Table of Contents
Özet
İngilizce Hazırlık Sınıfı Öğretim Programlarına İlişkin Öğretim Elemanı Anketi, üniversitelerin İngilizce hazırlık sınıflarında uygulanan öğretim programlarının etkinliğini ve içeriğini değerlendirmek amacıyla geliştirilmiş özgün bir ölçektir. Ölçek, öğretim elemanlarının programların hedefleri, materyal kullanımı ve genel organizasyon hakkındaki algılarını sistematik olarak incelemeyi amaçlamaktadır. Ölçek geliştirme çalışması, 2006 yılında L. Özaydın-Cengizhan tarafından yürütülen doktora tezi kapsamında gerçekleştirilmiştir.
Anket, 5’li Likert tipi derecelendirme formatını kullanmaktadır (1= hiçbir zaman – 5= her zaman). Yapılan psikometrik analizler sonucunda, ölçeğin yüksek düzeyde iç tutarlılığa sahip olduğu (Cronbach Alfa katsayısı 0,87-0,88) ve maddelerin büyük çoğunluğunun kabul edilebilir düzeyde geçerli olduğu tespit edilmiştir.
Anahtar Kelimeler
İngilizce Hazırlık Sınıfı, Öğretim Programı, Psikometrik Ölçek Geliştirme, Öğretim Elemanı Görüşleri, Program Değerlendirme, Yükseköğretim.
Yazarlar
L. Özaydın-Cengizhan
Amaç
Bu anketin temel amacı, Türkiye’deki üniversitelerin İngilizce hazırlık sınıflarında uygulanan öğretim programlarının çeşitli kritik unsurlarını, bu programları bizzat yürüten öğretim elemanlarının bakış açısıyla detaylıca karşılaştırmalı olarak değerlendirmektir. Ölçek, programların hedefleri ile gerçekleşen uygulama arasındaki uyumu belirlemeye odaklanmıştır.
Ölçek, program içeriğinin güncelliği, kullanılan öğretim yöntemlerinin öğrenci ihtiyaçlarına uygunluğu, ölçme-değerlendirme süreçlerinin şeffaflığı ve öğretim elemanlarının mesleki gelişim ihtiyaçları gibi programın farklı bileşenlerini ölçmek üzere tasarlanmıştır. Elde edilen veriler, programların iyileştirilmesi ve geliştirilmesi için bilimsel dayanak oluşturmayı amaçlamaktadır.
Yapı
İngilizce Hazırlık Sınıfı Öğretim Programlarına İlişkin Öğretim Elemanı Anketi, İngilizce hazırlık sınıfı öğretim programlarının karmaşık ve çok boyutlu yapısını ölçmeyi hedeflemektedir. Ölçeğin altında yatan yapı, programın pedagojik, idari ve içeriksel yeterliliğini sorgulayan maddelerden oluşur.
Ölçek, muhtemelen aşağıdaki gibi alt boyutları içermektedir: Program Hedeflerinin Açıklığı, Öğretim Materyallerinin Uygunluğu, Ölçme ve Değerlendirme Yöntemlerinin Geçerliği, Öğretim Elemanlarının Program Uygulamasına Katılımı ve Genel Program Yönetimi. Bu yapı, öğretim elemanlarının program hakkındaki algılarını kapsamlı bir biçimde yansıtacak şekilde geliştirilmiştir.
Geçerlik
Ölçeğin geçerlik çalışmaları, madde-test korelasyonları hesaplanarak yürütülmüştür. Bu yöntemle, her bir maddenin bireysel puanı ile testin toplam puanı arasındaki ilişkinin istatistiksel anlamlılığı incelenmiştir. Bu ilişkinin manidar olması, maddenin ölçülmek istenen genel yapıyı temsil etmede başarılı olduğunu göstermektedir.
Analizler sonucunda, bazı maddelerin yeterli geçerlik kanıtı sunmadığı tespit edilmiştir. Spesifik olarak, 4, 6, 8, 21, 28, 35 ve 36 numaralı maddelerin madde-test puanı korelasyonları negatif veya istatistiksel olarak önemsiz çıkmıştır. Diğer bütün maddelerin korelasyonları ise p< 0,01 düzeyinde manidar bulunmuştur. Bu bulgular ışığında, bu 7 maddenin geçersiz olduğu kabul edilmiş ve nihai ölçek formundan çıkarılması önerilmiştir, böylece ölçme aracının yapısal geçerliği güçlendirilmiştir.
Güvenirlik
Ölçeğin iç tutarlılık güvenirliği, yaygın olarak kullanılan Cronbach Alfa katsayısı ile değerlendirilmiştir. Başlangıçta, tüm maddeler dahil edildiğinde, testin güvenirlik katsayısı 0,87 olarak hesaplanmıştır. Psikometrik standartlara göre bu değer, ölçeğin yeterli düzeyde güvenilir sonuçlar ürettiğini göstermektedir.
Geçerlik analizleri sonucunda geçersiz olduğu belirlenen 7 madde dışarıda bırakıldığında, testin iç tutarlılık güvenirliği katsayısı daha da artmış ve 0,88 düzeyine yükselmiştir. Bu durum, nihai olarak kullanılan ölçek setinin yüksek derecede tutarlı ve güvenilir bir ölçme aracı olduğunu teyit etmektedir.
