Öğretmen Adayı Yeterlilik Anketi

Özet

Öğretmen yeterliliği alanında geliştirilmiş olan Öğretmen Adayı Yeterlilik Anketi, ilkokul öğretmeni yetiştirme programlarının değerlendirilmesi amacıyla tasarlanmıştır. Bu anket, programın öğretim elemanları, mevcut öğretmenler ve öğrenci görüşleri doğrultusunda kapsamlı bir değerlendirmesine olanak tanımaktadır. Ölçek geliştirme çalışması, Mehmet Taşdemir tarafından 1995 yılında tamamlanan bir doktora tezi kapsamında gerçekleştirilmiştir. Anket, aday öğretmenlerin mesleki yeterliliklerini, özellikle planlama ve uygulama boyutlarını 33 madde üzerinden ölçmektedir. Cevaplar 5’li Likert ölçeği formatında toplanmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Öğretmen yeterliliği, Öğretmen eğitimi, Ölçek geliştirme, İlkokul öğretmenliği, Yeterlilik anketi, Pedagojik formasyon, Öğretim programı değerlendirmesi.

Yazarlar

Mehmet Taşdemir

[quads id=5]

Amaç

Öğretmen Adayı Yeterlilik Anketi’nin temel amacı, o dönemde yürürlükte olan İlkokul Öğretmeni Yetiştirme Programı’nın çeşitli paydaşlar (öğretim elemanları, uygulama öğretmenleri ve öğretmen adayları) tarafından nasıl algılandığını ve ne ölçüde başarılı olduğunu bilimsel yöntemlerle değerlendirmektir. Bu değerlendirme aracı, programın güçlü ve zayıf yönlerini tespit ederek, öğretmen yetiştirme süreçlerinin iyileştirilmesine yönelik somut veriler sağlamayı hedeflemiştir.

Ölçek, öğretmen adaylarının mesleki yaşamlarına başlamadan önce sahip oldukları veya program sayesinde kazandıkları yeterlilik düzeylerini objektif olarak belirlemeyi amaçlar. Elde edilen bulgular, eğitim fakültelerinin müfredatlarını ve uygulama yöntemlerini gözden geçirmeleri için kritik bir zemin oluşturmuştur.

Yapı (Construct)

Bu anket, öğretmen adaylarının pedagojik, alana özgü ve genel kültürel yeterliliklerini ölçmeyi amaçlayan çok boyutlu bir yapıyı temsil etmektedir. Özellikle, örnek maddelerde belirtildiği gibi, öğretim materyali hazırlama, ünite planı yapma ve öğrenci merkezli öğretim yaklaşımlarını uygulama konusundaki tutum ve algılanan yeterlilikler merkeze alınmıştır.

Anketin ölçtüğü yapı (construct), bir öğretmenin sınıf içinde ve dışında başarılı olabilmesi için gerekli olan bilgi, beceri ve tutumlardan oluşmaktadır. 33 maddelik kapsam, program planlama, değerlendirme, sınıf yönetimi ve öğrenci etkileşimi gibi temel öğretmenlik rollerini kapsayan alanlara odaklanmıştır.

Geçerlik

Öğretmen Adayı Yeterlilik Anketi’nin geçerlik çalışmalarına ilişkin detaylı istatistiksel raporlar, kaynağı olan doktora tezinde kapsamlı bir şekilde sunulmuştur. Ancak, bu özet içeriğinde spesifik geçerlik türlerine (yapı geçerliği, kapsam geçerliği vb.) dair doğrudan bir istatistiksel değer belirtilmemiştir.

Genel olarak, ölçek geliştirme süreci bir doktora tezi kapsamında yürütüldüğü için, uzman görüşleri, ön uygulamalar ve istatistiksel teknikler kullanılarak gerekli geçerlik çalışmalarının yapıldığı varsayılmaktadır. Ölçeğin, hedeflediği öğretmen yeterlilik alanlarını temsil etme kabiliyeti, tezin bütünlüğü içinde detaylıca tartışılmıştır.

