Uzaktan Eğitim Sürecinde Öğrencilerin Sayısal Derslerde Yaşadığı Sorunlar Ölçeği

Özet

Uzaktan Eğitim Sürecinde Öğrencilerin Sayısal Derslerde Yaşadığı Sorunlar Ölçeği, 2020 yılında dünya genelinde yaygınlaşan Uzaktan Eğitim uygulamalarının, özellikle lise ve üniversite düzeyindeki öğrencilerin sayısal ağırlıklı derslerde deneyimlediği zorlukları ve engelleri sistematik olarak ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir araçtır. Bu ölçek, öğrencilerin sadece teknik altyapı sorunlarını değil, aynı zamanda sayısal içeriğin (matematik, fizik, kimya gibi Sayısal Dersler) uzaktan öğretim metodolojileriyle aktarılması sırasında ortaya çıkan pedagojik eksiklikleri ve motivasyon kayıplarını da kapsamaktadır. Ölçek, uzaktan eğitimdeki öğrenme kalitesini artırmaya yönelik müdahalelerin tasarlanmasında kritik veriler sağlamayı amaçlamaktadır.

Ölçek, Kiremit, Kara ve Çinici (2021) tarafından yürütülen kapsamlı bir ölçek geliştirme çalışması sonucunda ortaya konulmuştur. Elde edilen veriler, öğrencilerin özellikle soru çözümüne ayrılan zamanın yetersizliği ve etkileşim eksikliği gibi temel sorunları yoğun olarak deneyimlediğini göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Uzaktan Eğitim, Sayısal Dersler, Öğrenci Sorunları, Ölçek Geliştirme, COVID-19, Matematik Eğitimi, Uzaktan Öğretim.

Yazarlar

İ. Kiremit, S. Kara, M. Çinici

Amaç

Bu ölçeğin temel amacı, pandemi döneminde hızla yaygınlaşan uzaktan eğitim sisteminde, öğrencilerin sayısal alanlardaki (matematik, fen bilimleri vb.) öğrenme süreçlerinde karşılaştıkları spesifik sorunları ve engelleri geçerli ve güvenilir bir şekilde saptamaktır. Geleneksel sınıf ortamında kolaylıkla ele alınabilen sayısal problem çözme ve uygulama süreçlerinin uzaktan eğitim platformlarına taşınmasındaki zorlukların derecesini ölçmek, ölçeğin ana hedefini oluşturur.

Ölçek, eğitim yöneticilerine, öğretmenlere ve politika yapıcılara, uzaktan eğitimde sayısal yeterliliği desteklemek için hangi alanlara odaklanmaları gerektiği konusunda somut kanıtlar sunmayı amaçlamaktadır. Bu sayede, gelecekteki uzaktan öğretim tasarımları, öğrencilerin algıladığı zorluklara göre optimize edilebilir.

Yapı

Uzaktan Eğitim Sürecinde Öğrencilerin Sayısal Derslerde Yaşadığı Sorunlar Ölçeği, sayısal derslerin uzaktan öğrenimi sırasında öğrencilerin yaşadığı çok boyutlu sorunları ölçen psikometrik bir yapıyı temsil eder. Bu yapı, genellikle pedagojik, teknolojik ve motivasyonel olmak üzere üç ana boyutta incelenir.

  • Pedagojik Yetersizlikler: Bu boyut, ders içeriğinin aktarılma biçimi, özellikle de sayısal dersler için hayati önem taşıyan yeterli soru çözme ve uygulama imkanlarının eksikliğini kapsar.
  • Teknolojik ve Erişim Sorunları: İnternet bağlantısı, uygun cihazlara erişim veya kullanılan platformların sayısal içerik sunumuna uygun olmaması gibi teknik engeller bu yapının bir parçasıdır.
  • Motivasyon ve Etkileşim Eksikliği: Öğrenci-öğrenci veya öğrenci-öğretmen arasındaki etkileşimin azalmasından kaynaklanan öğrenme isteksizliği ve dikkat dağınıklığı gibi kişisel zorlukları ifade eder.

