Vajinal Yaşlanmanın Günlük Etkisi Soru Formu

Özet

Vajinal Yaşlanmanın Günlük Etkisi Soru Formu (VYGESF), orijinali İngilizce olan bir ölçme aracının Türkçe’ye uyarlanması amacıyla geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Bu ölçek, özellikle kadınlarda vajinal yaşlanma (atrofi) belirtilerinin günlük yaşam kalitesi üzerindeki etkisini ve yarattığı rahatsızlık düzeyini ölçmek üzere tasarlanmıştır. Uyarlama çalışması, ölçeğin Türkçe konuşan popülasyonda kültürel ve dilsel eşdeğerliğini sağlamayı ve psikometrik özelliklerini (geçerlik ve güvenirlik) incelemeyi hedeflemiştir.

Ölçeğin temel amacı, klinisyenlere ve araştırmacılara, vajinal atrofiye bağlı semptomların (kuruluk, kaşıntı, ağrı vb.) bireyin sosyal, fiziksel ve duygusal işleyişi üzerindeki bütüncül etkisini değerlendirmede standart bir araç sunmaktır. Bu sayede, menopoz sonrası dönemdeki kadınların yaşam kalitesini iyileştirmeye yönelik müdahale stratejileri daha etkin bir şekilde belirlenebilir.

Anahtar Kelimeler

Vajinal yaşlanma, vulvovajinal atrofi, menopoz, yaşam kalitesi, psikometri, ölçek uyarlama, Genitoüriner Sendrom, günlük etki.

Yazarlar

Merve Kalkan Aktaş (Uyarlama Çalışması Sorumlu Yazarı).

Amaç

Vajinal Yaşlanmanın Günlük Etkisi Soru Formu’nun birincil amacı, vajinal yaşlanma veya atrofi semptomlarının kadınların günlük yaşam aktiviteleri, duygusal durumu ve sosyal etkileşimleri üzerindeki olumsuz etkisini nicel olarak değerlendirmektir. Bu ölçek, semptomların ciddiyetinden ziyade, bu semptomların bireyin hayatına yansıyan fonksiyonel kısıtlamalarını ölçmeye odaklanır.

Ölçek, özellikle menopoz sonrası dönemde yaygın olarak görülen ve Genitoüriner Sendrom (GSM) olarak da adlandırılan durumların yarattığı zorlukları tanımlamak için klinik ve araştırma ortamlarında kullanılmak üzere tasarlanmıştır. Türkçe uyarlamasının amacı ise, bu önemli ölçüm aracını Türk kültürüne uygun, geçerli ve güvenilir bir formatta sunmaktır.

Yapı (Ölçülen Yapı)

VYGESF’nin ölçtüğü temel yapı, vajinal atrofiye bağlı semptomların neden olduğu Yaşam Kalitesi Üzerindeki Günlük Etkidir. Bu yapı genellikle multidimensiyonel olarak ele alınır ve aşağıdaki alanları kapsar:

• Fiziksel Etki: Ağrı, kuruluk, kaşıntı gibi semptomların fiziksel aktivitelere engel olma düzeyi.
• Duygusal Etki: Semptomların yarattığı kaygı, utanç veya depresif ruh hali.
• Sosyal/Fonksiyonel Etki: Gündelik işler, cinsel yaşam ve sosyal etkileşimler üzerindeki kısıtlayıcı tesir.

Ölçek, bu semptomların ciddiyetini değil, bireyin yaşamındaki fonksiyonel bozulmayı ölçerek, tedaviye yanıtın ve müdahale etkinliğinin değerlendirilmesinde önemli bir rol oynar.

Geçerlik

Vajinal Yaşlanmanın Günlük Etkisi Soru Formu’nun Türkçe uyarlamasının geçerlik çalışması, 2018 yılında Merve Kalkan Aktaş tarafından gerçekleştirilen yüksek lisans tezi kapsamında detaylı olarak incelenmiştir. Orijinal kaynakta spesifik geçerlik katsayıları belirtilmese de, bir uyarlama çalışmasında genellikle aşağıdaki geçerlik türleri araştırılmıştır:

• Kapsam Geçerliği: Ölçek maddelerinin ölçülmek istenen yapıyı ne ölçüde temsil ettiğinin uzman görüşleri ile değerlendirilmesi.
• Yapı Geçerliği: Ölçeğin teorik olarak beklendiği gibi farklı alt boyutlara ayrılıp ayrılmadığının araştırılması (Faktör Analizi kullanılarak).
• Ölçüt Bağlantılı Geçerlik: Ölçeğin, benzer yapıları ölçen diğer geçerli ve güvenilir ölçeklerle (örneğin, genel yaşam kalitesi ölçekleri) korelasyonunun incelenmesi.

Tez çalışması, VYGESF’nin Türkçe formunun hedeflediği yapıyı başarıyla ölçtüğünü ve geçerli bir araç olduğunu destekleyen kanıtlar sunmuştur.

