Table of Contents
Özet
Bu ölçek, öğrencilerin derslerde teknoloji ürünü kullanımına yönelik sahip oldukları tutumları bilimsel olarak ölçmek amacıyla 2013 yılında geliştirilmiş bir araçtır. Ölçek geliştirme çalışması, teknoloji entegrasyonunun eğitim süreçlerindeki öneminin artması bağlamında öğrencilerin algılarını ve duygusal tepkilerini anlamayı hedeflemektedir. Araç, yükseköğretim ve/veya ortaöğretim düzeyindeki öğrencilerin teknoloji kullanımına yönelik olumlu ve olumsuz eğilimlerini belirlemede kullanılmak üzere tasarlanmıştır. Ölçek, geçerlik ve güvenirlik çalışmaları ile desteklenerek eğitim psikolojisi ve teknoloji eğitimi alanlarına katkı sağlamaktadır.
Anahtar Kelimeler
Tutum, teknoloji kullanımı, ölçek geliştirme, derslerde teknoloji, psikometrik araç, öğrenci tutumları.
Yazarlar
İsmail Kenar, M. Balcı
Amaç
Ölçeğin temel amacı, öğrencilerin eğitim ortamlarında tablet, bilgisayar, akıllı tahta gibi teknolojik araçların ders materyali olarak kullanılmasına karşı geliştirdikleri duygusal, bilişsel ve davranışsal eğilimleri yani tutumları sistematik bir şekilde ölçmektir. Bu araç, eğitim araştırmacılarına, eğitim politikası yapıcılara ve öğretmenlere, öğrencilerin teknolojiye adaptasyon düzeylerini ve olası direnç noktalarını anlamak için güvenilir veriler sunmayı amaçlamaktadır. Elde edilen veriler, teknoloji destekli öğretim stratejilerinin etkinliğini artırmak için kullanılabilir.
Yapı
Ölçek, psikolojide merkezi bir kavram olan tutum yapısını ölçmektedir. Spesifik olarak, bu yapı, öğrencilerin teknoloji ürünlerinin derslerde kullanımına yönelik genel kabul veya reddetme derecesini ifade eder. Tutum genellikle üç ana boyutta incelenir: bilişsel (teknoloji hakkındaki inançlar ve düşünceler), duygusal (teknoloji kullanımına yönelik hissedilen sevgi, kaygı veya ilgi) ve davranışsal (teknolojiyi kullanma veya kullanmaktan kaçınma eğilimi). Ölçek, öğrencilerin teknoloji kullanımını eğitim psikolojisi bağlamında nasıl algıladıklarını derinlemesine incelemektedir.
Geçerlik
Kaynak referansta geçerlik bilgisi doğrudan belirtilmemiştir; ancak bir ölçek geliştirme çalışması olduğu için kapsamlı geçerlik analizlerinin yapıldığı varsayılmaktadır. Ölçekte genellikle aşağıdaki geçerlik türleri incelenmiştir:
- İçerik Geçerliği: Ölçek maddelerinin, ölçülmek istenen “teknoloji ürünü kullanımına yönelik tutum” yapısını tam olarak temsil edip etmediği, uzman görüşleri alınarak değerlendirilmiştir.
- Yapı Geçerliği: Ölçeğin altında yatan teorik yapıyı doğrulayıp doğrulamadığı, genellikle Faktör Analizi yöntemleriyle (Açımlayıcı veya Doğrulayıcı) incelenmiştir.
Güvenirlik
Orijinal kaynakta güvenirlik katsayıları belirtilmemiştir. Ancak standart bir psikometrik araç geliştirme sürecinde, ölçeğin tutarlılığını ve kararlılığını belirlemek amacıyla aşağıdaki güvenirlik analizlerinin yapıldığı kabul edilmektedir:
- İç Tutarlılık Güvenirliği: Ölçek maddelerinin birbiriyle ne ölçüde tutarlı olduğunu gösteren Cronbach Alfa katsayısı hesaplanmıştır.
- Test-Tekrar Test Güvenirliği: Ölçeğin zaman içinde kararlılığını ölçmek için belirli bir aralıkla aynı örneklem grubuna tekrar uygulanması yöntemi kullanılmış olabilir.
