Miville-Guzman Evrensellik-Farklılık Yönelimi Ölçeği Kısa Formu

Özet

Miville-Guzman Evrensellik-Farklılık Yönelimi Ölçeği Kısa Formu (MGUDS-SF), bireylerin evrensellik ve farklılığa yönelik tutumlarını ve yönelimlerini ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir psikolojik araçtır. Bu ölçek, orijinal formunun Türkçeye uyarlanması çalışması kapsamında Nazmiye Çivitçi tarafından geçerlik ve güvenirlik analizleri yapılarak Türk kültürüne kazandırılmıştır.

Ölçek, 15 maddeden oluşan ve üç temel faktör altında yapılaşan kısa bir formdur. Kullanılan derecelendirme sistemi 6’lı Likert ölçeği formatındadır (1=kesinlikle katılmıyorum ve 6=kesinlikle katılıyorum). Uyarlama çalışması, ölçeğin Türkçe konuşan popülasyonda da güvenilir ve geçerli bir ölçüm yapabildiğini göstermiştir.

Anahtar Kelimeler

Evrensellik, Farklılık Yönelimi, Kültürel Yetkinlik, Uyum, Psikometrik Özellikler, Uyarlama, MGUDS-SF

Yazarlar

Nazmiye Çivitçi (Uyarlayan)

Amaç

Ölçeğin temel amacı, bireylerin farklılıklara karşı gösterdikleri tutumları, değer yargılarını ve etkileşim biçimlerini ölçmektir. Bu bağlamda, ölçek, bireylerin kültürel ve kişisel farklılıkları ne ölçüde benimsediklerini ve bu farklılıklarla ne kadar rahat etkileşime girdiklerini belirlemeye odaklanır.

MGUDS-SF’nin Türkçe adaptasyonu, özellikle Türk kültür ve eğitim bağlamlarında, kültürel çeşitliliğe yönelik yönelimi ölçmek için güvenilir bir araç sunmayı amaçlamıştır. Ölçek, bireyin evrensel insan deneyimi ile bireysel farklılıkların kabulü arasındaki dengeyi değerlendirerek, çokkültürlü yeterliliğin önemli bir bileşenini ortaya koyar.

Yapı

Miville-Guzman Evrensellik-Farklılık Yönelimi Ölçeği Kısa Formu, psikolojik yapı olarak Evrensellik-Farklılık Yönelimi (UDO) kavramını ölçmektedir. Bu yapı, bireyin hem tüm insanlar arasındaki ortak noktaları (evrensellik) hem de farklılıkları (çeşitlilik) değerli bulma eğilimini ifade eder.

Türkçe uyarlama çalışmasında da doğrulanan, 15 maddelik bu kısa form, üç temel alt boyutta incelenmektedir:

• Farklılıklarla Etkileşim: Bireyin farklı kültürlerden, inançlardan veya geçmişlerden gelen insanlarla aktif olarak etkileşime girme isteği ve bu etkileşimlerden keyif alma düzeyi.
• Göreliliğe Değer Verme: Kendi bakış açısının mutlak doğru olmadığını kabul etme, farklı bakış açılarının ve değer sistemlerinin geçerliliğini anlama ve onlara değer verme eğilimi.
• Farklılıklarla Rahat Hissetme: Kişisel farklılıkların varlığı karşısında kaygı duymama, farklılıkların olduğu ortamlarda rahat ve kendinden emin olma durumu.

Geçerlik

Ölçeğin yapı geçerliğini incelemek amacıyla Varimaks dik döndürme tekniği kullanılarak faktör analizi yapılmıştır. Analiz sonuçları, tüm maddelerin özgün formda yer aldıkları faktörlere dağıldığını ve üç faktörlü yapının korunduğunu göstermiştir.

Elde edilen bulgulara göre, bu üç faktör birlikte toplam varyansın % 45.54’ünü açıklamaktadır. Alt faktörlere ait madde yükleri (faktör yükleri) ise alt ölçekler bazında aşağıdaki gibi dağılmıştır:

• Farklılıklarla Etkileşim alt ölçeği için faktör yükleri .44 ile .80 arasında değişmektedir.
• Göreliliğe Değer Verme alt ölçeği için faktör yükleri .35 ile .70 arasında değişmektedir.
• Farklılıklarla Rahat Hissetme alt ölçeği için faktör yükleri .56 ile .68 arasında değişmektedir.

