Marmara Anneye Bağlanma Stilleri Ölçeği

Özet

Marmara Anneye Bağlanma Stilleri Ölçeği (MABSÖ), Otrar ve Kurt tarafından 2017 yılında geliştirilmiş, bireylerin anne figürüyle kurdukları duygusal ve davranışsal ilişki biçimlerini, yani bağlanma stillerini ölçmeyi amaçlayan psikometrik bir araçtır. Ölçek geliştirme çalışması, Türk kültürüne özgü bir bağlamda, psikolojik danışmanlık ve rehberlik alanında kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı sunmak üzere tasarlanmıştır.

Ölçeğin geliştirme süreci, kapsamlı bir madde havuzu oluşturulmasını, uzman görüşlerinin alınmasını ve ardından istatistiksel analizlerle (geçerlik ve güvenirlik çalışmaları) yapısal bütünlüğünün test edilmesini içermiştir. MABSÖ, temel olarak bağlanma teorisi çerçevesinde tanımlanan farklı bağlanma stillerini (güvenli, kaygılı, kaçınan) değerlendirmeyi hedeflemektedir.

Anahtar Kelimeler

MABSÖ, Anneye Bağlanma, Bağlanma Stilleri, Ölçek Geliştirme, Güvenirlik, Psikometrik Araç, Bağlanma Teorisi.

Yazarlar

Mustafa Otrar, Burcu Kurt.

Amaç

Marmara Anneye Bağlanma Stilleri Ölçeği’nin temel amacı, bireylerin anneleriyle olan ilişkilerinde sergiledikleri bağlanma stillerini güvenilir ve geçerli bir şekilde ölçmek için standartlaştırılmış bir araç sağlamaktır. Bu ölçek, özellikle gelişim psikolojisi ve klinik psikoloji alanlarında, bağlanma örüntülerinin bireyin diğer ilişkileri ve psikolojik sağlığı üzerindeki etkilerini araştırmada kullanılmak üzere geliştirilmiştir.

Ölçek, klinik uygulamalarda ve akademik araştırmalarda anne-çocuk ilişkisinin kalitesini ve bireyin bağlanma güvenliğini değerlendirmede önemli bir rol oynamaktadır. Ölçeğin geliştirilmesi, mevcut uluslararası ölçeklerin kültürel adaptasyon zorluklarını aşarak, Türk örneklemine uygun, yerel bir ölçüm aracı ihtiyacına yanıt vermiştir.

Yapı

MABSÖ, bağlanma teorisinin temel prensiplerini esas alarak, bireyin annesiyle olan ilişkisine dair içsel çalışma modellerini (internal working models) yansıtan boyutları ölçmektedir. Bu boyutlar genellikle Güvenli Bağlanma, Kaygılı/Tepkisel Bağlanma ve Kaçınan Bağlanma stillerine karşılık gelmektedir.

Ölçek maddeleri, bireyin annesine duyduğu yakınlık ihtiyacını, ayrılığa verdiği tepkileri, annenin ulaşılabilirliği hakkındaki algılarını ve ilişkideki genel konfor seviyesini değerlendirir. Faktör yapısının, bu üç temel bağlanma boyutunu net bir şekilde ayırt etmesi beklenmektedir. Bu yapı, bireylerin erken dönemde anneleriyle kurdukları ilişkinin yetişkinlikteki ilişki kalıplarını nasıl etkilediğini anlamlandırmaya yardımcı olmaktadır.

Geçerlik

Ölçeğin geliştirme çalışmasında (Otrar & Kurt, 2017), yapısal bütünlüğünü kanıtlamak amacıyla yapı geçerliği analizleri yapılmıştır. Bu analizler genellikle Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ve Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) yöntemlerini içerir. DFA, ölçeğin teorik olarak belirlenmiş faktör yapısının (üç boyutlu model) toplanan verilerle uyumunu test etmiştir.

Kapsam geçerliği ise, uzman görüşleri alınarak sağlanmış; maddelerin ölçülmek istenen yapıyı ne derece temsil ettiği değerlendirilmiştir. Ayrıca, ölçüt bağımlı geçerlik kapsamında, MABSÖ puanlarının, daha önce geçerliği kanıtlanmış benzer bağlanma ölçekleri veya ilişkili psikolojik yapılarla (örneğin, öz saygı veya anksiyete) beklenen yönde korelasyon gösterip göstermediği incelenmiştir.

Güvenirlik

MABSÖ’nün güvenirlik çalışmaları, ölçeğin zaman içinde tutarlı sonuçlar üretme yeteneğini ve iç tutarlılığını değerlendirmiştir. İç tutarlılık, ölçekteki maddelerin aynı yapıyı ölçme derecesini gösterir ve genellikle Cronbach Alfa katsayısı ile rapor edilir. Yüksek Cronbach Alfa değerleri, ölçek maddelerinin homojen olduğunu ve güvenilir bir toplam puan sağladığını gösterir.

Ek olarak, ölçeğin zamana karşı dayanıklılığını ölçmek için test-tekrar test güvenilirliği çalışmaları yapılmış olabilir. Bu yöntem, aynı bireylere belirli bir zaman aralığıyla ölçeğin tekrar uygulanmasını ve iki uygulama arasındaki korelasyonun incelenmesini gerektirir. Yüksek korelasyon, ölçeğin kararlı sonuçlar verdiğini işaret eder.

Faktör Analizi

MABSÖ’nün faktör yapısını belirlemek amacıyla gerçekleştirilen analizlerde, ölçeğin anneye bağlanma stillerini temsil eden alt boyutlara ayrıldığı görülmüştür. Bu analizler, ölçeğin çok boyutlu bir yapıya sahip olduğunu ve her bir faktörün (güvenli, kaygılı, kaçınan) teorik beklentilere uygun olarak ayrıştığını doğrulamıştır. Faktör yüklerinin yüksek olması, maddelerin ilgili oldukları alt boyutları güçlü bir şekilde temsil ettiğini göstermiştir.

Araç Bilgileri

Test Türü: Geliştirme

Format: Kendini Değerlendirme Ölçeği (Likert Tipi Derecelendirme beklenmektedir, ancak derecelendirme bilgisi kaynakta belirtilmemiştir.)

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Üniversite Öğrencileri veya Yetişkinler (Geçerlik ve güvenirlik çalışmasının yapıldığı örneklem genellikle üniversite öğrencileri olmuştur.)

Yaş Grubu: Genç Yetişkinlik ve Yetişkinlik Dönemi.

Popülasyon Detayları: Ölçek, annesi hayatta olan ve annesiyle ilişki kurma deneyimine sahip bireyler üzerinde uygulanmaya uygundur.

Test Metodolojisi: Bireysel veya grup uygulamasına uygun, kağıt-kalem veya dijital formatta doldurulabilen öz bildirim ölçeği.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2017

Sorumlu Yazar: Mustafa Otrar

İletişim: [email protected]

Kullanım İzni ve Ücret: Akademik ve araştırma amaçlı kullanımlar için genellikle yazarlarla iletişime geçilmesi gerekmektedir. Ücret bilgisi kaynakta belirtilmemiştir.

Kaynaklar

Otrar, M., & Kurt, B. (2017). Marmara Anneye Bağlanma Stilleri Ölçeği (MABSÖ): Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 4(6). ISSN: 2146-9199.

Ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir:

• marmara-anneye-baglanma-stilleri-olcegi-toad.pdf

Marmara Anneye Bağlanma Stilleri Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçeğin orijinal maddeleri, kaynak içerikte sağlanmamıştır. Maddelerin tamamına erişim için yukarıda belirtilen referans yayına başvurulması gerekmektedir.