Stem Semantik Farklılık Ölçeği

Özet

STEM Semantik Farklılık Ölçeği, bireylerin bilim, teknoloji, mühendislik ve matematik alanlarına yönelik tutumlarını ve algılarını ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir aracın Türkçeye uyarlanmış versiyonudur. Bu ölçek, STEM alanlarının her bir bileşenini ve bu alanlardaki kariyer algısını kapsayan beş ayrı alt boyutta, toplam 25 maddeden oluşmaktadır. Ölçeğin uyarlaması, Türkiye örnekleminde geçerlik ve güvenirlik analizleri yapılarak tamamlanmış ve psikometrik özelliklerinin sağlam olduğu belirlenmiştir. Bu araç, Semantik Farklılık Ölçeği formatını kullanarak, katılımcıların zıt sıfat çiftleri üzerinden ilgili kavramlara yükledikleri anlamları değerlendirmeyi amaçlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

STEM, Semantik Farklılık, Tutum, Ölçek Uyarlaması, Matematik, Fen, Mühendislik, Teknoloji, Kariyer, Psikometri

Yazarlar

Esra Kızılay

Amaç

Bu çalışmanın temel amacı, STEM alanlarına yönelik algıları ve tutumları değerlendiren orijinal Semantik Farklılık Ölçeği’nin Türk kültürüne ve diline uyarlanmasını gerçekleştirmek ve elde edilen Türkçe formun psikometrik özelliklerini (geçerlik ve güvenirlik) bilimsel yöntemlerle kanıtlamaktır.

Uyarlanan ölçek, Türkiye’deki eğitim ve psikoloji araştırmacılarının, öğrencilerin matematik, fen, mühendislik ve teknoloji gibi kritik alanlara karşı geliştirdikleri duygusal ve değerlendirici anlamları standart bir araçla ölçebilmelerine olanak sağlamayı hedeflemektedir. Bu, eğitim politikalarının ve müfredat geliştirme çalışmalarının temelini oluşturacak önemli verilerin toplanmasına katkıda bulunacaktır.

Yapı

Stem Semantik Farklılık Ölçeği, bireylerin bilim, teknoloji, mühendislik, matematik ve bu alanlardaki kariyerlere yükledikleri öznel anlamları ölçen bir yapıyı temel alır. Ölçek, Charles Osgood tarafından geliştirilen Semantik Farklılık Ölçeği metodolojisini kullanarak, zıt anlamlı sıfat çiftleri aracılığıyla kavramların duygusal, değerlendirici ve güç boyutlarını yansıtan algılarını belirler.

Ölçek, toplam 25 maddeden ve beş spesifik alt boyuttan oluşmaktadır. Bu alt boyutlar, STEM eğitiminin dört ana bileşenini ve bu bileşenlerin kariyerle ilişkisini ayrı ayrı ele alarak detaylı bir profil sunar. Bu yapı, katılımcının her bir alana yönelik kişisel değerlendirmesinin net bir şekilde ortaya konmasını sağlar.

Geçerlik

Ölçeğin yapı geçerliğini belirlemek amacıyla kapsamlı istatistiksel analizler gerçekleştirilmiştir. Bu analizler, ölçeğin teorik olarak ölçmeyi amaçladığı yapıyı ne ölçüde temsil ettiğini göstermektedir.

Yapı geçerliği test edilirken, verilerin analizinde Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ve Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) olmak üzere iki temel yöntem kullanılmıştır. DFA, AMOS 24.0 istatistik programı kullanılarak, ölçeğin orijinal beş faktörlü yapısının Türk örnekleminde de uygunluğunu test etmek için yapılmıştır. AFA ise SPSS 22.0 programı aracılığıyla gerçekleştirilmiştir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirliği, ölçümlerin tutarlılığını ve kararlılığını değerlendirmek üzere analiz edilmiştir. Güvenirlik analizleri, özellikle ölçeğin iç tutarlılığını belirlemeye odaklanmıştır.

İç tutarlılık katsayısı, SPSS 22.0 programında Cronbach alfa güvenirlik katsayısı hesaplanarak belirlenmiştir. Yüksek Cronbach alfa değerleri, ölçek maddelerinin aynı yapıyı ölçme konusunda yüksek düzeyde tutarlılık gösterdiğini işaret eder. Ayrıca, ölçeğin her bir maddesinin genel güvenilirliğe katkısını değerlendirmek amacıyla detaylı madde analizleri de yapılmıştır.

Faktör Analizi

Stem Semantik Farklılık Ölçeği’nin Türkçeye uyarlanma sürecinde, yapısal bütünlüğünü sağlamak amacıyla hem keşfedici hem de doğrulayıcı faktör analizleri uygulanmıştır. Bu çift yönlü yaklaşım, ölçeğin faktör yapısının sağlamlığını güçlendirmiştir.

Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA), ölçek maddelerinin beklenen faktörler altında toplandığını ilk aşamada göstermiştir. Ardından, AMOS 24.0 kullanılarak uygulanan Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA), ölçeğin beş alt boyuttan oluşan yapısının Türk örnekleminde istatistiksel olarak kabul edilebilir uyum indekslerine sahip olduğunu teyit etmiştir.

Araç

Test Türü: Uyarlama

Format: Semantik Farklılık Ölçeği (5 alt boyut, 25 madde)

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Eğitim alanındaki bireyler (Orijinal çalışmada detay belirtilmemiştir, ancak genellikle öğrenci gruplarına uygulanır.)

Yaş Grubu: Belirtilmemiştir

Popülasyon Detayları: Uyarlama çalışması Türkiye’deki bir örneklem üzerinde gerçekleştirilmiştir.

Test Metodolojisi: Katılımcılar, zıt sıfat çiftleri arasında yer alan derecelendirme skalaları üzerinde ilgili STEM kavramlarına ilişkin algılarını işaretlerler. Derecelendirme formatı orijinal kaynakta boş bırakılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Psikometrik Özellikler, Faktör Yapısı, İç Tutarlılık, AMOS, SPSS, Ölçek Geliştirme, Eğitim Psikolojisi, Fen Bilimleri

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Sorumlu Yazar İletişim: [email protected]

Test Yılı (Uyarlama): 2017

PDF Belgesi: Ölçeğin orijinal PDF belgesi indirilebilir durumdadır. Orijinal PDF dosyası buradan indirilebilir: stem-semantik-farklilik-olcegi-toad.pdf

İzinler ve Ücret: İzin ve ücret bilgisi için sorumlu yazar ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Kaynaklar

Kızılay, E. (2017). Stem Semantik Farklılık Ölçeği Türkçeye uyarlanması. The Journal of Academic Social Science Studies, 58, 131-144.

Makalenin orijinal bağlantısı: jasstudies.com

Stem Semantik Farklılık Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmuş olup, hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Ölçek, 5 alt boyut ve 25 maddeden oluşmaktadır:

• Matematik (5 madde): Benim için Matematik: sıkıcı-ilginç
• Fen (5 madde): Benim için Fen: etkileyici- sıradan
• Kariyer (5 madde): Benim için fen, teknoloji, mühendislik veya matematik alanlarında bir kariyer: (hiç bir anlamı yok- bir çok anlamı var)
• Mühendislik (5 madde): Benim için Mühendislik: cazip-cazip değil
• Teknoloji (5 madde): Benim için Teknoloji: sıkıcı-ilginç