Kurumsal Kaynak Planlaması (ERP) Projeleri Başarı Ölçeği

Özet

Kurumsal Kaynak Planlaması (ERP) Projeleri Başarı Ölçeği, Kaya ve Türen (2017) tarafından geliştirilmiş bir ölçektir. Bu ölçek, özellikle işletmelerde uygulanan Kurumsal Kaynak Planlaması projelerinin nihai başarı faktörlerini saptamak ve bu başarı faktörlerinin şirket performansı üzerindeki etkilerini sistematik olarak ölçmek amacıyla tasarlanmıştır. Ölçek, geliştirme aşamasında ilgili literatür taramaları ve uzman görüşleri temel alınarak oluşturulmuştur.

Ölçeğin temel amacı, ERP sistemlerinin uygulanmasının ardından elde edilen çıktıların ve proje yönetim süreçlerinin ne derecede başarılı olduğunu değerlendirmektir. Bu değerlendirme, daha sonra firma performansının çeşitli boyutları ile ilişkilendirilmektedir. Ölçek, yönetim bilişim sistemleri ve proje yönetimi alanlarında akademik araştırmalar için önemli bir araç niteliğindedir.

Anahtar Kelimeler

Kurumsal Kaynak Planlaması, ERP, Proje Başarısı, Firma Performansı, Bilişim Sistemleri, Örgütsel Etki, Ölçek Geliştirme.

Yazarlar

B. Kaya, Ufuk Türen.

Amaç

Ölçeğin temel amacı, Kurumsal Kaynak Planlaması (ERP) projelerinin başarılı bir şekilde tamamlanmasını sağlayan kritik başarı faktörlerini bilimsel yöntemlerle tanımlamak ve bu faktörlerin bir işletmenin genel firma performansı üzerindeki nedensel etkilerini incelemektir. Bu çalışma, özellikle Türkiye bağlamında ERP başarısının ölçülmesine yönelik yapılandırılmış bir araç sunmayı hedeflemiştir.

Ölçek, yöneticilerin ve araştırmacıların, ERP yatırımlarının geri dönüşünü (ROI) ve stratejik hedeflere ulaşmadaki katkısını değerlendirmelerine yardımcı olacak nicel veriler sağlamak üzere tasarlanmıştır. Bu sayede, gelecekteki ERP projelerinde başarıyı maksimize etmek için hangi alanlara odaklanılması gerektiği belirlenebilir.

Yapı

Ölçek, genellikle bilgi sistemleri başarısını ölçen DeLone ve McLean modeli gibi teorik çerçevelerden faydalanarak Kurumsal Kaynak Planlaması proje başarısını ölçen çok boyutlu bir yapıyı temsil eder. Bu yapı, genellikle sistem kalitesi, bilgi kalitesi, hizmet kalitesi, kullanıcı memnuniyeti ve örgütsel etki gibi alt boyutları içermektedir.

Ölçek maddeleri, ERP projelerinin teknik ve yönetsel süreçlerini kapsayarak, projenin başlangıcından itibaren son kullanıcı kabulüne kadar olan geniş yelpazedeki başarı kriterlerini ölçmeye odaklanmıştır. Nihai başarı, sadece sistemin kurulması değil, aynı zamanda sistemin kurum kültürüne entegrasyonu ve operasyonel verimlilik üzerindeki pozitif etkileri üzerinden değerlendirilmektedir.

Geçerlik

Ölçeğin geçerlik çalışmaları, Kaya ve Türen (2017) tarafından yürütülen orijinal çalışmanın örneklemi dahilinde gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın bulgularına göre, ölçek maddelerinin ölçmeyi amaçladığı yapıyı yeterli düzeyde temsil ettiği ve geçerli olduğu rapor edilmiştir.

Geçerlik analizlerinde, yapı geçerliğini desteklemek amacıyla çeşitli istatistiksel yöntemler kullanılmış olmalıdır (örneğin, Doğrulayıcı Faktör Analizi). Kullanılan yöntemler, ölçeğin teorik yapısının ampirik verilerle uyumlu olduğunu göstermiştir, ancak geçerlik sonuçları spesifik olarak çalışmanın örneklem grubuna özgüdür.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik analizleri de geliştirme çalışmasının örneklemi üzerinde yapılmıştır. Elde edilen sonuçlar, ölçeğin iç tutarlılığının yüksek olduğunu ve dolayısıyla güvenilir olduğunu göstermiştir. Bu, ölçeğin farklı zamanlarda veya farklı ancak benzer koşullarda tutarlı sonuçlar üretebileceği anlamına gelmektedir.

