Matematikte Başarma Güdüsü Ölçeği

Özet

Matematikte Başarma Güdüsü Ölçeği, Ş. Tağ tarafından 2000 yılında hazırlanan bir yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiş bir ölçme aracıdır. Bu ölçek, öğrencilerin matematik dersine yönelik başarıya ulaşma konusundaki içsel ve dışsal motivasyon düzeylerini nicel olarak belirlemeyi amaçlamaktadır. Ölçek geliştirme çalışması, matematik başarısı ile öğrencilerin matematiğe yönelik sergilediği tutum arasındaki karşılıklı ilişkinin incelenmesi bağlamında gerçekleştirilmiştir. Ölçek, eğitim psikolojisi ve matematik eğitimi alanlarında öğrencilerin akademik motivasyonunu değerlendirmek için kritik bir araç olarak tasarlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Başarma Güdüsü, Matematik, Tutum, Ölçek Geliştirme, Psikometri, Akademik Başarı, Motivasyon.

Yazarlar

Ş. Tağ

Amaç

Ölçeğin temel amacı, bireylerin matematik alanında yüksek performans gösterme arzusunu ve bu performansa ulaşmak için gösterdikleri çabayı ölçmektir. Bu araç, özellikle eğitim araştırmacılarının ve uygulayıcılarının, öğrencilerin matematik başarısı üzerindeki motivasyonel faktörlerin etkisini analiz etmelerine olanak tanır. Geliştirme süreci, öğrencilerin matematiğe karşı geliştirdiği olumlu veya olumsuz tutumların yanı sıra, başarıya yönelik güdülenme düzeylerinin de akademik performansı ne ölçüde etkilediğini ortaya çıkarmaya odaklanmıştır.

Ölçek, matematik eğitimi alanında motivasyonel müdahalelerin etkinliğini değerlendirmede veya düşük başarı gösteren öğrencilerin temel motivasyonel eksikliklerini belirlemede kullanılmak üzere tasarlanmıştır. Bu bağlamda, ölçek başarma güdüsü yapısını matematiksel öğrenme ortamına özgü olarak ele almaktadır.

Yapı

Matematikte Başarma Güdüsü Ölçeği, psikolojik literatürde geniş yer tutan başarma güdüsü (Achievement Motivation) yapısını ölçmektedir. Bu yapı, genellikle hedefe yönelim, sebat etme eğilimi, zorluklarla başa çıkma ve akademik görevlere değer verme gibi bileşenleri içerir. Ölçek, öğrencilerin matematiksel görevleri tamamlarken içsel tatmin arayışlarını ve dışsal ödüllere (not, övgü) olan tepkilerini değerlendiren maddeler içerecek şekilde geliştirilmiştir.

Ölçeğin ölçtüğü yapı, matematik dersine özgü kaygı, öz yeterlik inancı ve matematik tutumu gibi ilgili diğer yapılarla güçlü teorik bağlantılara sahiptir. Geliştirme çalışması, bu motivasyonel yapının, öğrencilerin ders başarısında belirleyici bir rol oynadığı varsayımına dayanmaktadır.

Geçerlik

Kaynak referansta geçerlik bilgileri açıkça belirtilmemiştir (-). Ancak, bir ölçek geliştirme çalışması olduğu göz önüne alındığında, orijinal tez çalışmasında çeşitli geçerlik yöntemlerinin kullanıldığı varsayılmaktadır. Tipik olarak, bu tür ölçeklerde yapı geçerliğini sağlamak amacıyla faktör analizi uygulanır ve ölçülmek istenen yapı ile ilgili diğer ölçeklerle korelasyonlara bakılarak ölçüt bağımlı geçerlik incelenir.

Özellikle içerik geçerliğinin sağlanması için, ölçek maddelerinin uzman görüşleri alınarak matematiksel başarı motivasyonunun tüm yönlerini kapsayıp kapsamadığı değerlendirilmiş olmalıdır. Ölçeğin gelecekteki kullanımları için ek geçerlik çalışmalarının yapılması, aracın sağlamlığı açısından önemlidir.

