Eğitimde Teknoloji Kullanımına Yönelik Tutum Ölçeği

Özet

Eğitimde Teknoloji Kullanımına Yönelik Tutum Ölçeği, öğretmen adaylarının eğitim süreçlerinde teknoloji kullanımı (Link 1: Teknoloji Kullanımı) ve entegrasyonuna dair sahip oldukları tutumları ölçmek amacıyla 2006 yılında geliştirilmiş bir araçtır. Ölçek, Talip Öztürk tarafından yüksek lisans tezi (Link 1: Yüksek Lisans Tezi) kapsamında oluşturulmuştur. Yapılan geçerlilik ve güvenilirlik çalışmaları sonucunda, ölçeğin yüksek düzeyde iç tutarlılığa sahip olduğu (Cronbach Alfa=0.90) ve üç temel faktörden oluştuğu belirlenmiştir. Bu ölçek, özellikle sosyal bilgiler öğretmen adaylarının teknolojik yeterliliklerini ve buna bağlı tutumlarını değerlendirmede önemli bir rol oynamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Tutum Ölçeği (Link 1: Tutum Ölçeği), Eğitim Teknolojileri, Öğretmen Adayları, Ölçek Geliştirme, Geçerlilik, Güvenilirlik, Faktör Analizi, Sosyal Bilgiler Eğitimi.

Yazarlar

Talip ÖZTÜRK

[quads id=5]

Amaç

Bu ölçeğin temel amacı, öğretmen adaylarının pedagojik süreçlerde teknolojik araç-gereçleri kullanmaya yönelik genel eğilimlerini, inançlarını ve duygusal tepkilerini sistematik bir şekilde ölçmektir. Ölçek, adayların teknoloji entegrasyonuna karşı ne kadar istekli, yetkin veya çekimser olduklarını belirlemeyi hedefler.

Ölçek, spesifik olarak Sosyal Bilgiler öğretmen adaylarının eğitimde teknoloji kullanımına yönelik yeterliliklerinin değerlendirilmesi amacıyla geliştirilmiştir. Elde edilen veriler, öğretmen yetiştirme programlarının teknoloji eğitimi boyutunun iyileştirilmesine yönelik somut öneriler sunmak için kullanılmıştır.

Yapı

Ölçek, bireylerin eğitim ortamlarında teknolojiye karşı geliştirdikleri tutumları yansıtan bilişsel, duyuşsal ve davranışsal eğilimleri ölçmektedir. Yapısal olarak, teknolojik araçların öğrenme üzerindeki algılanan faydası, teknoloji kullanımına yönelik kişisel yeterlilik inancı ve teknoloji entegrasyonuna karşı duyulan isteklilik gibi boyutları kapsamaktadır.

Yapılan faktör analizi (Link 1: Faktör Analizi) sonucunda, ölçeği oluşturan maddelerin üç ana faktör altında toplandığı görülmüştür. Bu üç boyutlu yapı, ölçeğin teknolojiye yönelik tutumu sadece tek bir genel skorla değil, farklı alt bileşenler üzerinden değerlendirdiğini göstermektedir.

Geçerlilik

Ölçeğin geçerliliği hem kapsam hem de yapısal düzeyde test edilmiştir. Kapsam geçerliliği (Link 1: Kapsam Geçerliliği), madde yazım sürecinde izlenen titiz aşamalar ve uzman görüşlerine başvurulması yoluyla sağlanmıştır. Ayrıca, madde-toplam test korelasyonlarının yüksek olması, her bir maddenin ölçülmek istenen yapının bütününe anlamlı katkıda bulunduğunu kanıtlamaktadır.

Yapı geçerliliğini (Link 1: Yapı Geçerliliği) sağlamak amacıyla açımlayıcı faktör analizi uygulanmıştır. Bu analiz, ölçeğin teorik olarak varsayılan yapısını destekler nitelikte olup, maddelerin üç farklı faktör altında toplandığını ortaya koymuştur. Bu çok boyutlu yapı, ölçeğin teknolojiye yönelik tutumun farklı yönlerini doğru bir şekilde ölçtüğünü göstermektedir.

