Öğretmen Adayları Atanamama Kaygısı Ölçeği

Özet

Öğretmen Adayları Atanamama Kaygısı Ölçeği (TOAD), Türkiye’deki eğitim fakültesi öğrencilerinin ve mezunlarının, devlet okullarına atanma sürecinde yaşadıkları yoğun mesleki ve varoluşsal Kaygı düzeylerini ölçmek amacıyla geliştirilmiş Psikometrik bir araçtır. Ölçek, özellikle yüksek işsizlik oranları ve sınırlı kadro kontenjanları bağlamında öğretmen adaylarının geleceğe yönelik duydukları belirsizlik, stres ve çaresizlik duygularını nicel olarak belirlemeyi hedefler.

Bu ölçek, öğretmenlik mesleğine adım atmaya hazırlanan bireylerin ruh sağlığı üzerindeki atama baskısının etkilerini inceleyen akademik çalışmalara önemli bir katkı sağlamaktadır. Ölçek, Menekşe Eskici tarafından 2016 yılında gerçekleştirilen kapsamlı bir çalışma kapsamında geliştirilmiş ve Türk eğitim sistemi bağlamında geçerlik ve güvenirlik çalışmaları yapılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Öğretmen atamaları, atanamama kaygısı, mesleki Kaygı, öğretmen adayları, işsizlik, Psikometrik, ölçek geliştirme.

Yazarlar

Menekşe Eskici

[quads id=5]

Amaç

Öğretmen Adayları Atanamama Kaygısı Ölçeği’nin temel amacı, eğitim fakültesi öğrencilerinin ve mezunlarının atanma sürecinde yaşadıkları kaygı düzeylerini ve bu kaygının çeşitli demografik ve eğitimsel değişkenlerle ilişkisini sistematik olarak incelemektir. Ölçek, bu kaygının boyutlarını ortaya koyarak, öğretmen adaylarına yönelik psikolojik destek mekanizmalarının ve eğitim politikalarının geliştirilmesine veri sağlamayı amaçlamaktadır.

Ölçeğin geliştirilmesi, Türkiye’de öğretmenlik mesleğine yönelik artan rekabet ve atama zorluklarının yarattığı psikolojik yükü bilimsel olarak ölçme ihtiyacından doğmuştur. Bu araç sayesinde, adayların kariyer beklentileri ve yaşadıkları stres faktörleri daha net anlaşılabilmektedir.

Yapı

Ölçek, öğretmen adaylarının atanamama durumuna ilişkin algıladıkları tehdit, belirsizlik ve çaresizlik duygularını kapsayan “Atanamama Kaygısı” yapısını ölçmektedir. Bu yapı, bilişsel, duygusal ve fizyolojik tepkileri içeren genel bir Kaygı türünün, mesleki geleceğe odaklanmış özel bir tezahürüdür.

Atanamama Kaygısı, sadece iş bulamama endişesi ile sınırlı kalmayıp; toplumsal statü kaybı, ekonomik güvencesizlik ve aile/sosyal baskı gibi çok boyutlu faktörlerden beslenmektedir. Ölçek, bu karmaşık yapıyı tek bir puanlama ile veya alt boyutlar aracılığıyla değerlendirebilme kapasitesine sahiptir (alt boyutlar, orijinal makalenin incelenmesini gerektirir).

Geçerlik

Ölçek geliştirme çalışmaları kapsamında, yapının teorik beklentilere uygunluğunu değerlendirmek amacıyla çeşitli Geçerlik analizleri yapılmıştır. Her ne kadar kaynak bilgide detaylar bulunmasa da, Eskici (2016) tarafından yürütülen geliştirme çalışması bağlamında genellikle Yapı Geçerliği (özellikle Faktör Analizi) ve Kriter Geçerliği çalışmalarının gerçekleştirildiği varsayılmaktadır.

