Kurumsal Sosyal İnovasyon Ölçeği

Özet

Kurumsal Sosyal İnovasyon Ölçeği, 2015 yılında Ayla Esen ve Cansu Maden Eyiusta tarafından yürütülen bir TÜBİTAK projesi (Proje No. 113K258) kapsamında geliştirilmiş bir ölçme aracıdır. Bu ölçek, örgütlerin sosyal inovasyon becerisini ve kapasitesini sistematik olarak ölçmek amacıyla tasarlanmıştır. Ölçek geliştirme çalışması, yüksek düzeyde iç tutarlılığa (Cronbach Alfa: 0.94) ve kapsamlı geçerlilik kanıtlarına sahiptir. Ölçek, kurumsal bağlamda sosyal sorunlara yönelik yenilikçi çözümler üretme yeteneğini değerlendiren bir araç olarak bilimsel çalışmalara katkı sağlamaktadır.

Ölçeğin geliştirilme süreci, psikometrik standartlara uygun olarak gerçekleştirilmiş olup, elde edilen sonuçlar ölçeğin geçerli ve güvenilir bir araç olduğunu göstermektedir. Detaylı geçerlilik analizleri, ölçeğin ölçmeyi hedeflediği kurumsal sosyal inovasyon yapısını doğru bir şekilde temsil ettiğini ortaya koymuştur.

Anahtar Kelimeler

Sosyal İnovasyon, Kurumsal Sosyal İnovasyon, Örgütsel Beceri, Ölçek Geliştirme, TÜBİTAK, Örgütsel Kapasite.

Yazarlar

Ayla Esen, Cansu Maden Eyiusta.

Amaç

Kurumsal Sosyal İnovasyon Ölçeği’nin temel amacı, örgütlerin sosyal fayda yaratma ve toplumsal sorunlara yenilikçi çözümler üretme becerilerini ölçmektir. Bu ölçek, bir kurumun sosyal inovasyon süreçlerini ne ölçüde benimsediğini, desteklediğini ve başarılı bir şekilde uyguladığını nicel olarak belirlemeye olanak tanır.

Araç, akademisyenlere ve uygulayıcılara, kurumsal sosyal inovasyon düzeylerini tespit etme, bu kapasiteyi geliştirmeye yönelik stratejiler oluşturma ve kurumsal performans ile sosyal etki arasındaki ilişkiyi inceleme imkanı sunar. Ölçeğin geliştirilmesi, Türkiye’de bu alandaki bilimsel çalışmaların ilerlemesi için kritik bir adım teşkil etmektedir.

Yapı

Ölçek, kurumların sosyal ve çevresel zorluklara yanıt olarak yenilikçi çözümler üretme yeteneği olarak tanımlanan Kurumsal Sosyal İnovasyon Becerisi yapısını ölçmektedir. Bu yapı, sadece yeni ürün veya hizmet geliştirmeyi değil, aynı zamanda organizasyonel süreçleri, yönetim yaklaşımlarını ve paydaş ilişkilerini sosyal fayda odaklı dönüştürme kapasitesini de kapsamaktadır.

Ölçek, muhtemelen kurumsal kültür, kaynak tahsisi, risk alma eğilimi, işbirliği ve sosyal etki değerlendirmesi gibi kurumsal sosyal inovasyonu destekleyen alt boyutları içermektedir. Ölçeğin çok boyutlu yapısı, örgütlerin hangi alanlarda güçlü veya zayıf olduğunu belirlemeye yardımcı olmaktadır.

Geçerlik

Ölçek geliştirme projesi kapsamında kapsamlı geçerlilik analizleri yapılmıştır. Proje raporunda yer alan değerlendirmeler, ölçeğin yüksek düzeyde geçerliliğe sahip olduğunu göstermektedir. Yapılan geçerlilik çalışmaları şunları içermektedir:

• Yapısal Geçerlilik: Ölçeğin teorik olarak öngörülen faktör yapısını doğrulayan analizlerdir. Bu analizler, maddelerin ilgili oldukları alt boyutları doğru bir şekilde temsil ettiğini göstermiştir.
• Ayrım Geçerliliği (Discriminant Validity): Ölçeğin, ölçmeye çalıştığı yapıdan teorik olarak farklı olması beklenen diğer yapılardan ayrışabildiğini gösteren kanıtlardır.
• Nomolojik Geçerlilik (Nomological Validity): Ölçeğin, ölçtüğü yapının, teoriye uygun olarak ilişkili olması beklenen diğer değişkenlerle beklenen yönde ilişki gösterdiğini kanıtlayan değerlendirmelerdir.