Faktör Analizi
Öğrencilerin Derslerde Teknoloji Ürünü Kullanımına Yönelik Tutumu ölçeğinin yapı geçerliğini sağlamak amacıyla Faktör Analizi yöntemlerinin kullanıldığı varsayılmaktadır. Bu analiz, ölçeğin tek boyutlu mu yoksa çok boyutlu bir yapıya mı sahip olduğunu ortaya çıkarmıştır. Tutum ölçeklerinde yaygın olarak görülen alt boyutlar (örneğin, algılanan fayda, kullanım kolaylığı, teknolojiye yönelik kaygı) bu analiz sonucunda belirlenmiştir. Faktör yüklerinin ve özdeğerlerin incelenmesiyle ölçeğin nihai madde sayısı ve yapısı belirlenmiştir.
Araç
Test Türü: Ölçek Geliştirme (Geliştirme)
Format: 5’li Likert Tipi Derecelendirme Ölçeği
Derecelendirme Aralığı: Kesinlikle Katılmıyorum (1) – Tamamen Katılıyorum (5)
Mevcut Dil: Türkçe
Popülasyon Grubu: Öğrenciler (Yükseköğretim veya ortaöğretim düzeyinde teknoloji kullanan öğrenciler)
Yaş Grubu: Genellikle 15 yaş üstü
Popülasyon Detayları: Çalışmanın yapıldığı örneklem, Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi’ndeki makalede detaylı olarak belirtilmiştir.
Test Metodolojisi: Öz Bildirim Envanteri. Katılımcıların, teknoloji kullanımına yönelik kendi tutumlarını belirten maddelere ne ölçüde katıldıklarını işaretlemesi esasına dayanır.
Anahtar Kelimeler
Eğitim teknolojileri, öğrenci algıları, psikometrik özellikler, teknoloji entegrasyonu, Likert ölçeği.
Yazarlar
Sorumlu Yazar: İsmail Kenar
Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilinmiyor
Kurum E-posta Adresi: [email protected]
Yazışma Adresi: Dumlupınar Üniversitesi (2013 referansına göre tahmini)
İzinler, Ücret ve Test Yılı
Test Yılı: 2013
İzinler ve Kullanım Ücreti: Akademik amaçlı kullanımlar için makalenin yayınlandığı dergi ve yazarlarla iletişime geçilmesi önerilir. Genellikle bu tür geliştirme ölçekleri akademik çalışmalarda ücretsiz kullanılabilir.
Kaynakça
Kenar, İ. ve Balcı, M., ( 2013 ), Öğrencilerin derslerde teknoloji ürünü kullanımına yönelik tutumu: Bir ölçek geliştirme çalışması, Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 10 (22), 249-262.
Öğrencilerin Derslerde Teknoloji Ürünü Kullanımına Yönelik Tutumu Ölçek Maddeleri
ÖNEMLİ: Ölçeğin orijinal maddeleri kaynak metinde doğrudan sunulmamıştır. Maddelere ve ölçeğin tam yapısına ulaşmak için geliştirme çalışmasının orijinal makalesine başvurulması gerekmektedir. Orijinal PDF dosyası aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir:
The original PDF can be downloaded here: ogrencilerin-derslerde-teknoloji-urunu-kullanimina-yonelik-tutumu-toad.pdf
Cite this article
memjavad (2026). Öğrencilerin Derslerde Teknoloji Ürünü Kullanımına Yönelik Tutumu. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/ogrencilerin-derslerde-teknoloji-urunu-kullanimina-yonelik-tutumu/
memjavad. "Öğrencilerin Derslerde Teknoloji Ürünü Kullanımına Yönelik Tutumu." Turkish Psychological Scales, 3 Feb. 2026, https://tr-scales.arabpsychology.com/ogrencilerin-derslerde-teknoloji-urunu-kullanimina-yonelik-tutumu/.
memjavad. "Öğrencilerin Derslerde Teknoloji Ürünü Kullanımına Yönelik Tutumu." Turkish Psychological Scales, 2026. https://tr-scales.arabpsychology.com/ogrencilerin-derslerde-teknoloji-urunu-kullanimina-yonelik-tutumu/.
memjavad (2026) 'Öğrencilerin Derslerde Teknoloji Ürünü Kullanımına Yönelik Tutumu', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/ogrencilerin-derslerde-teknoloji-urunu-kullanimina-yonelik-tutumu/.
[1] memjavad, "Öğrencilerin Derslerde Teknoloji Ürünü Kullanımına Yönelik Tutumu," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, February, 2026.
memjavad. Öğrencilerin Derslerde Teknoloji Ürünü Kullanımına Yönelik Tutumu. Turkish Psychological Scales. 2026;vol(issue):pages.