Öğrenme Güçlüğü Olan Çocukların Görsel İşitsel Sayı Dizisi Testi (GİSD-A)

Özet

Öğrenme Güçlüğü Olan Çocukların Görsel İşitsel Sayı Dizisi Testi (GİSD-A), öğrenme güçlüğü tanısı almış çocukların kısa süreli bellek ve çalışma belleği kapasitelerini değerlendirmek amacıyla geliştirilmiş spesifik bir ölçme aracıdır. Bu test, çocukların hem görsel hem de işitsel olarak sunulan sayı dizilerini işleme ve geri çağırma yeteneklerini ölçerek, öğrenme güçlüklerinin altında yatan bilişsel eksiklikleri tespit etmeyi hedefler.

GİSD-A, Erden ve Yalın (2001) tarafından geliştirilmiş olup, başlangıç psikometrik analizlerinde güçlü yapısal geçerlik kanıtları sunmuştur. Testin tek bir faktör altında toplandığı ve bu faktörün bilişsel işleme hızını ve dikkat kapasitesini yansıttığı saptanmıştır. Bu araç, klinisyenlere ve eğitim uzmanlarına, öğrenme güçlüğü çeken bireyler için özelleştirilmiş müdahale programları oluşturmada kritik veriler sağlar.

Anahtar Kelimeler

GİSD-A, Öğrenme Güçlüğü, Çalışma Belleği, Görsel İşitsel Bellek, Sayı Dizisi Testi, Bilişsel Değerlendirme, Psikometrik Ölçek Geliştirme.

Yazarlar

Gülşen Erden, A. Yalın

Amaç

GİSD-A’nın temel amacı, öğrenme güçlüğü çeken çocuklarda gözlemlenen akademik başarısızlığın altında yatan spesifik bilişsel mekanizmaları, özellikle de kısa süreli ve çalışma belleği kapasitesini değerlendirmektir. Test, sayı dizilerini görsel ve işitsel modaliteler aracılığıyla sunarak, hangi bilişsel kanalın daha fazla zorluk yaşadığını belirlemeyi amaçlar.

Bu test sonuçları, bireyselleştirilmiş eğitim programlarının (BİP) hazırlanmasında ve klinik ortamda öğrenme güçlüğü türlerinin (örneğin, disleksi, diskalkuli) ayırıcı tanısında kullanılmak üzere tasarlanmıştır. GİSD-A, öğrenme güçlüğüne sahip çocukların bellek örüntülerini standart norm gruplarıyla karşılaştırmak için önemli bir tanı aracı rolü üstlenmektedir.

Yapı

GİSD-A, psikolojik yapı olarak ağırlıklı olarak Çalışma Belleği ve ardışık bilgi işlemeyi ölçmektedir. Çalışma belleği, bilginin kısa süreli olarak tutulması ve manipüle edilmesi yeteneğini ifade eder ve akademik başarı için hayati öneme sahiptir. GİSD-A, bu yapıyı hem görsel hem de işitsel girdilerin entegrasyonu yoluyla değerlendirir.

Ölçülen temel bileşenler arasında şunlar yer alır:

• Sıralı Bilgi İşleme (Sequential Processing): Sayı dizilerinin doğru sırada hatırlanması.
• Dikkat ve Konsantrasyon: Sunulan dizilere odaklanma ve dikkat dağıtıcı unsurları engelleme yeteneği.
• Kodlama ve Geri Çağırma: Bilginin farklı duyusal kanallar aracılığıyla belleğe alınması ve gerektiğinde geri getirilmesi.

Geçerlik

GİSD-A’nın yapı geçerliği, Erden ve Yalın (2001) tarafından yapılan Faktör Analizi ile incelenmiştir. Yapılan Temel Bileşenler Faktör Analizi sonucunda, testten elde edilen puanların tek bir faktör altında toplandığı tespit edilmiştir. Bu durum, testin teorik olarak ölçmeyi amaçladığı tek bir temel bilişsel yapıyı (kısa süreli/çalışma belleği) ölçtüğünü göstermektedir.

