Matematikte Kullanılan Öğrenme Stratejileri Ölçeği

Özet

Matematikte Kullanılan Öğrenme Stratejileri Ölçeği, Ö. Çiftçi tarafından 1998 yılında bir yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiş bir ölçme aracıdır. Bu ölçeğin temel amacı, lise 1. sınıf öğrencilerinin matematik derslerinde kullandıkları özel öğrenme stratejilerini belirlemek ve bu stratejilerin öğrencilerin dersteki akademik başarıları üzerindeki etkisini incelemektir. Ölçek, öğrencilerin matematik öğrenimi sırasında bilgiyi işleme, organize etme ve hatırlama biçimlerini sistematik olarak değerlendirmek üzere tasarlanmıştır.

Ölçek, doğrudan matematik öğrenme bağlamına odaklanması nedeniyle, genel öğrenme stratejileri envanterlerinden ayrılmaktadır. Bu araç, eğitim araştırmacılarına ve öğretmenlere, öğrencilerin matematiksel düşünme süreçlerini ve öğrenme alışkanlıklarını anlamada değerli bilgiler sunmayı amaçlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Öğrenme stratejileri, Matematik eğitimi, Akademik başarı, Lise öğrencileri, Psikometrik araç, Stratejik öğrenme.

Yazarlar

Çiftçi, Ö.

Amaç

Matematikte Kullanılan Öğrenme Stratejileri Ölçeği’nin birincil amacı, lise düzeyindeki öğrencilerin matematik derslerinde başarılı olmak için kullandıkları bilişsel ve üstbilişsel stratejileri kapsamlı bir şekilde ölçmektir. Bu bağlamda, ölçek, öğrencilerin matematiksel kavramları anlama, problem çözme ve ders materyallerini gözden geçirme yaklaşımlarını nicel olarak belirlemeyi hedefler.

İkincil amacı ise, tespit edilen bu stratejilerin yoğunluğu ve türleri ile öğrencilerin matematik dersindeki akademik başarı düzeyleri arasındaki korelasyonu araştırmaktır. Bu sayede, hangi öğrenme stratejilerinin matematik başarısını pozitif yönde etkilediği ortaya konulabilir ve bu bulgular ışığında etkili matematik öğretimi programları geliştirilebilir.

Yapı

Ölçek, öğrencilerin matematik öğreniminde kullandıkları öğrenme stratejileri yapılarını ölçmektedir. Bu yapı genellikle üç ana bileşen etrafında şekillenir:

• Bilişsel Stratejiler: Öğrencinin materyali doğrudan işlemek için kullandığı teknikler (örneğin, tekrar etme, özetleme, ilişkilendirme).
• Üstbilişsel Stratejiler: Öğrencinin kendi öğrenme sürecini planlama, izleme ve değerlendirme yeteneği (örneğin, hedefler belirleme, anlamadığı yerleri kontrol etme).
• Kaynak Yönetimi Stratejileri: Öğrenme ortamını ve zamanı yönetme becerileri (örneğin, çalışma zamanını düzenleme, yardım arama).

Ölçeğin içeriği, bu stratejilerin matematik dersine özgü uygulamalarını (örneğin, formülleri hatırlama teknikleri, problem çözme adımlarını planlama) yansıtacak şekilde geliştirilmiştir.

Geçerlik

Kaynak içerikte ölçeğin geçerlik bilgisi (Geçerlik: -) belirtilmemiştir. Ancak, bir yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilen bir ölçme aracı olduğu göz önüne alındığında, geçerlik çalışmalarının yapılmış olması muhtemeldir.

Beklenen geçerlik türleri şunlardır: Kapsam Geçerliği (uzman görüşleri alınarak matematik öğrenme stratejilerinin tüm boyutlarını temsil edip etmediği kontrol edilmiştir) ve Yapı Geçerliği (Faktör Analizi kullanılarak ölçeğin teorik olarak ölçmesi beklenen alt boyutları doğru bir şekilde ayırıp ayırmadığı incelenmiştir). Bu tür çalışmalar, ölçeğin gerçekten de matematik dersine özgü öğrenme stratejilerini ölçtüğünü kanıtlamak için kritik öneme sahiptir.

