Mobil Öğrenmeye Hazırbulunuşluk Ölçeği

Özet

Mobil Öğrenmeye Hazırbulunuşluk Ölçeği, bireylerin mobil öğrenme ortamlarını kullanmaya yönelik algılarını, tutumlarını ve akademik öz yeterlik düzeylerini belirlemek amacıyla Türkçe’ye uyarlanmış (adapte edilmiş) psikometrik bir araçtır. Şata, Çorbacı ve Koyuncu (2019) tarafından gerçekleştirilen bu uyarlama çalışması, ölçeğin Türkiye kültür ve eğitim bağlamında güvenilir ve geçerli sonuçlar verdiğini ortaya koymayı hedeflemiştir. Ölçek, öğrencilerin mobil teknolojilere yönelik algılanan fayda, kullanım kolaylığı, teknolojik öz yeterlik ve öz yönelimli öğrenme becerileri gibi kritik boyutları değerlendirmektedir.

Ölçek, toplam 19 maddeden oluşmakta olup, 7’li Likert tipi derecelendirme formatını kullanmaktadır. Elde edilen sonuçlar, eğitim kurumlarının mobil öğrenme stratejilerini planlaması ve öğrencilerin bu yeni öğrenme biçimine adaptasyon süreçlerini desteklemesi açısından önemli bir tanı aracı sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Mobil Öğrenme, Hazırbulunuşluk, Eğitim Teknolojileri, Ölçek, Uyarlama, Psikometri, Öz Yeterlik, Öz Yönelimli Öğrenme.

Yazarlar

Mehmet Şata, E. Ceyhun Çorbacı, M. Sefa Koyuncu.

Amaç

Ölçeğin temel amacı, bireylerin mobil öğrenme sistemlerini kullanma konusundaki psikolojik, teknolojik ve pedagojik hazırbulunuşluk düzeylerini saptamaktır. Bu hazırbulunuşluk, bireyin mobil cihazlar aracılığıyla öğrenme faaliyetlerine ne ölçüde istekli, yetkin ve disiplinli olduğunu ortaya koymayı amaçlar.

Bu ölçek (Link 2), özellikle yükseköğretim kurumlarında mobil teknolojilerin öğrenme süreçlerine entegrasyonu öncesinde öğrencilerin mevcut durumlarını belirlemek, potansiyel adaptasyon zorluklarını öngörmek ve gerekli eğitim desteklerini planlamak için geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı sunmaktadır.

Yapı

Mobil Öğrenmeye Hazırbulunuşluk Ölçeği, bireylerin mobil öğrenme ortamlarına adaptasyonunu etkileyen çok boyutlu bir yapıyı ölçmektedir. Ölçeğin kuramsal yapısı, genellikle üç ana faktör altında incelenmektedir. Bu faktörler, teknoloji kabul modelleri ve öz düzenlemeli öğrenme teorileri ile ilişkilidir.

• Mobil Teknolojilere Yönelik Tutum ve Algılanan Fayda: Öğrenicinin mobil sistemlerin verimli, esnek ve kişisel ihtiyaçlara uygun olduğuna dair inançları.
• Teknolojik Öz Yeterlik: Mobil cihazların temel fonksiyonlarını, özel tuşlarını ve internet tabanlı bilgi arama becerilerini kullanma konusundaki bireysel güven düzeyi.
• Öz Yönelimli Öğrenme Disiplini: Bağımsız çalışma planları oluşturma, zamanı etkili yönetme ve öğrenme hedefleri belirleme gibi disiplinli öğrenme becerileri.

Geçerlik

Şata, Çorbacı ve Koyuncu (2019) tarafından yürütülen uyarlama (Link 3) çalışmasında, ölçeğin Türkçe formunun yapı geçerliği incelenmiştir. Yapı geçerliğini test etmek amacıyla Faktör Analizi yöntemleri kullanılmıştır. Bu analizler, orijinal ölçeğin faktör yapısının Türk örnekleminde de tutarlı olduğunu göstermiş ve ölçeğin teorik yapıyı doğru bir şekilde temsil ettiğini kanıtlamıştır.

Çalışmada, ölçeğin maddelerinin ölçülmek istenen hazırbulunuşluk yapısına ne ölçüde katkı sağladığı değerlendirilmiş ve elde edilen istatistiksel veriler, ölçeğin geçerli bir ölçüm aracı olduğunu desteklemiştir. Bu, Mobil Öğrenmeye Hazırbulunuşluk Ölçeği’nin ilgili psikolojik yapıyı amaçlandığı gibi ölçtüğünü göstermektedir.

Güvenirlik

Adaptasyon çalışmasında, ölçeğin güvenirlik özellikleri iç tutarlılık yöntemiyle incelenmiştir. İç tutarlılık katsayısı (Cronbach Alfa), ölçeğin tüm maddelerinin aynı yapıyı ne kadar tutarlı bir şekilde ölçtüğünü gösterir. Rapor edilen iç tutarlılık katsayıları, genel ölçek ve alt boyutlar için yüksek düzeyde bulunmuştur.

Yüksek güvenirlik (Link 2) değerleri, ölçeğin ölçüm hatasının düşük olduğunu ve farklı uygulamalarda kararlı sonuçlar elde edilebileceğini işaret etmektedir. Bu sonuçlar, ölçeğin mobil öğrenmeye yönelik bireysel farklılıkları tutarlı bir şekilde ayırt etme yeteneğine sahip olduğunu doğrulamaktadır.

