Merhamet Doyumu Ölçeği

Öz

Merhamet Doyumu Ölçeği, Nas ve Sak (2021) tarafından geliştirilmiş, bireylerin başkalarına yardım etme veya bakım verme rollerinden aldıkları pozitif duygusal ve psikolojik tatmini ölçmeyi amaçlayan bir psikometrik araçtır. Ölçek, özellikle merhamet doyumu yapısını değerlendirerek, profesyonel yardım edenlerin (sağlık çalışanları, sosyal hizmet uzmanları vb.) mesleki yaşamlarında deneyimledikleri olumlu sonuçlara odaklanmaktadır. Bu yapı, genellikle ikincil travmatik stres veya şefkat yorgunluğu gibi olumsuz deneyimlerin karşıtı olarak kabul edilir. Geliştirme çalışması, ölçeğin geçerlik ve güvenirlik standartlarını karşıladığını göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Merhamet Doyumu, Şefkat Yorgunluğu, Mesleki Doyum, Psikolojik Ölçek, Bakım Verenler, Psikometri.

Yazarlar

Eşref Nas, Rıza Sak

Amaç

Merhamet Doyumu Ölçeği’nin temel amacı, profesyonel yardım edenlerin ve bakım verenlerin, başkalarının acılarını azaltma veya yaşam kalitelerini artırma çabalarından kaynaklanan tatmin, anlam ve başarı duygularını nicel olarak ölçmektir. Bu ölçek, bireylerin kendi refahlarını koruma kapasitelerini ve tükenmişliğe karşı dirençlerini değerlendirmek için kritik bir araç sağlar.

Ölçeğin geliştirilmesi, bu alandaki araştırmacılara, merhamet doyumunun bireysel ve çevresel faktörlerle ilişkisini inceleme fırsatı sunarak, müdahale programlarının etkinliğinin değerlendirilmesine katkıda bulunmayı hedeflemiştir.

Yapı

Ölçek, literatürde “Compassion Satisfaction” olarak bilinen merhamet doyumu psikolojik yapısını ölçmektedir. Merhamet doyumu, başkalarına yardım etme eyleminin getirdiği mutluluk ve anlamlılık hissini ifade eder. Bu yapı, yardım eden kişilerin işlerine olan bağlılıklarını, yaşam amaçlarını ve genel iyilik hallerini olumlu yönde etkileyen güçlü bir koruyucu faktördür.

Bu pozitif yapı, şefkat yorgunluğu (Compassion Fatigue) veya tükenmişlik (Burnout) gibi olumsuz sonuçlarla dengelenir. Merhamet Doyumu Ölçeği, bu pozitif ucun kapsamlı bir şekilde değerlendirilmesini sağlayarak, psikoloji ve sosyal hizmet alanlarında çalışanların esenliğini anlamaya yönelik önemli bir katkı sunmaktadır.

Geçerlik

Ölçeğin geliştirme çalışması (Nas ve Sak, 2021), yapısal geçerliği sağlamak amacıyla detaylı analizler içermiştir. Geçerlik çalışmaları kapsamında, ölçeğin teorik olarak ölçmesi beklenen yapıyı ne ölçüde ölçtüğünü belirlemek üzere faktör analizleri kullanılmıştır.

Genellikle bu tür geliştirme çalışmalarında, ölçeğin yapısal uygunluğunu test etmek için doğrulayıcı faktör analizi (DFA) yöntemleri kullanılır. Bu analizler, maddelerin tek bir boyutta mı yoksa birden fazla ilişkili boyutta mı toplandığını doğrular ve ölçeğin amaca uygunluğunu bilimsel olarak kanıtlar.

Güvenirlik

Güvenirlik, ölçme aracının tutarlılığını ifade eder. Nas ve Sak (2021) tarafından yürütülen çalışmada, ölçeğin iç tutarlılık düzeyini belirlemek amacıyla çeşitli güvenirlik katsayıları hesaplanmıştır.

Özellikle Cronbach Alfa iç tutarlılık katsayısının yüksek çıkması, ölçekteki maddelerin aynı yapıyı ölçme konusunda yüksek düzeyde uyumlu olduğunu gösterir. Yüksek güvenirlik değerleri, ölçeğin farklı uygulamalarda istikrarlı sonuçlar vereceği anlamına gelmektedir.

Faktör Analizi

Merhamet Doyumu Ölçeği’nin faktör yapısı, ölçek geliştirme sürecinin ayrılmaz bir parçası olarak incelenmiştir. Bu analizler, ölçeğin merhamet doyumunu temsil eden kaç temel bileşenden oluştuğunu ortaya koyar.

Yapılan analizler, ölçeğin teorik beklentilerle uyumlu tek faktörlü ya da çok faktörlü bir yapı sergilediğini kanıtlamıştır. Bu faktör yapısının netleştirilmesi, ölçekten elde edilen puanların yorumlanması ve teorik çıkarımların yapılması açısından büyük önem taşımaktadır.

Araç

Test Type: Geliştirme (Developmental)

Format: Öz Bildirim Ölçeği

Language Available: Türkçe

Population Group: Genel Yetişkin Popülasyonu, özellikle Yardım Eden Meslek Grupları (Sağlık, Eğitim, Sosyal Hizmetler)

Age Group: Yetişkin

Population Details: Ölçek, profesyonel yardım rollerinde bulunan veya başkalarına bakım veren bireylerin psikolojik deneyimlerini ölçmek için tasarlanmıştır.

Test Methodology: Ölçek, 5’li Likert tipi derecelendirme kullanır. Kullanıcılar, her maddeye ne sıklıkla katıldıklarını belirtirler.

• 1 = Hiçbir zaman
• 2 = Nadiren
• 3 = Ara sıra
• 4 = Sık sık
• 5 = Her zaman

Anahtar Kelimeler

Psikometri, Öz Bildirim, Ölçek Geliştirme, Merhamet Doyumu, Pozitif Psikoloji, Yardım Eden İlişkiler, Eşref Nas.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Mevcut değil

Affiliation Email addresses: [email protected] (Sorumlu Yazar İletişim)

Correspondence Address: İletişim Eşref Nas üzerinden sağlanmaktadır.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2021

İzinler ve Ücret: Ölçeğin ticari olmayan akademik kullanımları için yazar ile iletişime geçilmesi önerilir. Ölçek, açık erişimli bir akademik dergide yayınlanmıştır.

PDF Erişimi: Ölçeğin orijinal PDF dosyasına aşağıdaki bağlantıdan ulaşılabilir: merhamet-doyumu-olcegi-toad.pdf

Referanslar

Nas, E. ve Sak, R. (2021). Merhamet Doyumu Ölçeğinin geliştirilmesi. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 20(80), 2019-2036. doi:10.17755/esosder.910301. Makalenin tam metnine dergipark.org.tr adresi üzerinden erişim sağlanabilir.

Merhamet Doyumu Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıda, ölçeğin geliştirme makalesinde örnek olarak sunulan maddeler orijinal dillerinde ve biçimlerinde korunmuştur.

1. Acı çeken insanlarla ilgilendiğimde kendimi huzurlu hissederim.
2. İnsanlara yardımcı olduğumda moralim yüksek olur.