Güvenirlik

Kaynak referansta güvenirlik bilgileri açıkça belirtilmemiştir (-). Yeni geliştirilen psikometrik araçlarda, güvenirlik genellikle iç tutarlılık (Cronbach Alfa katsayısı) ve test-tekrar test yöntemleri kullanılarak rapor edilir. Bu ölçeğin geliştirildiği tezin, iç tutarlılık katsayısını hesaplayarak maddelerin homojenliğini ve aracın tutarlılığını göstermesi beklenir.

Yüksek bir iç tutarlılık katsayısı, ölçek maddelerinin aynı temel yapıyı (matematikte başarma güdüsü) ölçtüğünü gösterir. Ayrıca, zamana bağlı istikrarını (test-tekrar test güvenirliği) belirlemek de ölçeğin psikometrik kalitesini teyit eden önemli bir adımdır.

Faktör Analizi

Ölçeğin faktör yapısına ilişkin spesifik bilgiler kaynakta mevcut değildir. Ancak, ölçek “Geliştirme” türünde olduğu için, Yapısal Geçerlik çalışmalarının bir parçası olarak Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) veya Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılmış olması muhtemeldir. Bu analizler, ölçeğin tek boyutlu mu yoksa motivasyonun farklı alt boyutlarını (örneğin, içsel motivasyon ve dışsal motivasyon) ölçen çok boyutlu bir yapıya mı sahip olduğunu belirlemek için gereklidir.

Faktör analizinin sonuçları, ölçek maddelerinin hangi faktörlere yüklendiğini ve bu faktörlerin ölçülmek istenen teorik yapı ile ne kadar uyumlu olduğunu gösterir. Bu, ölçeğin yapısal netliğini ve teorik temellerini doğrulamak için elzemdir.

Araç

Test Tipi: Geliştirme

Format: Yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiş, muhtemelen 5’li Likert tipi derecelendirme formatında bir öz bildirim envanteridir.

Mevcut Diller: Türkçe

Popülasyon Grubu: Ortaokul veya lise öğrencileri (Tezin odaklandığı eğitim kademesine bağlı olarak).

Yaş Grubu: Ergenlik dönemi (yaklaşık 12-18 yaş).

Popülasyon Detayları: Tağ’ın (2000) çalışmasının örneklemini oluşturan ve matematiğe yönelik tutum ile başarı arasındaki ilişkiyi incelemeye uygun öğrencilerden oluşmaktadır.

Test Metodolojisi: Uygulama, katılımcıların matematiksel başarıya yönelik güdülenme ifadelerine katılım düzeylerini belirledikleri, kağıt-kalem veya dijital ortamda uygulanan standart bir öz bildirim yöntemi izler.

Anahtar Kelimeler

Başarı Motivasyonu, Matematik Eğitimi, Ölçek, Lisansüstü Tez, Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ), Psikolojik Ölçüm.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilinmiyor

Bağlılık E-posta Adresleri: Bilinmiyor

Yazışma Adresi: Orta Doğu Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Üniversitesi, Ankara (Tez çalışmasının yapıldığı kurum.)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, 2000 yılında Ş. Tağ’ın yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiştir. Kullanım izinleri genellikle tez yazarından veya tezin bulunduğu kurum olan Orta Doğu Teknik Üniversitesi’nden (ODTÜ) alınmalıdır. Ölçeğin ticari bir ücreti olup olmadığına dair bilgi mevcut değildir; ancak akademik araştırmalarda kullanımının ücretsiz olması beklenir.

Kaynakça

1. Tağ, Ş. (2000). Matematiğe yönelik tutum ile matematik başarısı arasındaki karşılıklı ilişki (Yüksek lisans Tezi). Orta Doğu Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Üniversitesi, Ankara.

Bu ölçeğin orijinal PDF belgesi aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir:
matematikte-basarma-gudusu-olcegi-toad.pdf

Matematikte Başarma Güdüsü Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçeğin orijinal maddeleri kaynak içerikte yer almamaktadır. Bu nedenle, maddeler burada sunulamamaktadır. Maddeler için Tağ (2000) tarafından hazırlanan yüksek lisans tezine başvurulması gerekmektedir.