Kişilerarası İlişkilerde Bağlanma Stilleri Ölçeği

Öz

Kişilerarası İlişkilerde Bağlanma Stilleri Ölçeği (KİİBSÖ), bireylerin romantik ve sosyal ilişkilerdeki bağlanma stillerini ölçmek amacıyla Mehmet Kandemir ve Turgay İlhan tarafından geliştirilmiş, psikometrik özellikleri incelenmiş bir ölçüm aracıdır. Ölçek, yetişkin bağlanma kuramının boyutlarını Türk kültürüne uygun olarak belirlemeyi hedeflemiştir. Geçerlik ve güvenirlik çalışmaları, 2017 yılında düzenlenen 2. Avrasya Pozitif Psikoloji Kongresi’nde sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

Bağlanma Stilleri, Kişilerarası İlişkiler, Psikometrik, Ölçek Geliştirme, Güvenirlik, Geçerlik, Faktör Analizi.

Yazarlar

Mehmet Kandemir, Turgay İlhan.

Amaç

Ölçeğin temel amacı, yetişkinlerin romantik ve sosyal bağlamdaki bağlanma özelliklerini güvenilir ve geçerli bir şekilde ölçebilecek, kültüre özgü yeni bir psikometrik araç geliştirmektir. Bu çalışma, özellikle Türk popülasyonunda bağlanma stillerinin yapısal boyutlarını ortaya koymayı hedeflemiştir.

Geliştirme süreci, psikolojik araştırmalarda kullanılacak, güçlü faktör analizi sonuçlarına sahip, çok boyutlu bir yapıyı temsil eden bir envanter oluşturmaya odaklanmıştır. Ölçeğin geliştirilmesi, alanyazındaki boşluğu doldurarak araştırmacılara bağlanma stillerini değerlendirmede standart bir araç sunmayı amaçlamaktadır.

Yapı

Kişilerarası İlişkilerde Bağlanma Stilleri Ölçeği, John Bowlby’nin öncülüğünü yaptığı bağlanma kuramının temel yapılarını ölçmektedir. Ölçeğin temelini oluşturan psikolojik yapı, bireylerin yakın ilişkilerde sergilediği bilişsel, duygusal ve davranışsal örüntüleri (güvenli, kaygılı, kaçınmacı stiller) kapsamaktadır.

Ölçeğin geliştirilmesi sırasında yapılan faktör analizi, kişilerarası ilişkilerdeki bağlanma stillerini temsil eden üç temel yapının varlığını ortaya koymuştur. Bu yapılar, bireylerin yakınlık arama, yakınlıktan kaçınma ve ilişki kaygısı düzeylerini yansıtmaktadır ve yetişkin bağlanmasının çok boyutlu doğasını desteklemektedir.

Geçerlik

Ölçeğin yapı geçerliği, Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) kullanılarak incelenmiştir. Analizin ilk aşamasında, elde edilen verilerin örneklem grubuna uygunluğunu tespit etmek amacıyla Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) ve Barlett Küresellik Testleri uygulanmıştır.

Yapılan analiz sonucunda KMO değeri .81 olarak bulunmuştur. Bu değer, verilerin faktör analizi için oldukça uygun olduğunu göstermektedir. Barlett Testi sonucu ise χ²=2215,181 (p<.00) olarak anlamlı çıkmış, bu da değişkenler arasındaki korelasyonun yeterli olduğunu ve verilerin faktörleşebileceğini kanıtlamıştır. Bu sonuçlar, ölçeğin yapısal olarak geçerli olduğuna dair önemli kanıtlar sunmaktadır.

Güvenirlik

Ölçeğin iç tutarlılık güvenirliği, Açımlayıcı Faktör Analizinden elde edilen puanlara dayalı olarak hesaplanan Cronbach Alfa iç tutarlılık katsayıları ile değerlendirilmiştir. Madde analizine dayalı bu katsayılar, ölçeğin alt faktörlerinin tutarlılık düzeyini göstermektedir.

Faktörlere ait Cronbach Alfa katsayıları şu şekildedir:

• Birinci Faktör için: .80
• İkinci Faktör için: .74
• Üçüncü Faktör için: .72

Tüm faktörlerin katsayılarının .70 ve üzeri olması, ölçeğin yüksek düzeyde iç tutarlılığa sahip olduğunu ve güvenilir bir ölçüm aracı olduğunu göstermektedir.

Faktör Analizi

Verilere uygulanan Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) sonucunda, ölçeğin kaç faktörlü bir yapıya sahip olabileceği öz değerler (Eigenvalues) incelenerek belirlenmiştir. Analiz neticesinde, öz değeri 1’in üstünde olan üç temel yapı saptanmıştır.

Bu üç faktörün öz değerleri sırasıyla şöyledir:

• Birinci Faktör Öz Değeri: 3.179
• İkinci Faktör Öz Değeri: 2.768
• Üçüncü Faktör Öz Değeri: 1.997

Bu bulgular, Kişilerarası İlişkilerde Bağlanma Stilleri Ölçeği’nin üç boyutlu bir yapı sergilediğini ve elde edilen faktörlerin, bağlanma stillerinin farklı yönlerini temsil ettiğini işaret etmektedir.

Ölçek Bilgileri

Test Type: Geliştirme (Developmental Scale)

Format: Likert Tipi (Geliştirme makalesinde derecelendirme bilgisi net olarak verilmemiştir, ancak psikometrik ölçek standartlarına göre Likert tipi varsayılmaktadır.)

Language Available: Türkçe (Turkish)

Population Group: Yetişkinler (Adults)

Age Group: Genç Yetişkin ve Yetişkin (Young Adult and Adult)

Population Details: Ölçek, 2. Avrasya Pozitif Psikoloji Kongresi’nde sunulan geçerlik ve güvenirlik çalışmasında kullanılmıştır.

Test Methodology: Açımlayıcı Faktör Analizi, KMO ve Bartlett Testleri, Cronbach Alfa İç Tutarlılık Katsayısı hesaplamaları.

Anahtar Kelimeler

Kandemir, İlhan, KMO, Bartlett Testi, Cronbach Alfa, Öz Değer, Psikometri, Yetişkin Bağlanması.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilgi Mevcut Değil (Information Not Available)

Affiliation Email addresses: [email protected] (Sorumlu Yazar: Mehmet Kandemir)

Correspondence Address: Bilgi Mevcut Değil (Information Not Available)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, 2017 yılında yayımlanan bir kongre bildirisi ile bilimsel literatüre sunulmuştur. Ölçeğin kullanımı, çoğaltılması ve ticari olmayan akademik araştırmalarda kullanılmasına dair izinler ve olası ücretlendirme bilgileri için sorumlu yazar Mehmet Kandemir ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Sorumlu Yazar İletişim: [email protected]

Kaynaklar

Kandemir, M. ve İlhan, T. (2017). Kişilerarası İlişkilerde Bağlanma Stilleri Ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. 2. Avrasya Pozitif Psikoloji Kongresi içinde (s.174-175). İstanbul: Üsküdar Üniversitesi.

Ölçeğin orijinal PDF belgesi şu adresten indirilebilir: kisilerarasi-iliskilerde-baglanma-stilleri-olcegi-toad.pdf

Kişilerarası İlişkilerde Bağlanma Stilleri Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçeğin maddeleri kaynak içerikte sağlanmamıştır. Maddeler için orijinal kongre bildirisine başvurulması gerekmektedir.