Faktör Analizi
Ölçeğin geliştirilme sürecinde kullanılan faktör analizi yöntemlerine dair ayrıntılı bilgiler kaynak materyalde doğrudan belirtilmemiştir. Ancak madde-test korelasyonlarının kullanılması, ölçeğin tek bir genel yapıyı ölçme eğiliminde olduğunu veya en azından geliştirme aşamasında iç tutarlılığın öncelikli olarak hedeflendiğini düşündürmektedir. Ölçeğin çok boyutlu bir yapıyı ölçüp ölçmediğinin kesin tespiti için daha ileri düzeyde Faktör Analizi (Keşfedici veya Doğrulayıcı) sonuçlarına ihtiyaç duyulmaktadır.
Araç
Test Türü: Geliştirme
Format: 5’li Likert Tipi Derecelendirme (1= hiçbir zaman – 5= her zaman)
Mevcut Dil: Türkçe
Popülasyon Grubu: Üniversite Öğretim Elemanları
Yaş Grubu: Yetişkinler
Popülasyon Detayları: Türkiye’deki üniversitelerin İngilizce Hazırlık Sınıflarında görev yapan ve doğrudan öğretim programlarının uygulanmasından sorumlu olan akademik personel. Ölçek, bu personelin program hakkındaki profesyonel görüşlerini toplamak için tasarlanmıştır.
Test Metodolojisi: Katılımcılar, kendilerine sunulan programla ilgili ifadelere ne sıklıkta veya ne ölçüde katıldıklarını belirtmek için 5 dereceli bir ölçek üzerinde işaretleme yaparlar. Elde edilen yanıtlar, hazırlık sınıfı programlarının farklı bileşenlerinin algılanan kalitesini ve etkinliğini analiz etmek için kullanılır.
Anahtar Kelimeler
Eğitim Değerlendirmesi, Yükseköğretim, İngilizce Öğretimi, Akademik Anket, Program Uygulama, Psikometri.
Yazarlar
Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi mevcut değil.
Kurum E-posta Adresleri: Bilgi mevcut değil.
Yazışma Adresi: Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü (Tezin yayımlandığı kurum, 2006).
İzinler, Ücret ve Test Yılı
Ölçek, 2006 yılında L. Özaydın-Cengizhan tarafından doktora tezi kapsamında geliştirilmiş ve kullanılmıştır. Ölçeğin kullanımı için yazarın veya tezin yayımlandığı kurum olan Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü’nün resmi izin süreçlerinin takip edilmesi önerilir. Akademik ve ticari olmayan araştırmalar için genellikle tez referans gösterilerek kullanım mümkündür.
Ölçeğin orijinal PDF’i buradan indirilebilir: ingilizce-hazirlik-sinifi-ogretim-programlarina-iliskin-ogretim-elemani-anketi-toad.pdf
Kaynaklar
- Özaydın-Cengizhan, L. (2006). Üniversitelerin İngilizce hazırlık sınıfı öğretim programlarının karşılaştırılması(Doktora tezi). Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
- Tezin YÖK Ulusal Tez Merkezi bağlantısı: tez.yok.gov.tr
İngilizce Hazırlık Sınıfı Öğretim Programlarına İlişkin Öğretim Elemanı Anket Maddeleri
ÖNEMLİ NOT: Kaynak içerikte ölçeğin maddeleri listelenmemiştir. Maddelerin tam listesi ve detaylı madde istatistikleri için lütfen referans olarak belirtilen doktora tezine başvurunuz.
Cite this article
memjavad (2026). İngilizce Hazırlık Sınıfı Öğretim Programlarına İlişkin Öğretim Elemanı Anketi. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/ingilizce-hazirlik-sinifi-ogretim-programlarina-iliskin-ogretim-elemani-anketi/
memjavad. "İngilizce Hazırlık Sınıfı Öğretim Programlarına İlişkin Öğretim Elemanı Anketi." Turkish Psychological Scales, 4 Apr. 2026, https://tr-scales.arabpsychology.com/ingilizce-hazirlik-sinifi-ogretim-programlarina-iliskin-ogretim-elemani-anketi/.
memjavad. "İngilizce Hazırlık Sınıfı Öğretim Programlarına İlişkin Öğretim Elemanı Anketi." Turkish Psychological Scales, 2026. https://tr-scales.arabpsychology.com/ingilizce-hazirlik-sinifi-ogretim-programlarina-iliskin-ogretim-elemani-anketi/.
memjavad (2026) 'İngilizce Hazırlık Sınıfı Öğretim Programlarına İlişkin Öğretim Elemanı Anketi', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/ingilizce-hazirlik-sinifi-ogretim-programlarina-iliskin-ogretim-elemani-anketi/.
[1] memjavad, "İngilizce Hazırlık Sınıfı Öğretim Programlarına İlişkin Öğretim Elemanı Anketi," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, April, 2026.
memjavad. İngilizce Hazırlık Sınıfı Öğretim Programlarına İlişkin Öğretim Elemanı Anketi. Turkish Psychological Scales. 2026;vol(issue):pages.