Güvenirlik

Kaynak içerikte ölçeğin güvenirlik bilgisi (Güvenirlik: -) belirtilmemiştir. Psikometrik açıdan sağlam bir ölçek oluşturmak için güvenirlik çalışmalarının yapılması zorunludur.

Yüksek ihtimalle kullanılan güvenirlik yöntemleri şunlardır: İç Tutarlılık Katsayısı (Cronbach Alfa katsayısı ile ölçekteki maddelerin aynı yapıyı ne kadar tutarlı ölçtüğü belirlenmiştir) ve/veya Test-Tekrar Test Güvenirliği (farklı zamanlarda uygulanan test sonuçlarının tutarlılığı incelenmiştir). Bu çalışmalar, ölçeğin ölçtüğü özelliğin zaman içinde veya farklı maddeler arasında ne kadar kararlı olduğunu gösterir.

Faktör Analizi

Ölçeğin bir geliştirme çalışması olması sebebiyle, faktör analizi, ölçeğin çok boyutlu yapısını ortaya çıkarmak için temel bir adım olmuştur. Bu analizler genellikle Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) şeklinde gerçekleştirilmiştir.

AFA, başlangıçta çok sayıda olan maddelerin hangi temel öğrenme stratejisi boyutları altında toplandığını belirlemeye yardımcı olur. Bu analiz sonucunda, ölçeğin kaç alt boyuttan (faktörden) oluştuğu (örneğin, tekrarlama stratejileri, bilişsel düzenleme stratejileri gibi) ve her bir faktörün varyansa katkısı belirlenmiştir. Bu analiz, ölçeğin teorik yapısının ampirik verilerle desteklenip desteklenmediğini göstermesi açısından önemlidir.

Araç

Test Türü: Geliştirme tipi bir ölçek (Likert tipi veya benzeri derecelendirme formatında olduğu varsayılmaktadır).

Format: Kaynakta belirtilmemiştir. Genellikle çok maddeli, öz bildirim (self-report) envanter formatındadır.

Mevcut Diller: Türkçe (Özgün dil).

Popülasyon Grubu: Eğitim gören öğrenciler.

Yaş Grubu: Ergenlik dönemi (yaklaşık 14-15 yaş).

Popülasyon Detayları: Lise 1. sınıf öğrencileri.

Test Metodolojisi: Öğrencilerin matematik derslerinde kullandıkları stratejileri sıklık veya uygunluk düzeylerine göre işaretlemelerini gerektiren bir metodoloji kullanılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Bilişsel stratejiler, Üstbiliş, Hacettepe Üniversitesi, Matematik öğrenme, Psikometri, Ölçme aracı.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilinmiyor.

Kurum E-posta Adresleri: Bilinmiyor.

Yazışma Adresi: Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü (1998 itibarıyla).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, Ö. Çiftçi’nin 1998 yılında tamamladığı yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiştir. Ölçeğin kullanımı için gerekli izinler, tezin yayınlandığı kurum olan Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü ve yazar Çiftçi’den alınmalıdır.

Ölçeğin ticari bir ücreti olup olmadığı bilinmemektedir, ancak akademik araştırmalar için genellikle tezler kapsamında geliştirilen araçlar yazar izniyle ücretsiz kullanılabilir.

Test Yılı: 1998.

Kaynaklar

• Çiftçi, Ö. (1998). Lise 1. sınıf öğrencilerinin kullandıkları öğrenme stratejilerinin matematik dersindeki akademik başarıları üzerindeki etkisi (Yüksek lisans tezi). Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.

• Bu teze ait erişim bilgileri YÖK Ulusal Tez Merkezi üzerinden sağlanabilir: tez.yok.gov.tr

Matematikte Kullanılan Öğrenme Stratejileri Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçek maddeleri, sağlanan kaynak içerikte mevcut değildir. Maddelerin tamamına, referans olarak gösterilen Yüksek Lisans Tezi (Çiftçi, 1998) aracılığıyla ulaşılması gerekmektedir.