Öğretmen Adayları için Doğu ve Güneydoğu Anadolu’ya Atanma Kaygısı Ölçeği

Özet

Öğretmen Adayları İçin Doğu ve Güneydoğu Anadolu’ya Atanma Kaygısı Ölçeği (TOAD), öğretmen adaylarının, Türkiye’nin coğrafi olarak zorlu olarak algılanan Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerine atanma ihtimali karşısında yaşadıkları psikolojik kaygı düzeyini belirlemek amacıyla geliştirilmiş bir ölçme aracıdır. Bu ölçek, 2020 yılında Mustafa Erol ve Fatih Özdemir tarafından yürütülen kapsamlı bir çalışma sonucunda oluşturulmuş olup, adayların mesleki kariyerlerinin başlangıcında karşılaştıkları coğrafi atanma endişelerini sistematik olarak araştırmayı hedefler.

Anahtar Kelimeler

Öğretmen adayı, atanma kaygısı, Doğu Anadolu, Güneydoğu Anadolu, ölçek geliştirme, psikometri, mesleki stres.

Yazarlar

Mustafa Erol, Fatih Özdemir.

[quads id=5]

Amaç

Bu ölçeğin birincil amacı, öğretmen adaylarının Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerine yönelik potansiyel atanma süreçlerinde deneyimledikleri özgül kaygı ve stres düzeylerini nicel olarak ölçmektir. Bu ölçüm aracı, öğretmenlik mesleğine yeni başlayacak bireylerin coğrafi yerleştirme baskıları karşısındaki psikolojik durumlarını analiz etmek üzere geliştirilmiştir.

Ölçek, adayların atanma bölgelerine ilişkin algılarını, beklentilerini ve bu durumdan kaynaklanan duygusal tepkilerini saptayarak, eğitim politikaları ve üniversitelerin rehberlik hizmetleri için önemli bir veri tabanı oluşturmayı amaçlamaktadır.

Yapı

Öğretmen Adayları İçin Doğu ve Güneydoğu Anadolu’ya Atanma Kaygısı Ölçeği, temelde durumsal kaygı kavramına odaklanmaktadır. Bu yapı, özellikle belirli bir coğrafi bölgeye atanma beklentisinin tetiklediği endişe, stres ve belirsizlik duygularını kapsar.

Ölçek, öğretmen adaylarının bu bölgelerdeki yaşam koşulları, güvenlik, sosyal uyum ve mesleki zorluklar hakkındaki olumsuz algılarını yansıtan bilişsel ve duygusal bileşenleri ölçmek üzere tasarlanmıştır. Yapısal olarak tek boyutlu veya çok boyutlu bir yapıyı temsil edip etmediği faktör analizleri ile belirlenmiştir.

Geçerlik

Ölçeğin yapısal geçerliği, hem keşfedici hem de doğrulayıcı yöntemlerle detaylı bir şekilde incelenmiştir. Yapısal geçerliği ortaya koymak amacıyla sırasıyla Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ve Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) teknikleri kullanılmıştır. Bu analizler, maddelerin teorik yapıya uygunluğunu ve boyutlar arasındaki ilişkileri test etmiştir.

Ayrıca, maddelerin içeriğinin ölçülmek istenen yapıyı ne derece temsil ettiğini belirlemek için kapsam geçerliği ve görünüş geçerliği çalışmaları yürütülmüştür. Bu süreçte, uzman görüşlerine başvurulmuş ve elde edilen veriler ışığında kapsam geçerlik indeksi hesaplanmıştır, bu da ölçeğin alan uzmanları tarafından kabul edilebilir düzeyde olduğunu göstermektedir.

Güvenilirlik

Ölçeğin güvenilirliğini saptamak amacıyla çeşitli istatistiksel teknikler uygulanmıştır. En önemli güvenilirlik göstergesi olan iç tutarlılık katsayıları, özellikle Cronbach alfa (α) değeri hesaplanarak belirlenmiştir. Bu katsayı, ölçek maddelerinin birbirleriyle ne kadar tutarlı olduğunu ve aynı yapıyı ne ölçüde ölçtüğünü göstermektedir.

