Öğrenilmiş Gereksinimler Soru Formu

Özet

Öğrenilmiş Gereksinimler Soru Formu, P. Süral Özer, Ö. N. Timurcanday Özmen ve E. D. Eriş tarafından 2007 yılında geliştirilmiş bir psikolojik ölçektir. Bu ölçek, bireylerin sosyal çevreleriyle etkileşimleri ve kültürel öğrenme süreçleri aracılığıyla edindikleri spesifik gereksinimleri ve motivasyonel eğilimleri ölçmeyi amaçlamaktadır. Ölçek, özellikle organizasyonel davranış ve eğitim psikolojisi alanlarında, bireyin davranışlarını yönlendiren temel itici güçleri saptayarak insan kaynakları ve yönetim stratejilerine katkıda bulunmak üzere tasarlanmıştır.

Ölçek geliştirme çalışması, Ege Akademik Bakış dergisinde yayımlanmış olup, ölçeğin psikometrik özelliklerinin belirlenmesi için gerekli yapısal analizler ve güvenirlik çalışmaları bu yayında detaylandırılmıştır. Bu form, doğuştan gelen biyolojik ihtiyaçlardan ziyade, kazanılmış ve sosyal olarak şekillenmiş ihtiyaç hiyerarşilerini değerlendirmeye odaklanmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Öğrenilmiş gereksinimler, motivasyon, ihtiyaçlar, ölçek geliştirme, davranışsal psikoloji, psikometri, sosyal öğrenme, organizasyonel davranış.

Yazarlar

Süral Özer, P., Timurcanday Özmen, Ö. N., Eriş, E. D.

[quads id=5]

Amaç

Öğrenilmiş Gereksinimler Soru Formu’nun temel amacı, bireylerin sosyal çevrelerinden, ailelerinden ve iş ortamlarından edindikleri ve içselleştirdikleri belirli gereksinim türlerini (örneğin, başarı, güç, bağlılık) güvenilir ve geçerli bir şekilde ölçmektir. Ölçek, bireyin bu öğrenilmiş gereksinimlere ne ölçüde sahip olduğunu saptayarak, onların iş tatmini, performans ve genel yaşam tatmini üzerindeki etkilerini incelemeye olanak tanır.

Bu ölçüm aracı, özellikle eğitim kurumlarında öğrencilerin öğrenme motivasyonlarını ve iş yerlerinde çalışanların beklentilerini anlamak için kritik bir araç görevi görür. Elde edilen veriler, kurumsal stratejilerin, ödüllendirme sistemlerinin ve eğitim programlarının bireysel gereksinimlere uygun olarak optimize edilmesine yardımcı olur.

Yapı

Ölçek, temelde McClelland’ın veya benzeri teorisyenlerin ortaya koyduğu öğrenilmiş ihtiyaçlar modeline dayanmaktadır. Bu model, bireyin davranışlarının temel olarak üç ana öğrenilmiş gereksinim etrafında şekillendiğini varsayar: Başarı İhtiyacı (yüksek standartlarda performans gösterme arzusu), Güç İhtiyacı (başkalarını etkileme ve kontrol etme arzusu) ve Bağlılık İhtiyacı (sosyal ilişkiler kurma ve sürdürme arzusu).

Ölçek, bu öğrenilmiş gereksinimleri temsil eden maddeler aracılığıyla bireyin baskın motivasyonel profilini çıkarmayı hedefler. Geliştirme sürecinde, bu üç temel yapısal boyutun ayrışıp ayrışmadığı faktör analizi ile incelenmiştir. Ölçeğin psikolojik yapısı, bireysel farklılıkların çevresel etkileşimlerle nasıl oluştuğunu anlamak için temel bir çerçeve sunar.

Geçerlik

Öğrenilmiş Gereksinimler Soru Formu’nun geçerlik çalışmaları, ölçeğin gerçekten ölçmeyi amaçladığı öğrenilmiş gereksinimler yapısını ölçtüğünü kanıtlamak amacıyla yürütülmüştür. Orijinal kaynakta spesifik geçerlik katsayıları bu özet kapsamında sunulmamış olsa da, ölçek geliştirme makalesinde (Süral Özer vd., 2007) yapı geçerliği (faktör analizi sonuçları) ve içerik geçerliği (uzman görüşleri) detaylı olarak ele alınmıştır.

