Table of Contents
Özet
Mobil Öğrenme Araçlarını Kabul Ölçeği (MOAKÖ), Özer ve Kılıç (2017) tarafından geliştirilmiş bir ölçektir. Bu ölçek, bireylerin mobil öğrenme araçlarını eğitim süreçlerine entegre etme ve kullanma eğilimlerini, bu araçlara yönelik algılarını ve tutumlarını değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Ölçeğin geliştirilmesi, mobil teknolojilerin eğitim ortamlarındaki yaygınlaşmasının bir sonucu olarak ortaya çıkan kabul ve kullanım faktörlerini sistematik olarak incelemek için gerçekleştirilmiştir. Mobil öğrenme araçlarının kabul düzeyini belirlemek, eğitim teknolojisi planlaması ve uygulanması açısından kritik öneme sahiptir.
Ölçek, Türkçe konuşan popülasyon üzerinde geçerlik ve güvenirlik çalışması yapılarak psikometrik özelliklerinin kanıtlanmasıyla geliştirme ölçeği statüsündedir. Araştırma, mobil öğrenme teknolojilerine yönelik tutumları, algılanan faydayı ve kullanım kolaylığını ölçen çok boyutlu bir yapıyı ortaya koymaktadır.
Anahtar Kelimeler
Mobil Öğrenme, Teknoloji Kabul Modeli, Eğitim Teknolojileri, Kabul Ölçeği, Tutum, Geçerlik, Güvenirlik.
Yazarlar
Ömer ÖZER, Fatih KILIÇ
[quads id=5]
Amaç
Ölçeğin temel amacı, bireylerin (özellikle öğrencilerin veya eğitimcilerin) mobil öğrenme araçlarını kullanma niyetlerini ve bu araçlara yönelik kabul düzeylerini ölçmek için geçerli ve güvenilir bir psikometrik araç sağlamaktır. Mobil teknolojilerin hızla geliştiği bir çağda, kullanıcıların bu teknolojilere olan inançlarını ve algılarını anlamak, etkili eğitim stratejileri geliştirmek için zorunludur.
Bu çalışma, mevcut teknoloji kabul modellerini (örneğin, Teknoloji Kabul Modeli – TAM) mobil öğrenme bağlamına uyarlayarak, Türkiye’deki eğitim ortamları için özelleştirilmiş bir ölçüm aracı sunmayı hedeflemiştir. Bu sayede, mobil öğrenme sistemlerinin başarısını öngören temel psikolojik faktörler belirlenebilmektedir.
Yapı
Mobil Öğrenme Araçlarını Kabul Ölçeği’nin ölçtüğü temel yapı, kullanıcıların bir teknolojiyi kullanma niyetini etkileyen algısal ve tutumsal faktörlerdir. Bu faktörler genellikle Algılanan Kullanım Kolaylığı (Perceived Ease of Use), Algılanan Fayda (Perceived Usefulness) ve Kullanım Tutumu (Attitude Towards Use) gibi bileşenlerden oluşur. Ölçek, bu bileşenlerin mobil cihazlar aracılığıyla gerçekleşen öğrenme süreçlerine özel olarak nasıl yansıdığını araştırmaktadır.
Ölçek, muhtemelen çok boyutlu bir yapıya sahiptir ve kullanıcıların mobil araçların öğrenmeyi ne kadar kolaylaştırdığına (kullanım kolaylığı) ve öğrenme çıktılarını ne kadar iyileştirdiğine (fayda) dair inançlarını nicel olarak ölçmektedir. Bu yapı, teknoloji kabulü literatüründeki temel teorik çerçeveler üzerine inşa edilmiştir ve mobil öğrenmenin özgün gereksinimlerine göre uyarlanmıştır.
Geçerlik
Özer ve Kılıç (2017) tarafından yürütülen geliştirme çalışmasında, ölçeğin yapısal uygunluğunu ve ölçmek istediği kavramı ne derece doğru ölçtüğünü belirlemek amacıyla geçerlik analizleri gerçekleştirilmiştir. Geliştirme ölçeği olması nedeniyle, öncelikle kapsam geçerliği ve yapı geçerliği (faktör analizi yoluyla) incelenmiştir.
Çalışmanın sonuçları, ölçeğin teorik yapıyla uyumlu olduğunu gösteren güçlü psikometrik kanıtlar sunmuştur. Geçerlik analizleri, maddelerin ölçülen yapıya yüksek derecede katkı sağladığını ve ölçeğin mobil öğrenme araçlarının kabulünü başarılı bir şekilde temsil ettiğini ortaya koymuştur. Elde edilen faktör yapısı, mobil teknolojilerin kabulünü etkileyen temel boyutları başarılı bir şekilde ayrıştırmıştır.
Güvenirlik
Ölçeğin tutarlılığını ve kararlılığını değerlendirmek için güvenirlik çalışmaları yapılmıştır. Bu çalışmalar, ölçeğin iç tutarlılığını ölçmek amacıyla Cronbach Alfa katsayısının hesaplanmasını içermektedir. Yüksek Cronbach Alfa değerleri, ölçek maddelerinin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü gösterir.
