Matematikte Öz Düzenleyici Öğrenme Stratejileri Ölçeği

Özet

Matematikte Öz Düzenleyici Öğrenme Stratejileri Ölçeği (ÖÖSÖ-M), öğrencilerin matematik derslerinde kullandıkları öz düzenleyici öğrenme stratejilerini belirlemek amacıyla geliştirilmiş bir ölçme aracıdır. Aktan ve Tezci (2013) tarafından geliştirilen bu ölçek, öğrencilerin planlama, izleme, değerlendirme, çabayı düzenleme ve ayrıntılandırma gibi bilişsel ve üstbilişsel stratejilerini ne sıklıkla kullandıklarını saptamayı hedefler. Ölçek, yüksek düzeyde iç tutarlılık ve sağlam bir yapı geçerlik göstermektedir.

ÖÖSÖ-M, özellikle eğitim bilimleri ve matematik eğitimi alanında çalışan araştırmacılar için öğrencilerin öğrenme süreçlerini teşhis etme ve buna yönelik müdahale programları geliştirme konusunda önemli bir araç olarak hizmet vermektedir. Ölçeğin derecelendirilmesi 6’lı Likert formatında yapılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Öz Düzenleyici Öğrenme, Matematik Eğitimi, Öğrenme Stratejileri, Ölçek Geliştirme, Yapısal Eşitlik Modellemesi, Güvenirlik, Geçerlik.

Yazarlar

Aktan, S., Tezci, E.

Amaç

Matematikte Öz Düzenleyici Öğrenme Stratejileri Ölçeği’nin temel amacı, ortaokul veya lise düzeyindeki öğrencilerin matematik öğrenme ortamlarında kullandıkları öz düzenleme stratejilerini geçerli ve güvenilir bir şekilde ölçmektir. Bu stratejiler, öğrencilerin akademik başarılarını doğrudan etkilediğinden, ölçek bu davranışları nicel olarak değerlendirerek eğitimcilerin ve araştırmacıların öğrenci ihtiyaçlarını anlamasına yardımcı olur.

Ölçek geliştirme çalışması, Türkiye bağlamında matematik öğrenimine özgü öz düzenleyici stratejileri saptama ihtiyacından doğmuştur. Bu amaçla, ilgili literatür taranarak ve mevcut geçerliliği kanıtlanmış ölçeklerden seçilen maddeler kullanılarak kültürel adaptasyon ve geliştirme çalışmaları tamamlanmıştır.

Yapı

Ölçek, öğrencilerin matematik öğrenimindeki öz düzenleme süreçlerini temsil eden çeşitli alt boyutları ölçmektedir. Öz düzenleyici öğrenme, genellikle planlama, performans/uygulama ve yansıtma/değerlendirme olmak üzere üç ana aşamadan oluşan dinamik bir süreç olarak kavramsallaştırılır.

ÖÖSÖ-M’nin ölçtüğü temel alt boyutlar arasında ayrıntılandırma, çabayı düzenleme, organizasyon ve bilişsel izleme gibi stratejiler bulunmaktadır. Bu boyutlar, öğrencilerin matematiksel problemleri çözerken bilgiyi nasıl işlediklerini, dikkatlerini nasıl yönettiklerini ve motivasyonlarını nasıl sürdürdüklerini gösterir.

Geçerlik

Ölçeğin geçerlik çalışmaları, hem görünüş geçerliliğini hem de yapı geçerliliğini kapsamıştır.

• Görünüş Geçerliliği: Ölçeğin görünüş geçerliliği, alanında uzman akademisyenlerin görüşleri doğrultusunda sağlanmıştır. Uzmanlar, maddelerin ölçülmek istenen yapıyı ne derece temsil ettiğini değerlendirmiştir.
• Dilsel Eş Değerlilik: Ölçeği oluşturan maddelerin büyük bir kısmının daha önce geçerlilik ve güvenilirlik çalışması yapılmış ölçeklerden seçilmesi nedeniyle, dilsel eş değerlikle ilgili ek bir istatistiksel analiz yapılmasına gerek görülmemiştir. Bu yaklaşım, Büyüköztürk ve diğerleri tarafından yapılan benzer uyarlama çalışmalarındaki metodolojiyle uyumludur.
• Yapı Geçerliliği: Ölçeğin yapı geçerliliğini test etmek amacıyla Lisrel 8.80 programı kullanılarak doğrulayıcı faktör analizi (DFA) gerçekleştirilmiştir. Bu analiz, ölçeğin teorik olarak öngörülen faktör yapısının toplanan verilerle ne kadar uyumlu olduğunu belirlemiştir.