Analiz sonuçlarına göre, tüm ölçümlerin faktör yüklerinin yüksek olduğu saptanmıştır (0.64 ile 0.93 arasında). Bu yüksek yükler, test maddelerinin ölçülen yapıyı güçlü bir şekilde temsil ettiğini işaret eder. Ayrıca, tüm ölçümlerin bir faktör altında 0.866 ile 0.955 aralığında toplandığı belirlenmiştir. Bu tek faktörün toplam varyansı açıklama yüzdesi ise 82.2 gibi oldukça yüksek bir değere ulaşmıştır, bu da GİSD-A’nın güçlü bir yapısal geçerliğe sahip olduğunu ortaya koymaktadır.

Güvenirlik

Ölçeğin geliştirilme çalışmasının (Erden ve Yalın, 2001) özetinde spesifik güvenirlik katsayıları (örneğin, Cronbach Alfa iç tutarlılık katsayısı, test-tekrar test güvenirliği) doğrudan belirtilmemiştir. Ancak, geçerlik analizinde saptanan yüksek faktör yükleri (0.64–0.93), testin yüksek bir iç tutarlılığa sahip olduğuna dair dolaylı kanıtlar sunmaktadır. Güvenilirliğin detaylı incelenmesi için ek çalışmaların yapılması önerilmektedir.

Faktör Analizi

GİSD-A’nın faktör yapısı, Temel Bileşenler Faktör Analizi (Principal Components Factor Analysis) kullanılarak araştırılmıştır. Bu analiz, testin tek boyutlu (unidimensional) bir yapıya sahip olduğunu göstermiştir.

• Faktör Sayısı: Tek bir faktör altında toplanma.
• Faktör Yükleri: Tüm maddelerin faktör yükleri 0.64 ile 0.93 arasında değişmektedir.
• Açıklanan Varyans: Tek faktör, toplam varyansın %82.2’sini açıklamaktadır.

Bu bulgular, GİSD-A’nın ölçtüğü bilişsel yapının oldukça homojen olduğunu ve maddelerin tutarlı bir şekilde aynı temel yapıyı temsil ettiğini kanıtlamaktadır.

Araç

Test Type: Geliştirme (Performansa Dayalı Bilişsel Değerlendirme Ölçeği)

Format: Bireysel uygulama gerektiren, sayı dizisi geri çağırma formatı.

Language Available: Türkçe

Population Group: Öğrenme güçlüğü tanısı almış çocuklar.

Age Group: Çalışmanın yapıldığı popülasyona bağlı olarak, genellikle ilkokul çağındaki (6-12 yaş) çocuklar.

Population Details: Öğrenme güçlüğü olan bireylerin kısa süreli ve çalışma belleği profillerini belirlemek için tasarlanmıştır.

Test Methodology: Test, sayı dizilerinin hem görsel hem de işitsel olarak sunulmasını ve katılımcıdan bu dizileri doğru sırada geri çağırmasını gerektirir. Bu, iki farklı duyusal kanal aracılığıyla belleği test eden bir performans testidir.

Anahtar Kelimeler

Bilişsel Test, GİSD-A, Bellek Kapasitesi, Faktör Yükü, Psikometrik Geçerlik, Görsel İşleme, İşitsel İşleme.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilgi mevcut değildir.

Affiliation Email addresses: Bilgi mevcut değildir.

Correspondence Address: Gülşen Erden ([email protected])

İzinler, Ücret ve Test Yılı

İzinler ve Kullanım Ücreti: Kullanım ve dağıtım izinleri için sorumlu yazar Gülşen Erden ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Test Yılı: 2001 (Yayın Yılı)

Kaynaklar

Erden, G. ve Yalın, A. (2001). Öğrenme Güçlüğü Olan Çocukların İşitsel Sayı Dizisi Testi (GİSD-A) Örüntüleri. Türk Psikoloji Dergisi, 16, 48, 71-84.

Makalenin orijinal PDF’i aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: turkpsikolojibulteni.com

Testin orijinal PDF dokümanı aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: ogrenme-guclugu-olan-cocuklarin-gorsel-isitsel-sayi-dizisi-testi-gisd-a-toad.pdf

Öğrenme Güçlüğü Olan Çocukların Görsel İşitsel Sayı Dizisi Testi (GİSD-A) Maddeleri

ÖNEMLİ: Orijinal kaynak içeriğinde testin maddeleri veya uygulama detayları yer almamaktadır. Bu nedenle, maddeler bu girişte sunulamamaktadır.