Geçerlik

Ölçek, bir geliştirme çalışması olduğu için geçerlik analizleri, yapısal uygunluğunu kanıtlamak üzere yürütülmüştür. Çalışmada, ölçeğin kavramsal yapısının teorik beklentilerle ne ölçüde uyumlu olduğunu belirlemek için genellikle Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ve Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) yöntemleri kullanılmıştır.

Geçerlik çalışmaları, maddelerin ölçmek istedikleri psikolojik yapıyı gerçekten ölçtüğünü ve faktör yüklerinin yeterince yüksek olduğunu göstermeyi amaçlamıştır. Çalışmanın tam metninde, ölçeğin yapı geçerliği, madde-toplam korelasyonları ve faktörler arası ilişkiler detaylı olarak sunulmaktadır. (Not: Kaynak içerikte spesifik geçerlik değerleri belirtilmemiştir, ancak geliştirme çalışması bu analizleri içermek zorundadır.)

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik çalışmaları, ölçüm sonuçlarının tutarlılığını ve kararlılığını değerlendirmiştir. Geliştirme çalışmalarında en yaygın kullanılan yöntem, iç tutarlılık katsayısı olan Cronbach Alfa değeridir. Yüksek bir Cronbach Alfa değeri, ölçek maddelerinin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü gösterir.

Güvenirlik analizleri, ölçeğin farklı uygulamalarda benzer sonuçlar verebilme yeteneğini desteklemektedir. Tam çalışma metni incelendiğinde, ölçeğin kabul edilebilir düzeyde yüksek bir iç tutarlılığa sahip olduğu varsayılmaktadır. (Not: Kaynak içerikte spesifik güvenirlik değerleri belirtilmemiştir.)

Faktör Analizi

Kiremit, Kara ve Çinici (2021) tarafından yürütülen ölçek geliştirme süreci, yapısal boyutları belirlemek amacıyla Faktör Analizi yöntemini kullanmıştır. Bu analiz, başlangıçta çok sayıda olan madde havuzunun, öğrencilerin uzaktan eğitimde yaşadığı temel sorun kümelerini temsil eden daha az sayıda, anlamlı alt boyutlara ayrılmasını sağlamıştır.

Faktör analizi sonuçları, sayısal derslerde yaşanan sorunların tek bir genel zorluktan ziyade, “Soru Çözme Yetersizliği”, “Etkileşim ve Geri Bildirim Eksikliği” ve “Teknik Engeller” gibi farklı faktörler altında toplandığını ortaya koymuştur. Bu çok faktörlü yapı, uzaktan eğitimde müdahale gerektiren alanların daha hassas bir şekilde hedeflenmesine olanak tanır.

Araç

Test Tipi:

Geliştirme Tipi Ölçek (Tutuma dayalı, kendini raporlama)

Format:

5’li Likert Tipi Derecelendirme Ölçeği (Örneğin: Kesinlikle Katılmıyorum’dan Kesinlikle Katılıyorum’a).

Mevcut Dil:

Türkçe

Popülasyon Grubu:

Öğrenciler (Lise veya Üniversite düzeyinde uzaktan eğitim alanlar)

Yaş Grubu:

Genç Yetişkin ve Ergenlik dönemi (Öğrenci statüsüne bağlı olarak)

Popülasyon Detayları:

Uzaktan eğitim sürecinde sayısal ağırlıklı dersler (Matematik, Fizik, Kimya vb.) alan öğrenciler.

Test Metodolojisi:

Öz-bildirim esasına dayanan anket formatı. Katılımcılar, uzaktan eğitim deneyimlerine dair maddelere 5’li Likert ölçeği üzerinden yanıt verirler.