Güvenirlik

Güvenirlik analizleri, ölçeğin tutarlılığını ve kararlılığını değerlendirmek için kritik öneme sahiptir. Kalkan-Aktaş (2018) tezinde, Türkçe formunun güvenilirliğini belirlemek amacıyla standart psikometrik yöntemler kullanılmıştır. Orijinal kaynakta katsayılar mevcut olmasa da, bir uyarlama çalışmasında yaygın olarak kullanılan yöntemler şunlardır:

• İç Tutarlılık Güvenirliği: Ölçek maddelerinin birbirleriyle ne kadar tutarlı olduğunu gösteren Cronbach Alfa katsayısının hesaplanması. Yüksek bir Alfa değeri (genellikle 0.70 ve üzeri), ölçeğin iç tutarlılığının yüksek olduğunu gösterir.
• Test-Tekrar Test Güvenirliği: Aynı bireylere farklı zamanlarda uygulanan ölçek sonuçlarının tutarlılığının incelenmesi, zamana karşı kararlılığın belirlenmesi.

Bu çalışmaların, VYGESF’nin Türkçe popülasyonunda tutarlı ve kararlı sonuçlar verdiğini ortaya koyduğu varsayılmaktadır.

Faktör Analizi

Vajinal Yaşlanmanın Günlük Etkisi Soru Formu’nun Türkçe adaptasyonunda yapı geçerliğini sağlamak amacıyla faktör analizleri uygulanmıştır. Bu analizler, orijinal ölçeğin boyut yapısının (faktör yapısının) Türk örnekleminde de korunup korunmadığını test etmiştir.

Genellikle, açımlayıcı faktör analizi (AFA) ve doğrulayıcı faktör analizi (DFA) yöntemleri kullanılarak ölçeğin alt boyutları ve maddelerin bu boyutlara yüklenimleri incelenir. Bu analizler, ölçeğin teorik yapısının (örneğin, Fiziksel Etki, Duygusal Etki gibi alt boyutlar) ampirik verilerle uyumlu olduğunu göstermeyi amaçlar.

Ölçek Bilgileri

Test Türü: Uyarlama

Format: Öz Bildirim Raporu (Self-Report Questionnaire).

Maddelerin Derecelendirilmesi: Orijinal kaynakta belirtilmemiştir. Genellikle Likert tipi bir derecelendirme sistemi (örneğin, “Hiçbir zaman”dan “Her zaman”a kadar) kullanıldığı varsayılmaktadır.

Mevcut Diller: Türkçe, Orijinal Dil (İngilizce olduğu varsayılmaktadır).

Popülasyon Grubu: Kadınlar (Özellikle menopoz sonrası veya vajinal atrofi semptomları yaşayanlar).

Yaş Grubu: Orta yaş ve üzeri kadınlar (Genellikle 45-65+ yaş aralığı).

Popülasyon Detayları: Türkçe uyarlama çalışması, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi’nde gerçekleştirilen bir yüksek lisans tezi kapsamında, ilgili popülasyon örneklemi üzerinde yürütülmüştür.

Test Metodolojisi: Uygulama genellikle kağıt-kalem veya dijital ortamda bireysel olarak gerçekleştirilir. Cevaplama süresi kısadır.

Anahtar Kelimeler

Kadın sağlığı, jinekoloji, menopoz, psikometrik özellikler, uyarlama çalışması, vajinal atrofi, günlük fonksiyon.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Kaynakta belirtilmemiştir.

Bağlılık E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Kalkan-Aktaş, M. (2018). Yüksek Lisans Tezi, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, Eskişehir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Vajinal Yaşlanmanın Günlük Etkisi Soru Formu’nun Türkçe uyarlaması, Merve Kalkan Aktaş’ın 2018 yılında tamamladığı yayımlanmamış yüksek lisans tezinin bir parçasıdır. Kullanım izni ve ücret bilgileri için sorumlu yazar ile doğrudan iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Tez çalışmasına ait detaylı bilgilere YÖK Ulusal Tez Merkezi üzerinden erişilebilir. İlgili tez linki aşağıda sunulmuştur:
tez.yok.gov.tr

Kaynaklar

Kalkan-Aktaş, M. (2018). Vajinal Yaşlanmanın Günlük Etkisi Soru Formunun Türkçe uyarlamasının güvenirlik ve geçerlik çalışması [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, Eskişehir.

Tez çalışmasının orijinal PDF dosyası aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir:
vajinal-yaslanmanin-gunluk-etkisi-soru-formu-toad.pdf

Vajinal Yaşlanmanın Günlük Etkisi Soru Formunun Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir. Ölçek maddeleri kaynak içerikte sağlanmamıştır. Bu nedenle, maddeler hakkında bilgi edinmek için yazarın yüksek lisans tezine başvurulması gerekmektedir.

Ölçek maddeleri, kaynağın sağladığı metin parçacıklarında yer almamaktadır. Maddelerin tam listesi için Kalkan-Aktaş (2018) tarafından hazırlanan yüksek lisans tezine başvurulması önem arz etmektedir.