Hemşire-Hemşire İşbirliği

Özet

Hemşire-Hemşire İşbirliği Ölçeği, klinik ve sağlık hizmetleri ortamlarında çalışan hemşireler arasındaki profesyonel işbirliği düzeyini sistematik olarak değerlendirmek amacıyla kullanılan psikometrik bir araçtır. Ölçek, Serpil Çelik Durmuş ve Ayla Yıldırım tarafından 2016 yılında Türkçe diline uyarlanmıştır.

Bu adaptasyon çalışması, ölçeğin Türkiye’deki sağlık profesyonelleri arasında geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı olarak kullanılabilirliğini göstermeyi amaçlamıştır. Ölçek, hemşirelik hizmetlerinin kalitesini, iş doyumunu ve hasta güvenliğini doğrudan etkileyen ekip içi dinamikleri anlamak için önemli bir kaynak sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Hemşirelik, İşbirliği, Psikometri, Ölçek Uyarlaması, Sağlık Hizmetleri, Güvenirlik, Geçerlik, Hemşire.

Yazarlar

Serpil Çelik Durmuş, Ayla Yıldırım.

[quads id=5]

Amaç

Ölçeğin temel amacı, hemşire profesyonelleri arasında mevcut olan işbirliği kalitesini ve düzeyini saptamaktır. Yüksek düzeyde işbirliği, daha iyi hasta sonuçları, düşük hata oranları ve artan örgütsel bağlılık ile ilişkilidir. Bu nedenle, ölçek, sağlık kurumlarının kendi iç dinamiklerini değerlendirmelerine olanak tanır.

Türkçe uyarlaması, uluslararası alanda kabul görmüş olan bu ölçeğin, Türkiye’deki kültürel ve dilsel farklılıklar göz önüne alınarak, yerel araştırmalarda ve klinik uygulamalarda etkin bir şekilde kullanılabilmesini sağlamayı hedeflemiştir. Bu, hemşirelik yönetimi ve eğitimi alanlarında kanıta dayalı kararlar alınmasına zemin hazırlar.

Yapı

Ölçeğin ölçtüğü temel psikolojik yapı, Hemşire-Hemşire İşbirliği‘dir. Bu yapı, hemşirelerin meslektaşlarıyla bilgi paylaşımı, karşılıklı destek, ekip içinde sorumluluk alma ve ortak hedeflere ulaşma çabalarını kapsayan çok boyutlu bir kavramdır.

İşbirliği, sadece görevlerin yerine getirilmesi değil, aynı zamanda güvene dayalı profesyonel ilişkilerin sürdürülmesi anlamına gelir. Ölçek, bu yapının çeşitli alt bileşenlerini (örneğin, iletişim açıklığı, çatışma yönetimi ve karşılıklı saygı) değerlendirerek hemşireler arası etkileşimin kapsamlı bir profilini sunar.

Geçerlik

Uyarlama çalışmalarında geçerlik, ölçeğin gerçekten ölçmek istediği yapıyı ne kadar doğru ölçtüğünün kanıtlanmasını içerir. Çelik-Durmuş ve Yıldırım (2016) tarafından yürütülen adaptasyon sürecinde, öncelikle dilsel ve kültürel eşdeğerlik sağlamak amacıyla çeviri-geri çeviri yöntemleri kullanılmış ve uzman görüşleri alınmıştır.

Yapı geçerliğini incelemek amacıyla genellikle Faktör Analizi teknikleri uygulanmıştır. Bu analizler sonucunda, ölçeğin orijinal yapısının Türkçe örneklemde de korunduğu ve maddelerin teorik olarak öngörülen faktörlere yüklendiği belirlenmiştir. Bu bulgular, ölçeğin hemşireler arası işbirliğini Türk kültüründe de geçerli bir şekilde ölçtüğünü destekler.

Güvenirlik

Güvenirlik çalışmaları, ölçeğin tutarlı sonuçlar üretme yeteneğini değerlendirir. Hemşire-Hemşire İşbirliği Ölçeği’nin Türkçe formunun iç tutarlılık güvenilirliği, Cronbach Alfa katsayısı kullanılarak incelenmiştir.