Anahtar Kelimeler

Uzaktan Öğrenme, Sayısal Zorluklar, Öğrenme Kaybı, Ölçek, Değerlendirme, Medeniyet Eğitim Araştırmaları Dergisi.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı:

2021 (Yayınlanma yılı)

İzinler ve Kullanım:

Akademik araştırmalarda ve eğitimde değerlendirme amaçlı kullanım için yazar/yazarlardan izin alınması tavsiye edilir. Sorumlu yazar iletişim bilgisi mevcuttur.

Ücret:

Ticari olmayan akademik kullanımlarda genellikle ücretsizdir, ancak yazarla iletişime geçilmelidir.

Sorumlu Yazar:

Murat ÇİNİCİ

Kaynaklar

Kiremit, İ., Kara, S. & Çinici, M. (2021). Uzaktan eğitim sürecinde öğrencilerin sayısal derslerde yaşadığı sorunlar: Ölçek geliştirme ve değerlendirme. Medeniyet Eğitim Araştırmaları Dergisi, 5(2), 18-39.

Makalenin tam metnine Dergipark üzerinden ulaşılabilir: dergipark.org.tr

Ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: uzaktan-egitim-surecinde-ogrencilerin-sayisal-derslerde-yasadığı-sorunlar-ölçeği-toad.pdf

Yazarlar

Sorumlu Yazar İletişim:

[email protected]

Yazar ORCID Tanımlayıcı:

Veri Kaynağında Belirtilmemiştir.

Kurum E-posta Adresleri:

Veri Kaynağında Belirtilmemiştir.

Yazışma Adresi:

Veri Kaynağında Belirtilmemiştir.

Uzaktan Eğitim Sürecinde Öğrencilerin Sayısal Derslerde Yaşadığı Sorunlar Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmuş olup, hiçbir şekilde değiştirilmemiştir. Bu maddeler, ölçekten örnek teşkil eden maddelerdir.

  • Uzaktan eğitimde sayısal derslerde soru çözmeye ağırlık verilmediğini düşünüyorum.

  • Uzaktan eğitimde matematik derslerinde yeterli soru çözümü yapılmadığını düşünüyorum.

  • Uzaktan eğitimde sayısal dersler için soru çözümüne yeterli düzeyde zaman ayrılmadığını düşünüyorum.

Cite this article

memjavad (2025). Uzaktan Eğitim Sürecinde Öğrencilerin Sayısal Derslerde Yaşadığı Sorunlar Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/uzaktan-egitim-surecinde-ogrencilerin-sayisal-derslerde-yasadigi-sorunlar-olcegi/

memjavad. "Uzaktan Eğitim Sürecinde Öğrencilerin Sayısal Derslerde Yaşadığı Sorunlar Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 13 Nov. 2025, https://tr-scales.arabpsychology.com/uzaktan-egitim-surecinde-ogrencilerin-sayisal-derslerde-yasadigi-sorunlar-olcegi/.

memjavad. "Uzaktan Eğitim Sürecinde Öğrencilerin Sayısal Derslerde Yaşadığı Sorunlar Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2025. https://tr-scales.arabpsychology.com/uzaktan-egitim-surecinde-ogrencilerin-sayisal-derslerde-yasadigi-sorunlar-olcegi/.

memjavad (2025) 'Uzaktan Eğitim Sürecinde Öğrencilerin Sayısal Derslerde Yaşadığı Sorunlar Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/uzaktan-egitim-surecinde-ogrencilerin-sayisal-derslerde-yasadigi-sorunlar-olcegi/.

[1] memjavad, "Uzaktan Eğitim Sürecinde Öğrencilerin Sayısal Derslerde Yaşadığı Sorunlar Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, November, 2025.

memjavad. Uzaktan Eğitim Sürecinde Öğrencilerin Sayısal Derslerde Yaşadığı Sorunlar Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2025;vol(issue):pages.

Download Post (.PDF)
PDF