Faktör Analizi

Mobil Öğrenmeye Hazırbulunuşluk Ölçeği’nin yapısal özelliklerini belirlemek amacıyla Açımlayıcı ve Doğrulayıcı Faktör Analizleri (AFA ve DFA) uygulanmıştır. Bu analizler, ölçeğin 19 maddesinin teorik olarak beklenen üç temel faktör altında gruplandığını göstermiştir: Tutum, Öz Yeterlik ve Öz Yönelimli Öğrenme Disiplini.

Doğrulayıcı Faktör Analizi sonuçları, modelin uyum iyiliği indekslerinin kabul edilebilir düzeylerde olduğunu kanıtlamıştır. Bu bulgular, ölçeğin faktör yapısının kültürel geçerlik (Link 2) açısından uygun olduğunu ve mobil öğrenmeye hazırbulunuşluk kavramının Türkçe konuşan örneklemde de benzer bileşenlere sahip olduğunu göstermiştir.

Araç

Test Type: Uyarlama (Link 4)

Format: 7’li Likert Tipi Derecelendirme Ölçeği

Language Available: Türkçe

Population Group: Yükseköğretim öğrencileri.

Age Group: Genç Yetişkinler (Özellikle üniversite çağı popülasyonu).

Population Details: Üniversite düzeyinde örgün veya uzaktan eğitim gören, mobil cihaz ve internet teknolojilerini kullanma deneyimine sahip bireyler.

Test Methodology: Ölçek 19 maddeden oluşur. Derecelendirme sistemi şöyledir: 1= Kesinlikle Katılmıyorum, 2= Katılmıyorum, 3= Biraz Katılmıyorum, 4= Kararsızım, 5= Biraz Katılıyorum, 6= Katılıyorum, 7= Kesinlikle Katılıyorum. Yüksek puanlar, yüksek mobil öğrenmeye hazırbulunuşluk düzeyini ifade eder.

Anahtar Kelimeler

E-Öğrenme, Dijital Okuryazarlık, Faktör Analizi, Tutum, Geçerlik (Link 3), Güvenirlik (Link 3), Üniversite Öğrencileri.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilinmiyor (Kaynakta belirtilmemiştir.)

Affiliation Email addresses: [email protected] (Sorumlu Yazar)

Correspondence Address: Bilinmiyor (Kaynakta belirtilmemiştir.)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Sorumlu Yazar: Mehmet Şata

İletişim: [email protected]

Test Yılı: Adaptasyon çalışması 2019 yılında yayınlanmıştır.

İzinler ve Ücret: Ölçeğin bilimsel ve akademik amaçlı kullanımları için sorumlu yazar Mehmet Şata ile e-posta yoluyla iletişime geçilmesi gerekmektedir. Ticari kullanım için özel izinler talep edilebilir.

Kaynaklar

Şata, M., Çorbacı, E.C., ve Koyuncu, M.S.(2019). Mobil Öğrenmeye Hazırbulunuşluk Ölçeği’ nin uyarlanması (Link 5): Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Gazi Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 39(3), 1513-1533.

Makalenin orijinal bağlantısı: gefad.gazi.edu.tr.

Ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: mobil-ogrenmeye-hazirbulunusluk-olcegi-toad.pdf.

Mobil Öğrenmeye Hazırbulunuşluk Ölçeği Maddeleri

Ölçek Derecelendirmesi: 1= Kesinlikle Katılmıyorum, 2= Katılmıyorum, 3= Biraz Katılmıyorum, 4= Kararsızım, 5= Biraz Katılıyorum, 6= Katılıyorum, 7= Kesinlikle Katılıyorum

1. Mobil öğrenme sistemleri, insanlara çalışma saatleri üzerinde daha çok kontrol imkanı verir
2. En yeni mobil öğrenme sistemi, kullanım için daha çok uygundur
3. Mobil öğrenme sistemleri ile çalışmayı severim çünkü istediğim zaman çalışabiliyorum
4. Mobil öğrenme sistemlerini seviyorum
5. Kendi ihtiyaçlarım doğrultusunda işler yapmama izin veren mobil öğrenme sistemlerini seviyorum
6. Mobil öğrenme sistemleri çalışırken daha verimli olmamı sağlar
7. Mobil öğrenme sistemleri bana daha fazla çalışma özgürlüğü verir
8. Çalışırken mobil öğrenme sistemlerini kullanma konusunda kendime güvenirim
9. Bir mobil öğrenme sisteminde yer alan tüm özel tuşları ve fonksiyonları bilme konusunda kendime güvenirim
10. Bir mobil öğrenme sisteminin nasıl çalıştığını bilme konusunda kendime güvenirim
11. Öğrenme, ders çalışma veya (iş ile ilgili) çalışmam sırasında, disiplinliyimdir ve öğrenmeye zaman ayırmak benim için kolaydır
12. Çalışmalarımda hedefler belirlerim ve yüksek derecede girişkenliğe sahibimdir
13. Kendi çalışma planımı uygularım
14. Zamanı iyi yönetirim
15. Kendi öğrenme sürecimi yönlendirebilirim
16. Mobil öğrenme sistemlerinin temel fonksiyonlarını uygulamada kendime güvenirim
17. Mobil öğrenme sistemleri hakkındaki bilgi ve becerilerime güvenirim
18. Mobil öğrenme için bilgi toplamak veya bilgi bulmak amacıyla interneti (Google, Yahoo) kullanma konusunda kendime güvenirim
19. Başkalarıyla etkili iletişim kurmak için mobil öğrenme sistemlerini kullanma konusunda kendime güvenirim