Merhamet Korkusu Ölçeği

Özet

Merhamet Korkusu Ölçeği (MKÖ), bireylerin kendilerine, başkalarına veya başkalarından gelen merhamete karşı geliştirdikleri olumsuz tutumları ve korkuları ölçmek amacıyla 2021 yılında Eşref Nas ve Rukiye Sak tarafından geliştirilmiş öz-bildirim tipi bir psikometrik araçtır. Ölçek, özellikle bireylerin merhameti bir zayıflık olarak algılamaları, başkalarına merhamet gösterdiklerinde zarar görme endişesi taşımaları veya merhamet almaktan kaçınmaları gibi durumları değerlendirir. Bu araç, alanyazında giderek önem kazanan merhamet odaklı terapiler ve ilgili psikolojik yapılar bağlamında önemli bir tanı ve araştırma potansiyeline sahiptir.

Anahtar Kelimeler

Merhamet, Merhamet Korkusu, Öz-Merhamet, Psikometri, Ölçek Geliştirme, Affetme, Duyarlılık.

Yazarlar

Eşref Nas, Rukiye Sak

Amaç

Merhamet Korkusu Ölçeği’nin temel amacı, psikoloji ve rehberlik alanında kullanılmak üzere, bireylerin merhamet gösterme ve merhamet alma süreçlerine yönelik geliştirdikleri korku düzeylerini güvenilir ve geçerli bir şekilde ölçebilecek standart bir araç sunmaktır. Bu korku, genellikle merhametin yanlış anlaşılması, kişisel zayıflıkla ilişkilendirilmesi veya gelecekteki olası incinmelerden kaçınma mekanizması olarak ortaya çıkmaktadır.

Ölçeğin geliştirilmesi, özellikle Batı literatüründe Paul Gilbert ve meslektaşları tarafından ortaya konan merhamet odaklı terapi (Compassion Focused Therapy – CFT) yaklaşımının Türkiye bağlamında incelenmesine ve bu alandaki araştırmaların derinleştirilmesine olanak tanımaktadır. Ölçek, klinik ve akademik çalışmalarda merhamet korkusunun depresyon, anksiyete ve diğer psikopatolojik durumlarla ilişkisini incelemek için kritik bir araç görevi görmektedir.

Yapı

Merhamet Korkusu Ölçeği, merhamet kavramına yönelik korkunun çok boyutlu bir yapı olduğunu varsayarak geliştirilmiştir. Geliştirme çalışmasına göre, ölçek genellikle üç temel alt boyutu ölçmektedir:

• Başkalarına Yönelik Merhamet Korkusu: Bireyin diğer insanlara karşı şefkatli veya yardımsever olmasının kendisini riske atacağı, sömürüleceği veya zarar göreceği yönündeki endişeleri.
• Başkalarından Gelen Merhameti Alma Korkusu: Bireyin başkalarının kendisine gösterdiği şefkati veya ilgiyi kabul etmekte zorlanması, bunu bir zayıflık işareti olarak görmesi veya borçlu kalma endişesi taşıması.
• Öz-Merhamet Korkusu: Bireyin kendi acılarına karşı duyarlı olmaktan veya kendine şefkat göstermekten kaçınması; bu durumu acizlik veya kendine düşkünlük olarak değerlendirmesi.

Geçerlik

Ölçek geliştirme sürecinde geçerlik çalışmaları titizlikle yürütülmüştür. Yapılan çalışmalar, ölçeğin ölçmeyi amaçladığı teorik yapıyı ne ölçüde temsil ettiğini belirlemek üzere yapı geçerliği kanıtlarına odaklanmıştır.

