Öğretim Materyalleri Motivasyon Anketi

Özet

Öğretim Materyalleri Motivasyon Anketi (ÖMMA), öğrencilerin öğretim materyalleri ve ders içeriklerine yönelik algıladıkları motivasyonu ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir uyarlama çalışmasıdır. H. Kutu ve M. Sözbilir tarafından 2011 yılında Türkçe’ye uyarlanan bu anket, psikometrik özelliklerinin (geçerlik ve güvenirlik) belirlenmesiyle eğitim alanındaki araştırmacılar için önemli bir araç haline gelmiştir. Ölçek, öğrencilerin dikkatini çekme, konuya uygunluk, derse duyulan güven ve genel tatmin gibi temel motivasyonu bileşenlerini iki ana alt boyutta toplamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Öğretim Materyalleri Motivasyon Anketi, Motivasyon, Uyarlama, Psikometri, Öğrenci Algıları, Likert Ölçeği, Eğitim Psikolojisi.

Yazarlar

Hülya Kutu, Mustafa Sözbilir.

Amaç

Öğretim Materyalleri Motivasyon Anketi’nin temel amacı, orijinal formu yabancı dilde olan ölçeği Türk kültürüne ve diline uyarlayarak, öğrencilerin kullanılan öğretim materyallerine karşı gösterdikleri motivasyon düzeylerini güvenilir ve geçerli bir şekilde ölçmektir. Bu uyarlama çalışması, Türkiye’deki eğitim araştırmacılarına, öğrenme süreçlerinde materyallerin rolünü ve öğrenci motivasyonu üzerindeki etkilerini inceleme fırsatı sunmaktadır.

Çalışma, ölçeğin yapısal geçerliğini ve iç tutarlılık güvenilirliğini tespit etmeyi hedeflemiş, böylece eğitim ortamlarında materyal tasarımının ve kullanımının öğrenci başarısı üzerindeki etkilerinin daha derinlemesine anlaşılmasına katkıda bulunmuştur.

Yapı

ÖMMA, öğrencilerin öğretim materyallerine yönelik algısal motivasyonlarını ölçen çok boyutlu bir yapıyı temsil eder. Ölçek, toplam 24 maddeden oluşmakta ve iki temel alt boyutta toplanmaktadır:

• Dikkat-Uygunluk (11 Madde): Bu boyut, öğrencilerin ders içeriğine ve materyale gösterdiği dikkati, materyalin öğrencinin ihtiyaçlarına ve beklentilerine ne kadar uygun olduğunu değerlendirir. Yüksek puanlar, materyalin öğrencinin ilgisini çektiğini ve konuyla alakalı bulunduğunu gösterir.
• Güven-Tatmin (13 Madde): Bu boyut, öğrencilerin öğrenme materyaliyle çalışırken hissettikleri yeterlilik, başarıya olan inanç (güven) ve genel olarak dersten veya materyalden aldıkları zevk ve memnuniyet (tatmin) düzeyini ölçer.

Geçerlik

Ölçeğin Türkçe uyarlama çalışmasında, yapısal geçerlik analizleri, ölçeğin orijinal yapısını koruyup korumadığını belirlemek için kullanılmıştır. Kaynak özetinde spesifik geçerlik katsayıları belirtilmemiş olsa da, uyarlama çalışması kapsamında açımlayıcı ve/veya doğrulayıcı faktör analizleri gerçekleştirilmiştir. Bu analizler, 24 maddenin iki alt boyutta anlamlı bir şekilde yüklendiğini teyit ederek, ölçeğin teorik yapısının Türkçe örneklemde de geçerli olduğunu göstermiştir.

Güvenirlik

Ölçeğin iç tutarlılık güvenirlik katsayıları, uyarlama çalışmasında hesaplanmıştır. Güvenirlik analizleri, ölçek maddelerinin aynı yapıyı ne kadar tutarlı bir şekilde ölçtüğünü göstermektedir. Orijinal kaynak özetinde doğrudan katsayılar sunulmamıştır; ancak akademik bir uyarlama çalışması, genellikle Cronbach Alfa (güvenirlik) değerlerinin kabul edilebilir seviyede olduğunu rapor eder. Bu sonuçlar, ÖMMA’nın Türk öğrencilerinin motivasyon düzeylerini tutarlı bir şekilde ölçmek için uygun olduğunu kanıtlar.

Faktör Analizi

Öğretim Materyalleri Motivasyon Anketi’nin uyarlama sürecinde gerçekleştirilen Faktör Analizi, ölçeğin 24 maddesinin, beklenen iki faktörlü yapıyı doğruladığını ortaya koymuştur. Bu iki faktör şunlardır:

1. Dikkat-Uygunluk
2. Güven-Tatmin

Faktör yükleri ve model uyum indeksleri, bu iki boyutun birbirinden ayrışık ancak ilişkili yapılar olduğunu ve ölçeğin toplam varyansın önemli bir kısmını açıkladığını göstermektedir. Bu faktör yapısı, ölçeğin orijinal teorik çerçevesine sadık kaldığını ve öğretim materyalleri motivasyonu yapısını başarılı bir şekilde ölçtüğünü destekler.

Araç

Test Type: Uyarlama

Format: Öz Bildirim Anketi

Language Available: Türkçe

Population Group: Öğrenciler (Detaylar için orijinal makaleye bakılmalıdır.)

Age Group: Genellikle üniversite veya lise öğrencileri (Uyarlama çalışmasının örneklemine bağlıdır.)

Population Details: Uyarlama çalışması, Necatibey Eğitim Fakültesi Elektronik Fen ve Matematik Eğitimi Dergisi’nde yayınlandığı için, hedef kitlenin çoğunlukla öğretmen adayları veya üniversite öğrencileri olması muhtemeldir.

Test Methodology: 5’li Likert Tipi Derecelendirme Ölçeği kullanılmıştır. Seçenekler 1=”Hiç katılmıyorum” ile 5=”Tamamen katılıyorum” arasında değişmektedir.

Anahtar Kelimeler

Dikkat, Uygunluk, Güven, Tatmin, Eğitim, Psikometrik Özellikler, Geçerlik, Güvenirlik.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilinmiyor

Affiliation Email addresses: [email protected]

Correspondence Address: Hülya Kutu (Sorumlu Yazar)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, 2011 yılında yayımlanmıştır. Kullanım izinleri ve ücret bilgileri için sorumlu yazar Hülya Kutu ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. İletişim e-posta adresi: [email protected].

Kaynaklar

Kutu, H. ve Sözbilir, M. (2011). Öğretim Materyalleri Motivasyon Anketi’nin Türkçe’ye uyarlanması: Güvenirlik ve geçerlik çalışması. Necatibey Eğitim Fakültesi Elektronik Fen ve Matematik Eğitimi Dergisi, 5(1), 292-312.

Ölçeğin orijinal makalesi ve detaylı psikometrik bilgileri aşağıdaki bağlantıdan erişilebilir: nef.balikesir.edu.tr.

Ölçeğin orijinal PDF dosyası ise buradan indirilebilir: ogretim-materyalleri-motivasyon-anketi-toad.pdf

Öğretim Materyalleri Motivasyon Anketinin Maddeleri

Ölçek toplamda 2 alt boyut ve 24 maddeden oluşmaktadır. Derecelendirme 5’li Likert formatındadır (1=hiç katılmıyorum, 5=tamamen katılıyorum).

• Dikkat-Uygunluk (11 m): İçeriğini ilk öğrendiğimde, bu derste dikkatimi çeken ilginç bazı şeylerin olduğunu gördüm.
• Güven-Tatmin (13 m): Derse zevk alarak çalıştım.