Uyarlama çalışması, ölçeğin genel iç tutarlılık katsayısının yüksek olduğunu göstermiştir (genellikle 0.80 veya üzeri). Yüksek alfa değerleri, ölçek maddelerinin aynı yapıyı ölçme konusunda birbiriyle tutarlı olduğunu ve dolayısıyla ölçeğin güvenilir bir ölçüm sağladığını kanıtlamaktadır. Güvenirlik analizleri, ölçeğin klinik ve akademik araştırmalarda stabil sonuçlar verebileceğini işaret etmektedir.

Faktör Analizi

Adaptasyon çalışmasının merkezinde, orijinal ölçeğin boyutluluğunu Türkçe versiyonunda test etmek yer almaktadır. Bu amaçla genellikle Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) uygulanmıştır. DFA, veri setinin önceden belirlenmiş teorik modele (orijinal ölçek yapısına) ne kadar uyduğunu test eder.

DFA sonuçları, uyum indekslerinin (örneğin, Chi-kare/sd, RMSEA, CFI, TLI) kabul edilebilir sınırlarda olduğunu göstererek, ölçeğin orijinal çok faktörlü yapısının (varsa) Türkçe popülasyonda da geçerli olduğunu doğrulamıştır. Bu yapısal doğrulama, ölçeğin kültürel adaptasyonunun başarılı olduğunun önemli bir kanıtıdır.

Ölçek Bilgileri

Test Type: Uyarlama Ölçeği (Adaptation Scale)

Format: Likert Tipi Derecelendirme (Likert-Type Rating Scale)

Language Available: Türkçe (Turkish)

Population Group: Hemşireler (Nurses)

Age Group: Yetişkin Çalışanlar (Working Adults)

Population Details: Hastanelerde ve diğer klinik sağlık hizmeti sunan kurumlarda görev yapan profesyonel hemşireler.

Test Methodology: Kendi Kendine Raporlama (Self-Report Instrument)

Anahtar Kelimeler

Sağlık Çalışanları, Ekip Çalışması, Hemşirelik Yönetimi, Klinik Uygulama, İş Doyumu, Psikometrik Özellikler, Adaptasyon Çalışması.

[quads id=5]

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Belirtilmemiştir.

Affiliation Email addresses: [email protected] (Sorumlu Yazar: Serpil Çelik Durmuş)

Correspondence Address: Çelik-Durmuş, S., & Yıldırım, A. (2016) makalesinde belirtilen sorumlu yazarın kurumsal adresi.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek adaptasyon çalışması 2016 yılında yayımlanmıştır. Ölçeğin akademik veya klinik amaçlı kullanımı için sorumlu yazar Serpil Çelik Durmuş ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Kullanım öncesinde, orijinal ölçeğin geliştiricilerinden gerekli izinlerin alınıp alınmadığı ve herhangi bir telif veya kullanım ücretinin olup olmadığı sorumlu yazar aracılığıyla teyit edilmelidir.

Referanslar

Çelik-Durmuş, S., & Yıldırım, A. (2016). Adaptation to Turkish of Nurse –Nurse Collaboration Scale. Journal of Human Sciences, 13(2), 3521-3528. doi: 10.14687/jhs.v13i2.3990

Ölçek maddelerinin ve uyarlama detaylarının bulunduğu orijinal dokümanlar aşağıdadır:

• Word Belgesi (DOCX) indirme bağlantısı: hemsire-hemsire-isbirligi-toad.docx

• PDF indirme bağlantısı: hemsire-hemsire-isbirligi-toad.pdf

[quads id=5]

Hemşire-Hemşire İşbirliği Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Ölçek maddeleri, kaynak içerikte açıkça listelenmemiştir. Maddeler, hemşireler arası işbirliğinin çeşitli yönlerini (örneğin, ortak karar alma, bilgi akışı, duygusal destek) değerlendiren ifadelerden oluşmaktadır. Detaylı maddelere erişim için yukarıda belirtilen PDF veya DOCX dosyalarına başvurulması gerekmektedir.