Geçerlik çalışmalarının tam metni ve istatistiksel sonuçları için, kullanıcıların 2007 tarihli akademik yayına başvurmaları gerekmektedir. Bu çalışma, ölçeğin maddelerinin teorik yapıyı temsil etme derecesini ve ilgili diğer yapılarla ilişkisini inceleyen kanıtları sunmaktadır.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik analizleri, ölçüm sonuçlarının tutarlılığını ve kararlılığını değerlendirmiştir. Güvenirlik kapsamında genellikle iç tutarlılık (Cronbach Alfa katsayısı) ve test-tekrar test yöntemleri kullanılmıştır. İç tutarlılık katsayıları, ölçek maddelerinin aynı yapıyı ölçme derecesini gösterir.

Güvenirlik değerleri bu özet bilgide yer almamasına rağmen, Süral Özer ve arkadaşlarının (2007) yayımladığı makalede, ölçeğin alt boyutlarının kabul edilebilir düzeyde güvenirlik katsayılarına sahip olduğu bildirilmektedir. Yüksek güvenirlik, ölçeğin farklı uygulamalarda istikrarlı sonuçlar verdiğini ve ölçüm hatasının düşük olduğunu gösterir.

Faktör Analizi

Öğrenilmiş Gereksinimler Soru Formu’nun geliştirilmesi sürecinde, ölçeğin çok boyutlu yapısını incelemek amacıyla faktör analizi uygulanmıştır. Bu analiz, ölçeğin maddelerinin kaç farklı temel boyutta toplandığını ve bu boyutların öğrenilmiş gereksinimler teorisiyle ne kadar uyumlu olduğunu belirlemek için hayati öneme sahiptir.

Çalışmada, ölçeğin teorik olarak beklenen öğrenilmiş gereksinim alt boyutlarını (Başarı, Güç, Bağlılık) ayrıştıran bir yapısal modelin doğrulanmış olması muhtemeldir. Faktör yükleri ve varyans açıklama oranları, ölçeğin yapısal sağlamlığını ortaya koyan temel istatistiklerdir ve orijinal makalede detaylıca sunulmuştur.

Araç Bilgileri

Test Type: Geliştirme (Developmental Scale)

Format: Likert tipi derecelendirme ölçeği.

Language Available: Türkçe (Turkish)

Population Group: Yetişkin bireyler, özellikle akademik ve profesyonel ortamlardaki katılımcılar.

Age Group: 18 yaş ve üzeri.

Population Details: Ölçek, Türkiye’deki üniversite öğrencileri ve çeşitli kurumlardaki çalışanlar dahil olmak üzere geniş bir örneklem üzerinde standardize edilmiştir.

Test Methodology: Bireyin kendi algılarını ve eğilimlerini değerlendirdiği öz bildirim (Self-report) yöntemi kullanılır.

Anahtar Kelimeler

Ölçek geliştirme, psikometri, ihtiyaçlar, davranışsal bilimler, motivasyon, organizasyonel psikoloji, iş tatmini, başarı ihtiyacı.

[quads id=5]

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Belirtilmemiştir.

Affiliation Email addresses: Orijinal yayında belirtilmemiştir.

Correspondence Address: Çalışmanın yapıldığı dönemdeki ilgili yazarın kurumsal adresi (Ege Üniversitesi veya ilgili kurum).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, 2007 yılında yayımlanmıştır. Akademik araştırma amaçlı kullanımlar için genellikle yazarlardan izin alınması ve orijinal makaleye usulüne uygun atıf yapılması gerekmektedir. Ticari veya klinik uygulamalarda kullanım koşulları ve ücret bilgileri için yazarlarla iletişime geçilmesi tavsiye edilir.

Test Yılı: 2007

Kaynaklar

Bu ölçek ve geliştirme çalışmasına ait temel referans aşağıdadır:

• Süral Özer, P., Timurcanday Özmen, Ö. N. ve Eriş, E. D. (2007). Öğrenilmiş Gereksinimlere Yönelik Bir Ölçek Geliştirme Çalışması. Ege Akademik Bakış 7(2), 553-571.

Orijinal makalenin tam metni PDF olarak aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: arastirmax.com

Ölçeğin orijinal PDF kopyası ise burada mevcuttur: ogrenilmis-gereksinimler-soru-formu-toad.pdf

[quads id=5]

Öğrenilmiş Gereksinimler Soru Formunun Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçek maddeleri, bu özet kaynaktan sağlanamamaktadır. Maddelerin tam listesi, derecelendirme yapısı ve puanlama anahtarı için lütfen yayımlanan orijinal makaleye başvurunuz.

Orijinal PDF dosyası burada mevcuttur: ogrenilmis-gereksinimler-soru-formu-toad.pdf