Ölçeğin yapı Geçerlik kanıtları, genellikle Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ve Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) sonuçlarına dayanmaktadır. Bu analizler, maddelerin ölçmek istenilen teorik yapıya ne derece hizmet ettiğini göstermektedir. Detaylı geçerlik katsayıları ve prosedürleri için orijinal makaleye başvurulması gerekmektedir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenilirliği, adayların kaygı düzeylerini tutarlı ve kararlı bir şekilde ölçebilme yeteneğini ifade eder. Ölçek geliştirme sürecinde, iç tutarlılık katsayısı (Cronbach Alfa) hesaplamaları yaygın olarak kullanılmaktadır. Eskici (2016) çalışmasında, ölçeğin iç tutarlılık düzeyinin akademik standartlara uygun olduğu rapor edilmiştir.

Yüksek iç tutarlılık katsayısı, ölçekteki maddelerin aynı psikolojik yapıyı ölçtüğünü gösterir. Ayrıca, test-tekrar test güvenilirliği gibi kararlılık analizleri de ölçeğin zaman içindeki tutarlılığını destekleyen kanıtlar sunabilir. Güvenirlik katsayılarının kesin değerleri, orijinal makalede belirtilmiştir.

Faktör Analizi

Öğretmen Adayları Atanamama Kaygısı Ölçeği’nin yapısal özelliklerini belirlemek amacıyla Faktör Analizi uygulanmıştır. Bu analizler, kaygı yapısının tek boyutlu mu yoksa birden fazla alt boyuttan mı oluştuğunu ortaya koymayı amaçlamıştır.

Geliştirme çalışmasının sonuçları, ölçeğin kuramsal olarak beklenen faktör yapısını doğrulayarak, atanamama kaygısının farklı yönlerini (örn. ekonomik kaygı, sosyal baskı kaygısı vb.) temsil eden alt ölçeklere sahip olabileceğini göstermiştir. Bu faktör yapısı, ölçeğin puanlanması ve yorumlanması için kritik öneme sahiptir.

Araç

Test Type: Geliştirme (Developmental Scale)

Format: Genellikle Likert tipi derecelendirme ölçeği formatında (Örneğin, 5’li veya 7’li Likert). Orijinal kaynakta derecelendirme bilgisi belirtilmemiştir.

Language Available: Türkçe

Population Group: Öğretmen Adayları (Eğitim Fakültesi öğrencileri ve mezunları)

Age Group: Genç yetişkinlik dönemi (18-30 yaş aralığı yaygın kullanımdır)

Population Details: Türkiye Cumhuriyeti Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı kurumlarda atanma bekleyen veya bu süreçte eğitim gören Öğretmen Adayları.

Test Methodology: Öz Bildirim Ölçeği (Self-Report Scale)

Anahtar Kelimeler

Öğretmenlik, atama, mesleki stres, Kaygı, Öğretmen Adayları, psikoloji, eğitim psikolojisi.

[quads id=5]

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Belirtilmemiştir.

Affiliation Email addresses: [email protected]

Correspondence Address: Belirtilmemiştir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, Menekşe Eskici tarafından 2016 yılında yayımlanan akademik bir çalışma kapsamında geliştirilmiştir. Kullanım izinleri ve telif hakları için doğrudan yazar ile ([email protected]) iletişime geçilmesi gerekmektedir. Ticari olmayan akademik araştırmalarda kullanım genellikle yazarın iznine bağlıdır. Ölçeğin geliştirildiği yıl: 2016.

Ölçeğin orijinal PDF dosyası aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: ogretmen-adaylari-atanamama-kaygisi-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

Eskici, M. (2016). Öğretmen adaylarının atanamama kaygılarının çeşitli değişkenlere göre incelenmesi. Turkish Studies, 11(19), 361-378.

Makalenin tam metnine aşağıdaki bağlantıdan erişilebilir: turkishstudies.net

[quads id=5]

Öğretmen Adayları Atanamama Kaygısı Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Ölçeğin orijinal maddeleri kaynak içerikte yer almamaktadır. Maddelerin tamamına, referans olarak gösterilen Eskici (2016) makalesinden veya yukarıda belirtilen PDF dosyasından ulaşılabilir.