Güvenirlik

Ölçekten elde edilen ölçümlerin güvenilirlik düzeyi, iç tutarlılık katsayısı olan Cronbach Alfa Katsayısı ile değerlendirilmiştir.

ÖÖSÖ-M’den elde edilen ölçümlerin genel güvenilirlik düzeyi oldukça yüksektir. Genel ölçek için belirlenen Alfa Katsayısı değeri .95 olarak saptanmıştır. Alt boyutlardaki alfa katsayıları ise kabul edilebilir düzeyden mükemmel düzeye kadar çeşitlilik göstermektedir.

• En yüksek Alfa Katsayısına sahip alt boyut: Ayrıntılandırma (.91).
• En düşük Alfa Katsayısına sahip alt boyut: Çabayı Düzenleme (.74).

Gerek genel ölçek güvenirlik değeri (.95) gerekse alt boyutlardan elde edilen değerler (.74 – .91 aralığında) dikkate alındığında, ölçeğin matematik bağlamında öz düzenleyici öğrenme stratejilerini ölçmede yüksek düzeyde güvenilir olduğu sonucuna varılmıştır.

Faktör Analizi

Matematikte Öz Düzenleyici Öğrenme Stratejileri Ölçeği’nin yapı geçerliliğini incelemek için Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılmıştır. Çalışmada istatistiksel analizler için Lisrel 8.80 yazılımı tercih edilmiştir.

Doğrulayıcı faktör analizi, ölçeğin teorik yapısını (yani öz düzenleyici öğrenmenin alt boyutlarının matematik bağlamında ayrıştığını) ampirik verilerle karşılaştırarak modelin uyum indekslerini değerlendirmiştir. Elde edilen sonuçlar, ölçeğin çok faktörlü yapısının verilerle iyi bir uyum sağladığını göstermiştir.

Araç

Test Türü: Geliştirme (Ölçek, mevcut literatürden uyarlanan maddelerle Türkiye bağlamında geliştirilmiştir.)

Format: 6’lı Likert Tipi Derecelendirme (Öğrenciler, maddelere ne kadar katıldıklarını 1’den 6’ya kadar işaretlerler.)

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Öğrenciler (Genellikle ortaokul ve lise öğrencileri)

Yaş Grubu: Akademik öğrenme stratejilerini kullanabilen gençler (Spesifik yaş aralığı çalışmada belirtilmemiş olup, genellikle 12-18 yaş aralığına uygulanabilir.)

Popülasyon Detayları: Çalışma genellikle genel eğitim popülasyonundan seçilen öğrenciler üzerinde yürütülmüştür.

Test Metodolojisi: Öz bildirim (Self-report) yöntemi kullanılmıştır. Öğrenciler, matematik derslerindeki kendi davranışlarını ve stratejilerini değerlendirirler.

Anahtar Kelimeler

Öz Düzenleme, Strateji Kullanımı, Matematik Başarısı, Bilişsel Stratejiler, Üstbiliş, LISREL, Ölçek.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Bilgi mevcut değildir.

Kurum E-posta Adresleri: Bilgi mevcut değildir.

Yazışma Adresi: Aktan ve Tezci’nin ilgili makaledeki kurumsal adresleri referans alınmalıdır.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, Aktan ve Tezci tarafından 2013 yılında yayımlanan çalışma kapsamında geliştirilmiştir. Ölçeğin akademik ve araştırma amaçlı kullanımı için genellikle yazarlardan izin alınması tavsiye edilir. Ticari kullanımına dair bilgi mevcut değildir.

Test Yılı: 2013

Kaynaklar

Aktan, S. ve Tezci, E. (2013). Matematikte Öz Düzenleyici Öğrenme Stratejileri Ölçeğinin geçerlik ve güvenirlik çalışması. NWSA: Education Sciences, 8(1), 46-62.

Makalenin orijinal bağlantısı: dergipark.ulakbim.gov.tr

Matematikte Öz Düzenleyici Öğrenme Stratejileri Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçek maddeleri bu kaynakta doğrudan sağlanmamıştır. Orijinal ölçek maddeleri, alt boyutları ve puanlama yönergeleri için lütfen geliştirme makalesine ve ilgili PDF dosyasına başvurunuz.

Ölçeğin orijinal PDF dosyası buradan indirilebilir: matematikte-oz-duzenleyici-ogrenme-stratejileri-olcegi-toad.pdf