Güvenirlik

Kurumsal Sosyal İnovasyon Ölçeği, yüksek düzeyde iç tutarlılığa sahiptir. Bu, ölçek maddelerinin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü göstermektedir.

Ölçeğin güvenirliği, yaygın olarak kullanılan Cronbach Alfa katsayısı ile test edilmiştir. Raporda bildirilen Cronbach Alfa değeri 0.94’tür. Psikometrik standartlara göre 0.90 üzerindeki bu değer, ölçeğin mükemmel düzeyde güvenilir olduğunu işaret etmektedir.

Faktör Analizi

Ölçeğin geliştirilmesi sırasında yapısal geçerliliğin değerlendirilmiş olması, ölçeğin altında yatan faktör yapısını belirlemek için açımlayıcı (Exploratory Factor Analysis – EFA) ve/veya doğrulayıcı faktör analizinin (Confirmatory Factor Analysis – CFA) uygulandığını göstermektedir. Bu analizler, Kurumsal Sosyal İnovasyon yapısının kaç boyuttan oluştuğunu ve her bir maddenin hangi boyuta yüklendiğini ortaya koymuştur.

Detaylı faktör yükleri, özdeğerler ve model uyum indeksleri gibi faktör analizi sonuçları, TÜBİTAK proje raporunda yer almaktadır. Araştırmacıların ölçeği kullanmadan önce bu detaylı teknik bilgilere başvurması önerilir.

Ölçek

Test Türü: Geliştirme (Yeni Ölçek Geliştirme Projesi)

Format: 5’li Likert tipi derecelendirme sistemi kullanılmıştır. Derecelendirme şu şekildedir: (1=kesinlikle katılmıyorum – 5=kesinlikle katılıyorum).

Mevcut Diller: Türkçe

Popülasyon Grubu: Kurumsal yapılar içinde çalışan bireyler ve yöneticiler.

Yaş Grubu: Yetişkin Çalışan Popülasyonu.

Popülasyon Detayları: Türkiye’deki çeşitli sektörlerde faaliyet gösteren örgütlerde görev yapan çalışanlar örneklem olarak kullanılmıştır.

Test Metodolojisi: Özbildirim (Self-report) ölçeği.

Anahtar Kelimeler

Kurumsal Kapasite, Örgüt Geliştirme, Cronbach Alfa, Geçerlik, Nomolojik Geçerlilik, Sosyal Etki.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi mevcut değil.

İletişim E-posta Adresi: Sorumlu yazar Ayla Esen’e ulaşmak için: [email protected]

Yazışma Adresi: Altınbaş Üniversitesi (Muhtemel Afiliasyon).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek 2015 yılında bir TÜBİTAK projesi kapsamında geliştirilmiştir. Ölçeğin akademik çalışmalarda kullanımı için sorumlu yazar Ayla Esen ile iletişime geçilmesi önerilir.

Ölçeğe ait orijinal PDF dosyası aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: kurumsal-sosyal-inovasyon-olcegi-toad.pdf

Ayrıca, proje raporunun bağlantısı şurada mevcuttur: app.trdizin.gov.tr

Kaynaklar

Esen, A. ve Maden Eyiusta, C. (2015). Kurumsal sosyal inovasyon: örgütlerde sosyal inovasyon becerisinin ölçümüne yönelik bir ölçek geliştirme projesi (Proje No. 113K258). TÜBİTAK.

Kurumsal Sosyal İnovasyon Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçeğin maddeleri bu özet bilgi kaynağında yer almamaktadır. Maddelere erişim için yukarıda belirtilen proje raporu veya sorumlu yazar ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.