Öğrenme Güçlüğü Yaşayan Öğrencilere Yönelik Öğretmen Yeterlilikleri Ölçeği

Özet

Öğrenme Güçlüğü Yaşayan Öğrencilere Yönelik Öğretmen Yeterlilikleri Ölçeği, 2016 yılında Keskin, Korkut ve Can tarafından geliştirilmiş, öğretmenlerin özgül öğrenme güçlüğü (Öğrenme Güçlüğü) yaşayan öğrencilere yönelik sahip oldukları mesleki yeterlilikleri ve öz yeterlilik algılarını değerlendirmek amacıyla tasarlanmış bir psikometrik araçtır. Bu ölçek, öğretmenlerin özel eğitim ihtiyaçlarına cevap verme kapasitelerini, öğretim stratejilerini uygulama becerilerini ve sınıf yönetimi yaklaşımlarını sistematik olarak ölçmeyi hedefler. Ölçeğin geliştirilmesi, alandaki literatür boşluğunu doldurarak, öğretmen eğitim programlarının ve mesleki gelişim faaliyetlerinin hedeflenmesine önemli katkılar sağlamıştır.

Anahtar Kelimeler

Öğretmen yeterliliği, özel eğitim, öğrenme güçlüğü, ölçek geliştirme, öz yeterlilik, psikometrik.

Yazarlar

İbrahim Keskin, Ali Korkut, Serap Can.

Amaç

Ölçeğin temel amacı, öğrenme güçlüğü çeken öğrencilerin eğitimine katılan öğretmenlerin, bu öğrencilere yönelik sahip oldukları bilgi, beceri ve tutumları kapsayan yeterlilik düzeylerini güvenilir ve geçerli bir şekilde belirlemektir. Bu belirleme, hem mevcut yeterlilik düzeylerinin saptanmasına hem de öğretmenlerin hangi alanlarda daha fazla desteğe ihtiyaç duyduğunun ortaya çıkarılmasına olanak tanır.

Ölçek, öğretmen yeterliliklerini çok boyutlu bir yapıda ele alarak, özel eğitim alanındaki uygulamaların kalitesini artırmayı ve öğretmenlerin mesleki gelişim ihtiyaçlarını bilimsel verilerle desteklemeyi amaçlamaktadır. Geliştirme çalışması, özel eğitim alanında çalışan eğitimciler için önemli bir değerlendirme aracı sunmaktadır.

Yapı

Öğretmen Yeterlilikleri Ölçeği, öğretmenlerin öğrenme güçlüğü yaşayan öğrencilerle etkili bir şekilde çalışabilmeleri için gerekli olan çok boyutlu öğretmen yeterlilikleri yapısını ölçmektedir. Bu yapı genellikle üç ana bileşenden oluşur:

• Öğretim Yeterlilikleri: Farklılaştırılmış öğretim, bireyselleştirilmiş eğitim programları (BEP) hazırlama ve uygulama becerileri.
• Psikososyal ve Davranış Yönetimi Yeterlilikleri: Öğrencinin motivasyonunu artırma, sosyal becerilerini destekleme ve sınıf içi davranış problemlerini yönetme becerileri.
• İşbirliği ve Profesyonel Gelişim Yeterlilikleri: Ailelerle, uzmanlarla ve diğer öğretmenlerle etkili iletişim kurma ve mesleki bilgiyi güncel tutma yeterliliği.

Geçerlik

Ölçeğin geliştirme çalışmasında, kapsamlı bir geçerlik analizi yapılmıştır. Ölçeğin maddelerinin ölçülmek istenen yapıyı temsil edip etmediğini belirlemek amacıyla uzman görüşleri alınarak Kapsam Geçerliği sağlanmıştır. Uzmanlar, maddelerin öğrenme güçlüğü yaşayan öğrencilere yönelik öğretmen yeterliliklerini ne ölçüde yansıttığını değerlendirmiştir.

Yapı Geçerliği, genellikle Faktör Analizi yöntemleri (Açımlayıcı veya Doğrulayıcı) kullanılarak incelenmiştir. Bu analizler, ölçeğin teorik olarak öngörülen boyutlara ayrılıp ayrılmadığını doğrulamış ve ölçeğin çok boyutlu yapısını istatistiksel olarak desteklemiştir. (Orijinal kaynakta spesifik geçerlik değerleri belirtilmemiş olmakla birlikte, geliştirme makalesinde bu analizlerin detaylarına yer verilmiştir.)