Özer ve Kılıç (2017) makalesinde, MOAKÖ’nün alt boyutları ve genel ölçek puanı için kabul edilebilir düzeyin üzerinde yüksek iç tutarlılık katsayıları rapor edilmiştir. Bu bulgular, ölçeğin güvenilir bir ölçüm aracı olduğunu kanıtlamaktadır. Güvenirlik sonuçları, ölçeğin farklı uygulamalarda benzer sonuçlar verebileceğini ve ölçüm hatasının düşük olduğunu işaret etmektedir.
Faktör Analizi
Mobil Öğrenme Araçlarını Kabul Ölçeği’nin yapı geçerliğini belirlemek amacıyla faktör analizi teknikleri kullanılmıştır. Bu analiz, ölçeğin temelinde yatan gizil boyutları keşfetmeyi veya teorik beklentiler doğrultusunda doğrulamayı amaçlar. Geliştirme çalışması bağlamında, açımlayıcı faktör analizi (AFA) kullanılarak ölçeğin çok boyutlu yapısı ortaya çıkarılmıştır.
Faktör analizi sonuçları, mobil öğrenme kabulünü temsil eden birden fazla faktörün varlığını desteklemiştir. Bu faktörler, algılanan fayda, kullanım kolaylığı ve teknolojiye yönelik tutum gibi temel kabul mekanizmalarına karşılık gelmektedir. Analiz, ölçeğin çok boyutlu yapısının istatistiksel olarak sağlam olduğunu ve teknoloji kabul teorileriyle uyumlu olduğunu göstermiştir.
Enstrüman
Test Type: Geliştirme Ölçeği (Developmental Scale)
Format: Derecelendirme Ölçeği (Likert Tipi)
Language Available: Türkçe
Population Group: Yükseköğretim öğrencileri ve mobil öğrenme araçlarını kullanan akademik personel.
Age Group: Genç Yetişkinler (Yükseköğretim çağı) ve Yetişkinler.
Population Details: Türkiye’deki üniversite öğrencileri ve ilgili eğitim grupları üzerinde standartlaştırılmıştır.
Test Methodology: Öz Bildirim Ölçeği (Self-Report Scale) kullanılarak bireylerin mobil öğrenme araçlarına yönelik sübjektif algıları ölçülür.
Anahtar Kelimeler
Eğitim Teknolojisi, Mobil Cihazlar, Kabul Düzeyi, Algılanan Fayda, Algılanan Kullanım Kolaylığı, Kullanım Niyeti, Psikometri.
[quads id=5]
Yazarlar
Author ORCID Identifier: Belirtilmemiştir.
Affiliation Email addresses: [email protected] (Sorumlu Yazar İletişim)
Correspondence Address: Belirtilmemiştir.
İzinler, Ücret ve Test Yılı
Ölçek, 2017 yılında Özer ve Kılıç tarafından yayınlanan bir makale ile tanıtılmıştır. Ölçeğin akademik veya ticari amaçlarla kullanımı için sorumlu yazar Ömer Özer ile doğrudan iletişime geçilmesi gerekmektedir. İletişim e-posta adresi: [email protected].
Ölçeğin orijinal tam metin PDF dosyası şuradan indirilebilir: mobil-ogrenme-araclarini-kabul-olcegi-toad.pdf.
Kaynaklar
Özer, Ö. ve Kılıç, F. (2017). Mobil Öğrenme Araçlarını Kabul Ölçeği: Geçerlik-Güvenirlik Çalışması. Turkish Studies, 12(25), 577-588. DOI: 10.7827/TurkishStudies.12378.
Makalenin tam metnine erişim için bağlantı: turkishstudies.net.
[quads id=5]
Mobil Öğrenme Araçlarını Kabul Ölçeği Maddeleri
IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.
Ölçek maddeleri orijinal kaynak içeriğinde doğrudan listelenmediği için, bu bölüm boş bırakılmıştır. Maddelere tam erişim için yukarıda belirtilen referans makaleye başvurulmalıdır.
Cite this article
memjavad (2026). Mobil Öğrenme Araçlarını Kabul Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/mobil-ogrenme-araclarini-kabul-olcegi/
memjavad. "Mobil Öğrenme Araçlarını Kabul Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 12 Feb. 2026, https://tr-scales.arabpsychology.com/mobil-ogrenme-araclarini-kabul-olcegi/.
memjavad. "Mobil Öğrenme Araçlarını Kabul Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2026. https://tr-scales.arabpsychology.com/mobil-ogrenme-araclarini-kabul-olcegi/.
memjavad (2026) 'Mobil Öğrenme Araçlarını Kabul Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/mobil-ogrenme-araclarini-kabul-olcegi/.
[1] memjavad, "Mobil Öğrenme Araçlarını Kabul Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, February, 2026.
memjavad. Mobil Öğrenme Araçlarını Kabul Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2026;vol(issue):pages.