Ek olarak, ölçek maddelerinin kalitesini değerlendirmek için madde analizi yapılmış; bu analizler kapsamında Pearson momentler çarpımı korelasyon katsayısı kullanılmıştır. Testin bütününe yönelik analizler ise ölçme aracının standart sapması, varyansı, ortalama güçlük düzeyi ve standart hatası gibi temel istatistiksel özelliklerini ortaya koymuştur.

Faktör Analizi

Ölçek geliştirme sürecinde, Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA), ölçeğin altında yatan boyutları keşfetmek amacıyla kullanılmıştır. AFA sonuçları, ölçeğin yapısal modelini oluşturmada temel teşkil etmiştir ve maddelerin faktörlere dağılımı belirlenmiştir.

AFA’yı takiben, elde edilen faktör yapısının veri seti tarafından ne ölçüde desteklendiğini test etmek amacıyla Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) gerçekleştirilmiştir. DFA sonuçları, kabul edilebilir uyum indeksleri (örneğin Ki-Kare / serbestlik derecesi oranı, RMSEA, CFI) ile ölçeğin teorik yapısının ampirik verilerle tutarlı olduğunu doğrulamıştır.

Araç

Test Türü: Geliştirme (Yeni bir yapıya özgü olarak tasarlanmıştır)

Format: Ölçek toplam 25 maddeden oluşmaktadır. Cevaplar 7’li Likert tipi bir derecelendirme ile toplanır.

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Öğretmen Adayları

Yaş Grubu: Yetişkin (Genellikle Eğitim Fakültesi son sınıf öğrencileri veya atanma sürecindeki mezunlar)

Popülasyon Detayları: Türkiye’deki çeşitli üniversitelerin Eğitim Fakültelerinde öğrenim gören veya Kamu Personeli Seçme Sınavı (KPSS) hazırlık sürecindeki öğretmen adayları.

Test Metodolojisi: Katılımcılardan, her bir ifadeyi okuduktan sonra kendilerini değerlendirip sizin için en uygun seçeneği “1 den 7 ye” kadar işaretlemeleri istenir (1-Hiç Katılmıyorum; 7- Tamamen Katılıyorum).

Anahtar Kelimeler

Eğitim psikolojisi, atanma stresi, öğretmenlik mesleği, psikometrik analiz, Likert ölçeği.

[quads id=5]

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Belirtilmemiş

İletişim E-posta Adresi: [email protected] (Sorumlu Yazar Mustafa Erol)

Yazışma Adresi: Mustafa Erol (Yıldız Teknik Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, sorumlu yazar)

İzinler ve Ücretler ve Test Yılı

Test Yılı: 2020

Kullanım İzinleri: Ölçeğin bilimsel ve akademik amaçlı kullanımı, orijinal makaleye usulüne uygun atıf yapılması şartıyla mümkündür. Ticari veya geniş ölçekli uygulamalar için sorumlu yazarla iletişime geçilmesi önerilir.

Ücret: Akademik araştırmalar için genellikle ücretsizdir.

Kaynaklar

• Erol, M. ve Özdemir, F. (2020). Öğretmen Adayları İçin Doğu ve Güneydoğu Anadolu’ya Atanma Kaygısı Ölçeğinin Geliştirilmesi. ulakbilge, 50 (Temmuz), 742–753. doi: 10.7816/ulakbilge-08-50-02.

Makalenin orijinal tam metin bağlantısı: ulakbilge.com

Ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: ogretmen-adaylari-icin-dogu-ve-guneydogu-anadoluya-atanma-kaygisi-olcegi-toad.pdf

[quads id=5]

Öğretmen Adayları için Doğu ve Güneydoğu Anadolu’ya Atanma Kaygısı Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri, orijinal dilinde korunmuş olup hiçbir şekilde değiştirilmemiştir.

Ölçek toplam 25 maddeden oluşmaktadır. Derecelendirme formatı 1 (Hiç Katılmıyorum) ile 7 (Tamamen Katılıyorum) arasındadır. Örnek maddeler ve faktör yükleri aşağıdadır:

• M1 Doğuda öğretmen olacağımı düşündükçe strese girerim (Faktör Yükü: ,855)
• M2 Doğuya atanacak olma düşüncesi sınav hazırlık sürecinde beni strese sokar (Faktör Yükü: ,828)