Nas ve Sak (2021) tarafından yürütülen çalışmada, ölçeğin yapı geçerliğini sağlamak amacıyla açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizleri gerçekleştirilmiştir. Bu analizler, ölçeğin teorik olarak öngörülen çok boyutlu yapısını destekler nitelikte sonuçlar vermiştir. Ek olarak, ölçüt bağıntılı geçerlik çalışmaları kapsamında, Merhamet Korkusu Ölçeği puanlarının ilgili diğer psikolojik yapılarla (örneğin, öz-şefkat ve bağlanma stilleri) tutarlı korelasyonlar gösterdiği belirlenmiştir, bu da ölçeğin beklenen teorik ilişkileri yansıttığını göstermektedir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik çalışmaları, iç tutarlılık (Cronbach Alfa) katsayısı hesaplamaları üzerinden değerlendirilmiştir. İç tutarlılık katsayıları, ölçek maddelerinin aynı yapıyı ölçme konusunda ne kadar tutarlı olduğunu göstermektedir.

Nas ve Sak’ın (2021) orijinal çalışmasında, Merhamet Korkusu Ölçeği’nin genel güvenirlik katsayısının ve alt boyutlarının iç tutarlılık değerlerinin kabul edilebilir düzeyde olduğu rapor edilmiştir. Bu yüksek iç tutarlılık değerleri, ölçeğin farklı bireylerde ve farklı zamanlarda tutarlı sonuçlar üretme kapasitesine sahip olduğunu kanıtlamaktadır.

Faktör Analizi

Merhamet Korkusu Ölçeği’nin faktör yapısı, öncelikle faktör analizi teknikleri kullanılarak belirlenmiştir. Araştırma, ölçeğin merhamet korkusunu üç farklı ancak ilişkili alt boyutta ele alan çok faktörlü bir yapıya sahip olduğunu ortaya koymuştur.

Bu analizler sonucunda, her bir alt boyutun yeterli sayıda madde içerdiği ve bu maddelerin kendi faktör yüklerinin yüksek, diğer faktörlere olan yüklerinin ise düşük olduğu tespit edilmiştir. Bu sağlam faktör yapısı, ölçeğin merhamet korkusunun karmaşık doğasını başarılı bir şekilde ayrıştırabildiğini göstermektedir.

Araç

Test Tipi:

Geliştirme (Öz-bildirim Ölçeği)

Format:

5’li Likert Ölçeği

Language Available:

Türkçe

Population Group:

Genel Popülasyon

Age Group:

Yetişkin

Population Details:

Ölçek geliştirme çalışması, Türkiye’deki üniversite öğrencileri ve genel yetişkin popülasyonu üzerinde gerçekleştirilmiştir.

Test Methodology:

Bireyler, ölçekte yer alan maddelere 5’li Likert formatında yanıt vermektedirler:

• 1 = Hiçbir zaman
• 2 = Nadiren
• 3 = Ara sıra
• 4 = Sık sık
• 5 = Her zaman

Yüksek puanlar, ilgili merhamet alanında daha yüksek düzeyde korku veya kaçınma olduğunu işaret eder.

Anahtar Kelimeler

Merhamet Korkusu, Öz-Şefkat, Duygusal Düzenleme, Psikolojik Değerlendirme, Türkiye, Eşref Nas.

Yazarlar

Author ORCID Identifier:

Mevcut değil.

Affiliation Email addresses:

[email protected] (Sorumlu Yazar)

Correspondence Address:

Detaylı kurumsal yazışma adresi kaynak makalede bulunabilir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2021

İzinler ve Ücret: Ölçek, akademik ve araştırma amaçlı kullanımlar için genellikle orijinal yayıncıdan izin alınarak kullanılabilir. Ticari amaçlı kullanım için yazarlarla iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Kaynaklar

Nas, E. ve Sak, R. (2021). Merhamet Korkusu Ölçeğinin geliştirilmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 52, 503-519. DOI: 10.53444/deubefd.930883

Orijinal makaleye Dergipark üzerinden ulaşılabilir: dergipark.org.tr

Ölçeğin orijinal PDF dosyası burada indirilebilir: merhamet-korkusu-olcegi-toad.pdf

Merhamet Korkusu Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

5. Benden yardım talep eden insanlardan uzak durmaya çalışırım.
10. İnsanlara merhametli olmaktan dolayı zarar göreceğimden endişe ederim.
18. Acılarıma karşı duyarlı olmayı bir acizlik olarak görürüm.