Güvenilirlik

Ölçeğin güvenilirliği, iç tutarlılık yöntemi kullanılarak hesaplanmıştır. Toplam 39 maddeden oluşan ölçek için hesaplanan Cronbach Alfa Katsayısı (Link 1: Cronbach Alfa Katsayısı) değeri 0.90 olarak bulunmuştur.

Genel kabul gören psikometrik standartlara göre, 0.90 değeri, ölçeğin mükemmel düzeyde bir iç tutarlılığa ve dolayısıyla yüksek bir güvenilirliğe sahip olduğunu kanıtlamaktadır. Bu sonuç, ölçeğin farklı zamanlarda veya farklı benzer gruplarda tutarlı ölçümler yapabileceğini işaret etmektedir.

Faktör Analizi

Ölçeğin yapı geçerliliğini incelemek amacıyla uygulanan faktör analizi, ölçeğin tek boyutlu olmadığını, aksine üç temel faktörden oluştuğunu ortaya koymuştur. Bu faktörler, teknolojiye yönelik tutumun farklı bileşenlerini temsil etmektedir (Örneğin; teknolojiye karşı algılanan kaygı, teknoloji entegrasyonunun faydası ve teknolojik yeterlilik inancı gibi alt boyutlar).

Üç faktörlü dağılım, ölçek geliştirme sürecinin başarılı olduğunu ve ölçme aracının, eğitimde teknoloji kullanımına (Link 2: Teknoloji Kullanımına) yönelik tutumun karmaşık yapısını başarılı bir şekilde ayrıştırdığını göstermektedir. Bu faktör yapısı, araştırmacılara sadece genel bir tutum skoru değil, aynı zamanda tutumun kaynaklandığı spesifik alanlara dair derinlemesine bilgi sağlamaktadır.

Ölçek

Test Tipi: Geliştirme

Format: 5’li Likert Ölçeği (Link 1: Likert Ölçeği) (1= Kesinlikle Katılmıyorum – 5= Kesinlikle Katılıyorum)

Mevcut Diller: Türkçe

Popülasyon Grubu: Öğretmen Adayları

Yaş Grubu: Üniversite öğrencileri (Genç Yetişkin)

Popülasyon Detayları: Sosyal Bilgiler Öğretmen Adayları (Balıkesir Örneği)

Test Metodolojisi: Nicel araştırma yöntemi, öz bildirim (self-report) temelli tutum ölçeği (Link 2: Tutum Ölçeği).

Anahtar Kelimeler

Öğretmen Eğitimi, Balıkesir Üniversitesi, Cronbach Alfa Katsayısı (Link 2: Cronbach Alfa Katsayısı), Faktör Analizi (Link 2: Faktör Analizi), Eğitimde Bilişim Teknolojileri, Öğretmen Yeterlilikleri.

[quads id=5]

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi mevcut değil

Bağlılık E-posta Adresleri: Bilgi mevcut değil

Yazışma Adresi: Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü (Tez Kaynağı)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, 2006 yılında Talip Öztürk’ün Yüksek Lisans Tezi (Link 2: Yüksek Lisans Tezi) kapsamında geliştirilmiştir. Ölçeğin kullanımı için genellikle yazarın izni gerekmektedir, ancak tez çalışması olması nedeniyle akademik ve eğitim amaçlı kullanımlarda referans gösterilmesi yeterli olabilir. Ticari kullanım veya yeniden uyarlama için yazarla iletişime geçilmesi tavsiye edilir. Ölçek kullanım ücretine dair bilgi mevcut değildir.

Kaynaklar

Öztürk, T. (2006). Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının eğitimde teknoloji kullanımına yönelik yeterliliklerinin değerlendirilmesi(Balıkesir örneği) (Yüksek lisans tezi). Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.

• Tez Kaynağı (YÖK Ulusal Tez Merkezi): tez.yok.gov.tr

• Ölçek maddelerinin ve detaylı analiz sonuçlarının bulunduğu orijinal PDF dosyası buradan indirilebilir: egitimde-teknoloji-kullanimina-yonelik-tutum-olcegi-toad.pdf

[quads id=5]

Eğitimde Teknoloji Kullanımına Yönelik Tutum Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

6. Teknolojik araç-gereç kullanımı, öğrencilerin öğrenme süreçlerine hiçbir katkısı yoktur.

7. Derslerimde teknolojik araç-gereç kullanabileceğim bir durum düşünemiyorum.