Güvenirlik genellikle Cronbach Alfa katsayısı ile rapor edilir. Orijinal çalışmada (Kaya ve Türen, 2017) elde edilen yüksek iç tutarlılık değerleri, Kurumsal Kaynak Planlaması Projeleri Başarı Ölçeği’nin istikrarlı ve güvenilir bir ölçüm aracı olduğunu kanıtlamaktadır.

Faktör Analizi

Ölçeğin geliştirme çalışması (Kaya ve Türen, 2017), Kurumsal Kaynak Planlaması proje başarısının altında yatan boyutları belirlemek üzere Faktör Analizi yöntemlerini kullanmıştır. Çalışma, muhtemelen Keşfedici ve/veya Doğrulayıcı Faktör Analizi kullanılarak ölçeğin çok boyutlu yapısını ortaya koymuştur.

Faktör yapısı, ERP proje başarısının tek bir değişkenden ziyade, çeşitli alt faktörlerin (örneğin, yönetim desteği, kullanıcı eğitimi, sistem entegrasyonu) birleşimi olduğunu desteklemektedir. Okuyucuların ve araştırmacıların, ölçeğin spesifik faktör yükleri ve boyutlandırma detayları için Kaya ve Türen (2017) makalesine başvurmaları gerekmektedir.

Araç

Test Türü: Geliştirme

Format: Yazılı Anket (Öz Bildirim Ölçeği)

Dil Mevcut: Türkçe

Nüfus Grubu: Kurumsal Kaynak Planlaması (ERP) projelerinde yer alan veya bu sistemleri kullanan işletme çalışanları, yöneticileri ve proje ekibi üyeleri.

Yaş Grubu: Yetişkin (Çalışan Nüfus)

Nüfus Detayları: Türkiye’deki çeşitli sektörlerde faaliyet gösteren ve ERP sistemlerini uygulayan veya kullanan firmaların personeli.

Test Metodolojisi: Ölçek, 6 dereceli bir Likert Ölçeği kullanılarak yanıtlanmaktadır. Derecelendirme sistemi şu şekildedir: 1 = hiç katılmıyorum, 6 = tamamen katılıyorum. (Not: Kaynakta 5’li Likert olarak belirtilmesine rağmen, yanıt aralığı 1’den 6’ya kadar 6 kademeden oluşmaktadır.)

Anahtar Kelimeler

Ölçek Geliştirme, Proje Yönetimi, ERP Başarısı, Türkiye, Bilişim Teknolojileri, Organizasyonel Performans, Güvenirlik, Geçerlik.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Veri Kaynakta Sağlanmamıştır.

Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri: [email protected] (Sorumlu Yazar Ufuk Türen)

Yazışma Adresi: Kaynakta Açık Adres Sağlanmamıştır. İletişim e-posta yoluyla sağlanabilir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek 2017 yılında yayımlanan makale kapsamında geliştirilmiştir. Ölçeğin kullanımı için izinler ve olası ücretlendirme bilgileri, sorumlu yazar Ufuk Türen’e ([email protected]) e-posta yoluyla ulaşarak temin edilmelidir.

Ölçeğin orijinal makalesine ve detaylı yapısına aşağıdaki PDF bağlantısından erişilebilir. Orijinal PDF dosyası buradan indirilebilir: kurumsal-kaynak-planlamasi-erp-projeleri-basari-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

• Kaya, B. ve Türen, U. (2017) Kurumsal kaynak planlaması projelerinin nihai başarı faktörlerinin firma performansı üzerindeki etkileri. Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Elektronik Dergisi, 8(19), 53-71.

• Makalenin EBSCOhost bağlantısı: eds.a.ebscohost.com

Kurumsal Kaynak Planlaması (ERP) Projeleri Başarı Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçek maddeleri, orijinal kaynak metinde sağlanmamıştır. Maddelere ulaşmak için lütfen Kaya ve Türen (2017) tarafından yayımlanan makalenin tamamına başvurunuz.