Öğrenci Hemşire Stres İndeksi

Özet

Öğrenci Hemşire Stres İndeksi (ÖHSİ), hemşirelik öğrencilerinin eğitim süreçleri boyunca karşılaştıkları özgül stres kaynaklarını ve düzeylerini ölçmek amacıyla geliştirilmiş psikometrik bir araçtır. Türkiye’deki kullanımı için uyarlaması, Sarıkoc ve arkadaşları tarafından 2017 yılında gerçekleştirilmiştir. Bu uyarlama çalışması, ölçeğin Türkçe popülasyonunda geçerliğini ve güvenirliğini sağlamayı amaçlamıştır. Ölçek, hemşirelik öğrencilerinin akademik baskılar, klinik uygulamalar ve kişilerarası ilişkilerden kaynaklanan streslerini kapsamlı bir şekilde değerlendirir.

Anahtar Kelimeler

Öğrenci Hemşire Stres İndeksi, Stres, Hemşirelik Eğitimi, Hemşirelik Öğrencileri, Uyarlama, Geçerlik, Güvenirlik.

Yazarlar

Sarikoc, G., Demiralp, M. B., Oksuz, E., Pazar, B.

Amaç

Ölçeğin temel amacı, hemşirelik öğrencilerinin akademik ve klinik ortamlarda yaşadıkları stresörleri sistematik olarak belirlemek ve bu stresin yoğunluğunu ölçmektir. Bu sayede, eğitim kurumları ve sağlık profesyonelleri, öğrencilerin ruh sağlığını desteklemek ve stresle başa çıkma stratejilerini geliştirmek için hedefe yönelik müdahaleler planlayabilirler.

Öğrenci Hemşire Stres İndeksi’nin Türkçe uyarlaması, Türk kültürüne ve eğitim sistemine özgü stres faktörlerinin ölçülmesine olanak tanımaktadır. Uyarlama çalışması, ölçeğin orijinal yapısını koruyarak, stres düzeylerinin karşılaştırmalı çalışmalarla incelenmesine zemin hazırlamıştır.

Yapı

Ölçek, stresin çok boyutlu bir yapı olduğunu varsayar ve genellikle hemşirelik öğrencilerinin yaşadığı temel stres alanlarını ölçer. Bu yapılar tipik olarak; klinik ortam stresi, akademik yük ve sınav baskısı, kişilerarası ilişkilerde yaşanan zorluklar ve kişisel/duygusal stresörler gibi alt boyutları içerir.

ÖHSİ, öğrencilerin algıladıkları stresin kaynağını ve şiddetini nicel olarak ifade etmelerini sağlayarak, psikolojik iyi oluş durumları hakkında önemli veriler sunar. Bu psikolojik yapı, öğrencilerin tükenmişlik ve eğitimden ayrılma risklerini öngörmede kritik rol oynar.

Geçerlik

Öğrenci Hemşire Stres İndeksi’nin Türkçe versiyonunun geçerlik çalışmaları Sarıkoc ve arkadaşları (2017) tarafından detaylıca incelenmiştir. Yapılan analizlerde, ölçeğin yapı geçerliğini incelemek üzere faktör analizi yöntemleri kullanılmıştır. Bu çalışmalar, ölçeğin teorik olarak ölçmeyi amaçladığı yapıyı başarılı bir şekilde ölçtüğünü göstermiştir.

Özellikle doğrulayıcı faktör analizi (DFA) sonuçları, Türkçe formun orijinal ölçek yapısıyla uyumlu olduğunu ve maddelerin ilgili faktörlere yeterli düzeyde yüklendiğini ortaya koymuştur. Bu bulgular, ölçeğin Türk hemşirelik öğrencileri popülasyonunda güvenle kullanılabileceği konusunda güçlü kanıtlar sağlamıştır.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik analizleri, iç tutarlılık (Cronbach Alfa katsayısı) yöntemleri kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Sarıkoc ve arkadaşları (2017) çalışmasında elde edilen Cronbach Alfa değerleri, ölçeğin genel olarak yüksek düzeyde iç tutarlılığa sahip olduğunu göstermiştir.

Yüksek iç tutarlılık değerleri, ölçek maddelerinin tutarlı bir şekilde aynı yapıyı, yani hemşirelik öğrencilerinin yaşadığı stresi ölçtüğünü belirtir. Bu güvenilirlik kanıtları, ÖHSİ’nin tekrarlanan ölçümlerde stabil ve tutarlı sonuçlar vereceğini desteklemektedir.

Faktör Analizi

Türkçe adaptasyon çalışmasında (Sarikoc et al., 2017), ölçeğin faktör yapısını incelemek için hem açımlayıcı faktör analizi (AFA) hem de doğrulayıcı faktör analizi (DFA) kullanılmıştır. AFA sonuçları, ölçeğin çok boyutlu yapısını desteklemiş ve orijinal ölçekle tutarlı alt boyutların varlığını göstermiştir.

DFA, belirlenen faktör yapısının Türk örnekleminde uygunluğunu test etmiş ve model uyum indekslerinin kabul edilebilir sınırlar içinde olduğunu doğrulamıştır. Bu faktör yapısı, ölçeğin sadece genel bir stres puanı değil, aynı zamanda farklı stres kaynaklarına (örneğin, akademik, klinik, kişilerarası) ilişkin ayrı puanlar üretme yeteneğini de pekiştirmiştir.

Ölçek Bilgileri

Test Type: Uyarlama (Adaptation)

Format: Orijinal ölçeğin tipik olarak bir Likert tipi derecelendirme formatına sahip olduğu varsayılmaktadır. (Kaynakta derecelendirme bilgisi belirtilmemiştir.)

Language Available: Türkçe (Turkish)

Population Group: Yükseköğretim Hemşirelik Öğrencileri

Age Group: Genellikle 18-25 yaş aralığındaki üniversite öğrencileri

Population Details: Hemşirelik fakülteleri veya sağlık bilimleri yüksekokullarında eğitim gören öğrenciler.

Test Methodology: Kendi kendine raporlama ölçeği.

Anahtar Kelimeler

Psikometri, Hemşirelik, Sağlık Eğitimi, Stres Yönetimi, Geçerlik, Güvenirlik, Ölçek Geliştirme.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilinmiyor

Affiliation Email addresses: Bilinmiyor

Correspondence Address: Gamze Sarıkoç (Sorumlu Yazar)

İletişim E-posta Adresi: [email protected]

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: Türkçe adaptasyon çalışması 2017 yılında yayımlanmıştır.

İzinler ve Ücret: Ölçeğin ticari kullanımı veya akademik araştırmalarda kullanımı için gerekli izinler ve ücret bilgileri, sorumlu yazar Gamze Sarıkoç ile iletişime geçilerek öğrenilmelidir.

Ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: the-student-nurse-stress-index-toad.pdf

Kaynaklar

1. Sarikoc, G., Demiralp, M. B., Oksuz, E., & Pazar, B. (2017). Turkish Version of the Student Nurse Stress Index: Validity and Reliability. Asian nursing research, 11 (2), 128-133. DOI: 10.1016/j.anr.2017.05.006

Öğrenci Hemşire Stres İndeksi Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçeğin orijinal maddeleri kaynak içerikte sağlanmamıştır. Aşağıdaki alana, mevcut olması durumunda orijinal dilinde maddeler eklenmelidir. Maddeler, uyarlama çalışmasında kullanılan orijinal formdan temin edilmelidir.