kaynak gösterilmek ve atıf yapılmak koşuluyla kullanılabilir. Ticari amaçlı kullanımlar veya büyük ölçekli uygulamalar için sorumlu yazar Şengül Saime Anagün’den resmi izin alınması gerekmektedir.

Ölçeğin orijinal PDF dosyası burada indirilebilir: ogretmen-adaylarina-yonelik-21-yuzyil-becerileri-yeterlilik-algilari-olcegi-toad.pdf

Referanslar

Anagün, Ş., Atalay, N., Kılıç, Z., ve Yaşar, S. (2016). Öğretmen Adaylarına Yönelik 21. Yüzyıl Becerileri Yeterlilik Algıları Ölçeğinin geliştirilmesi: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 40, 160-175. doi: 10.9779/PUJE768.

Makalenin DergiPark bağlantısı: dergipark.org.tr

Öğretmen Adaylarına Yönelik 21. Yüzyıl Becerileri Yeterlilik Algıları Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçeğin orijinal maddeleri kaynak metinde sağlanmamıştır. Maddeler için yazarın (Anagün et al., 2016) orijinal makalesine başvurulmalıdır. Maddeler genellikle 21. Yüzyıl Becerilerinin alt boyutlarına yönelik yeterlik ifadelerinden oluşmaktadır.