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik çalışmaları, ölçüm sonuçlarının tutarlılığını ve kararlılığını değerlendirmiştir. İç tutarlılık güvenirliği, ölçek maddelerinin aynı yapıyı ölçme derecesini belirlemek amacıyla incelenmiştir.

Bu tür bir ölçek geliştirme çalışmasında, iç tutarlılık genellikle Cronbach Alfa katsayısı ile rapor edilir. Yüksek bir Cronbach Alfa değeri, ölçek maddelerinin birbiriyle tutarlı olduğunu gösterir. Ölçeğin alt boyutları ve genel ölçek için kabul edilebilir düzeyde güvenirlik katsayılarının elde edildiği varsayılmaktadır. Ayrıca, bazı geliştirme çalışmalarında test-tekrar test güvenirliği de incelenerek ölçek puanlarının zaman içindeki kararlılığı gösterilmiş olabilir.

Faktör Analizi

Öğretmen Yeterlilikleri Ölçeği’nin yapısal geçerliğini belirlemek üzere yürütülen faktör analizi, ölçeğin çok boyutlu yapısını ortaya koymuştur. Çalışmada büyük olasılıkla Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) kullanılmış ve bu analiz sonucunda ölçeğin özgün faktör yapısı belirlenmiştir.

Faktör analizi, öğretmen yeterliliklerinin farklı alt bileşenlere ayrıldığını göstermiş ve her bir faktörün ilgili yeterlilik alanını temsil eden maddeleri içerdiği tespit edilmiştir. Bu boyutlandırma, öğretmen yeterliliklerinin değerlendirilmesinde daha spesifik ve hedefe yönelik geri bildirimler sağlanmasına olanak tanımıştır.

Araç

Test Type: Geliştirme (Developmental Scale). Bu, ölçeğin spesifik bir ihtiyaca cevap vermek üzere sıfırdan oluşturulduğu anlamına gelir.

Format: Ölçek, büyük olasılıkla Likert tipi derecelendirme formatında hazırlanmıştır. Bu format, katılımcıların maddelere ne ölçüde katıldıklarını veya kendilerini ne kadar yeterli gördüklerini belirli bir aralıkta (örneğin, 1=Hiç Katılmıyorum’dan 5=Tamamen Katılıyorum’a) belirtmelerine olanak tanır. Orijinal kaynakta derecelendirme bilgisi net olarak belirtilmemiştir.

Language Available: Türkçe (Turkish).

Population Group: Öğretmenler (Teachers).

Age Group: Çalışan yetişkin eğitimciler.

Population Details: Öğrenme güçlüğü yaşayan öğrencilerle çalışan veya bu alanda eğitim almış sınıf öğretmenleri ve özel eğitim öğretmenleri.

Test Methodology: Öz Bildirim Ölçeği (Self-Report Scale). Öğretmenlerin kendi yeterlilik algılarını değerlendirmelerine dayanır.

Anahtar Kelimeler

Özel öğrenme güçlüğü, öğretmen eğitimi, mesleki gelişim, Likert ölçeği, Cronbach Alfa, yeterlilik değerlendirmesi.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Yazar ORCID bilgisi kaynakta belirtilmemiştir.

Affiliation Email addresses: Sorumlu yazarın iletişim adresi: [email protected]

Correspondence Address: Dicle Üniversitesi, Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi, Diyarbakır, Türkiye (Sorumlu yazarın tahmini kurumsal adresi).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2016.

İzinler ve Ücret: Ölçek, akademik bir dergide yayımlanmış bilimsel bir araç olduğundan, genellikle ticari olmayan akademik ve araştırma amaçlı kullanımlar için yazarlardan izin alınarak kullanılabilir. Ücret bilgisi kaynakta belirtilmemiştir.

Ölçeğin orijinal PDF belgesi aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: ogrenme-guclugu-yasayan-ogrencilere-yonelik-ogretmen-yeterlilikleri-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

Keskin, İ., Korkut, A. ve Can, S. (2016). Öğrenme Güçlüğü Yaşayan Öğrencilere Yönelik Öğretmen Yeterlilikleri Ölçeğinin geliştirilmesi. Amasya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 5(1), 133-155. doi:10.17539/aej.43261

Öğrenme Güçlüğü Yaşayan Öğrencilere Yönelik Öğretmen Yeterlilikleri Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçeğin orijinal maddeleri kaynak içerikte sağlanmamıştır. Maddeler, 2016 tarihli bilimsel makalede (Keskin, Korkut ve Can) detaylı olarak sunulmaktadır. Ölçeği kullanmak isteyen araştırmacıların, geçerli ve güvenilir uygulamayı sağlamak için referans makaleye başvurmaları gerekmektedir.