Güvenirlik

Öğretmen Adayı Yeterlilik Anketi’nin iç tutarlık güvenirliği, yaygın olarak kullanılan Cronbach Alpha katsayısı ile hesaplanmıştır. Yapılan analizler sonucunda ölçeğin iç tutarlık katsayısı 0,82 olarak tespit edilmiştir.

0,82 değeri, psikometrik açıdan kabul edilebilir düzeyde yüksek bir iç tutarlığa işaret etmektedir. Bu sonuç, 33 maddenin birbiriyle tutarlı bir şekilde aynı yeterlilik yapısını ölçtüğünü ve ölçeğin güvenilir bir ölçüm aracı olduğunu göstermektedir. Bu yüksek güvenirlik katsayısı, ölçeğin araştırma amaçlı kullanıma uygunluğunu desteklemektedir.

Faktör Analizi

Öğretmen Adayı Yeterlilik Anketi’nin geliştirme aşaması bir doktora tezi çalışması olduğu için, ölçeğin yapı geçerliğini belirlemek amacıyla açımlayıcı veya doğrulayıcı faktör analizinin uygulanmış olması kuvvetle muhtemeldir. Ancak, sunulan özet bilgilerde faktör sayısı veya alt boyutlara ilişkin detaylı bilgi verilmemiştir.

33 maddeden oluşan bu ölçeğin, öğretmen yeterliliği gibi karmaşık bir yapıyı ölçmek üzere birden fazla alt faktör (örneğin, Planlama Yeterliliği, Uygulama Yeterliliği, Değerlendirme Yeterliliği) içermesi beklenir. Bu faktörler, tezin orijinal metninde detaylandırılmıştır.

Ölçme Aracı

Test Türü: Geliştirme (Ölçek Geliştirme Çalışması)

Format: Öz Bildirim Anketi (Self-Report Questionnaire)

Mevcut Diller: Türkçe

Popülasyon Grubu: Öğretmen Adayları ve Öğretmen Yetiştirme Programı Paydaşları

Yaş Grubu: Üniversite öğrencileri (Öğretmen adayları) ve Yetişkinler (Öğretim elemanları/öğretmenler)

Popülasyon Detayları: İlkokul Öğretmeni Yetiştirme Programı’nda görev alan öğretim elemanları, uygulama öğretmenleri ve ilgili programın öğrencileri.

Test Metodolojisi: 33 maddeden oluşan ve 5’li Likert ölçeği (Kesinlikle Katılıyorum’dan Kesinlikle Katılmıyorum’a) kullanılarak yanıtlanan bir ölçme aracıdır.

Anahtar Kelimeler

İç tutarlılık, Cronbach Alpha, 5’li likert, Öğretmen eğitimi programları, Program değerlendirme, Ölçek geliştirme.

[quads id=5]

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Bilgi mevcut değildir.

Kurum E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Bilgi mevcut değildir. (Sorumlu Yazar: Mehmet Taşdemir)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 1995 (Doktora tezi yayın yılı)

İzinler ve Ücret: Ölçek, akademik araştırmalarda kullanıma açıktır; ancak ticari kullanım ve izinler için sorumlu yazar ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Ek Bilgiler: Ölçeğin orijinal PDF belgesi şuradan indirilebilir: ogretmen-adayi-yeterlilik-anketi-toad.pdf

Referanslar

• Taşdemir, M. (1995). İlkokul Öğretmeni Yetiştirme Programı’nın öğretim elemanı, öğretmen ve öğrenci görüşlerine göre değerlendirilmesi (Doktora tezi). Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
• Ek Referans Linki: dergipark.org.tr

[quads id=5]

Öğretmen Adayı Yeterlilik Anketi Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmuş olup hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

33 maddeden oluşur.

Beni, ünite planı yapma külfetinden kurtardı.
Ünitelerin öğretiminde öğrenci-öğretmen-çevre ve okul merkezli planlanmasına ters bir uygulama olarak görüyorum.
Yasal zorunluluktan dolayı yüzeysel bir planlama yapıyorum.