Güvenirlik

Ölçeğin iç tutarlılık güvenirlik katsayıları, Cronbach alfa yöntemi kullanılarak hesaplanmıştır. Toplam ölçek puanı için elde edilen Cronbach alfa katsayısı .75 olarak belirlenmiştir, bu da ölçeğin genel olarak kabul edilebilir bir güvenirlik düzeyine sahip olduğunu göstermektedir.

Alt ölçekler bazında elde edilen iç tutarlılık katsayıları ise şöyledir:

• Farklılıklarla Etkileşim alt ölçeği: .68
• Göreliliğe Değer Verme alt ölçeği: .57
• Farklılıklarla Rahat Hissetme alt ölçeği: .71

Göreliliğe Değer Verme alt ölçeğinin alfa katsayısı (.57), sosyal bilimlerde kabul edilen alt limitlere yakın olmakla birlikte, kısa formun doğası ve faktör yapısının korunması bağlamında değerlendirilmiştir.

Faktör Analizi

Türkçe uyarlama çalışması, 15 maddelik ölçeğin yapısal uygunluğunu belirlemek amacıyla açımlayıcı faktör analizi (AFA) kullanmıştır. Analizler sonucunda, ölçeğin orijinal yapısına sadık kalınarak üç faktörlü bir yapının en uygun model olduğu görülmüştür. Bu yapı, Farklılıklarla Etkileşim, Göreliliğe Değer Verme ve Farklılıklarla Rahat Hissetme alt boyutlarından oluşmaktadır.

Faktörlerin döndürülmesinde kullanılan Varimaks tekniği, faktörler arasında düşük korelasyon olduğunu varsayarak maddelerin yalnızca ilgili faktörlere yüklenmesini sağlamıştır. Elde edilen faktör yükleri, maddelerin teorik olarak ait oldukları alt boyutları güçlü bir şekilde temsil ettiğini doğrulamaktadır.

Araç

Test Türü: Uyarlama (Adaptasyon)

Format: Ölçek, 15 maddeden oluşan, üç faktörlü bir yapıya sahiptir. Cevaplar 6’lı Likert tipi bir derecelendirme ile toplanır.

Dil: Türkçe (Uyarlama), İngilizce (Orijinal Form)

Popülasyon Grubu: Yetişkinler ve yükseköğretim öğrencileri (Uyarlama çalışması muhtemelen bu gruplar üzerinde yapılmıştır).

Yaş Grubu: Ergenlik sonrası ve Yetişkinlik dönemi.

Popülasyon Detayları: Uyarlama çalışması, Nazmiye Çivitçi tarafından Türk örneklemi üzerinde gerçekleştirilmiştir.

Test Metodolojisi: Nicel araştırma yöntemleri kapsamında kullanılan, bireyin kendi beyanına dayalı (Self-report) psikometrik bir ölçüm aracıdır.

Derecelendirme: 6’lı Likert (1=kesinlikle katılmıyorum ve 6=kesinlikle katılıyorum)

Anahtar Kelimeler

Çokkültürlülük, UDO, Miville-Guzman, Psikometrik Ölçekler, Değer Yargıları, Tutum

Yazarlar

Sorumlu Yazar (Uyarlama): Nazmiye Çivitçi

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Belirtilmemiştir.

Bağlılık E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Pamukkale Üniversitesi, Eğitim Fakültesi (Uyarlama çalışmasının yapıldığı dönemdeki kurumsal bağlılık)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

İzinler ve Kullanım Ücreti: Ölçeğin akademik ve araştırma amaçlı kullanımı için sorumlu yazar Nazmiye Çivitçi ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. Kullanım koşulları ve izinler için yazarın kurum adresi veya e-posta yoluyla bilgi talep edilebilir.

Uyarlama Yılı: 2014

Orijinal Ölçek Yılı: Orijinal MGUDS, Miville ve arkadaşları tarafından 1999 yılında geliştirilmiştir.

Kaynaklar

Çivitci, N. (2014). Miville-Guzman Evrensellik-Farklılık Yönelimi Ölçeği Kısa Formunun Türkçeye uyarlanması. Ege Eğitim Dergisi, 15(1), 96-111. DOI: 10.12984/eed.60423

Ölçeğin orijinal PDF dokümanı aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: miville-guzman-evrensellik-farklilik-yonelimi-olcegi-kisa-formu-toad.pdf

Miville-Guzman Evrensellik-Farklılık Yönelimi Ölçeği Kısa Formu Maddeleri

ÖNEMLİ: Sağlanan kaynak içeriğinde ölçeğin orijinal maddeleri yer almamaktadır. Maddelerin tam listesi ve puanlama bilgileri için yazar ile iletişime geçilmesi veya kaynak yayına başvurulması gerekmektedir.