Table of Contents
Özet
Yoğun Bakım Hemşirelerinin Taburculuk Planlaması Algıları Ölçeği, yoğun bakım ünitelerinde çalışan hemşirelerin taburculuk süreçlerine dair algılarını, tutumlarını ve planlama faaliyetlerine katılım düzeylerini ölçmek amacıyla Türkiye’de Kuşeli-Dost ve Kaya (2015) tarafından uyarlanmış bir psikometrik araçtır. Ölçek, 14 maddeden oluşmakta olup, 5’li Likert tipi derecelendirme kullanmaktadır.
Uyarlama çalışması, ölçeğin Türkçe popülasyonunda hemşirelerin taburculuk planlamasına yönelik algılarını değerlendirmede güvenilir ve geçerli bir araç olduğunu ortaya koymuştur. Ölçeğin genel Cronbach Alfa güvenirlik katsayısı 0,70 olarak belirlenmiştir. Bu araç, yoğun bakım hizmetlerinin kalitesini artırma ve taburculuk sonrası hasta sonuçlarını iyileştirme potansiyeli taşıyan eğitim ve yönetimsel müdahaleler için temel veriler sağlamaktadır.
Anahtar Kelimeler
Yoğun Bakım Hemşireliği, Taburculuk Planlaması, Algı, Uyarlama Çalışması, Hemşirelik Yönetimi, Psikometrik Ölçek, Yoğun Bakım.
Yazarlar
S. Kuşeli-Dost, H. Kaya
[quads id=5]
Amaç
Ölçeğin temel amacı, yoğun bakım ünitelerinde görev yapan hemşirelerin taburculuk sürecine yönelik sahip oldukları algıları, bu sürecin önemine dair inançlarını ve planlama faaliyetlerine katılım düzeylerini standart bir biçimde belirlemektir. Yoğun bakımdan çıkan hastaların evde veya başka bir bakım ortamında güvenli bir geçiş yapabilmesi için etkili bir taburculuk planlaması esastır.
Bu ölçek, hemşirelerin mevcut uygulamalarda karşılaştıkları engelleri, bilgi düzeylerini ve taburculuk planlamasına dair sorumluluk algılarını değerlendirerek, sağlık kurumlarının ve hemşirelik eğitim programlarının iyileştirilmesine yönelik kanıta dayalı veriler sunmayı hedeflemektedir.
Yapı
Ölçek, yoğun bakım hemşirelerinin taburculuk planlamasına yönelik tutumları, sürece verilen önem algıları ve uygulama yeterlilikleri gibi çok boyutlu bir yapıyı ölçmektedir. Ölçeğin maddeleri, hemşirelerin taburculuğun kritik bakım sonrası dönemdeki sonuçları üzerindeki etkisine dair inançlarını ve planlamayı ne ölçüde bir sorumluluk olarak gördüklerini kapsamaktadır.
Ölçek 14 maddeden oluşmakta olup, bu maddelerin 10 tanesi ters yönde kodlanmıştır. Ters maddelerin varlığı, ölçeğin sadece olumlu algıları değil, aynı zamanda planlamaya karşı olumsuz ya da kararsız tutumları, algılanan engelleri ve zorlukları da yakalamayı amaçlayan karmaşık bir yapıyı ölçtüğünü göstermektedir.
Geçerlik
Ölçeğin geçerlik analizi, Pearson korelasyon analizi kullanılarak incelenmiştir. Yapılan analizler sonucunda, ölçek puanları arasındaki ilişkinin pozitif yönde, orta düzeyde ve istatistiksel açıdan ileri düzeyde anlamlı olduğu saptanmıştır (r: 0,29; p<0,001).
Bu korelasyon katsayısı, ölçeğin ölçmeyi amaçladığı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğüne dair bir kanıt sunmaktadır. Uyarlama çalışması, ölçeğin yapı geçerliğini sağlamak amacıyla kültürel ve dilsel eşdeğerliğini sağlamlaştırmış ve elde edilen sonuçlar, ölçeğin geçerlik kanıtlarını destekleyici nitelikte bulunmuştur.
Güvenirlik
Ölçeğin iç tutarlılık güvenilirliği, madde-toplam korelasyonları ve Cronbach Alfa katsayıları ile değerlendirilmiştir. Madde korelasyon güvenirlik katsayılarının r = 0,31 ile 0,62 arasında, pozitif yönde ve istatistiksel olarak ileri düzeyde anlamlı olduğu saptanmıştır.
Alt boyutlara ait Cronbach Alfa güvenirlik katsayıları 0,65 ile 0,69 arasında değişmekle birlikte, ölçeğin toplam iç tutarlılık katsayısı (Cronbach Alfa) 0,70 olarak belirlenmiştir. Bu değer, özellikle psikometrik uyarlama çalışmalarında kabul edilebilir bir güvenilirlik düzeyi olarak değerlendirilmektedir.
Faktör Analizi
Uyarlama çalışmasının kaynak içeriğinde, ölçeğin faktör yapısına dair detaylı açımlayıcı veya doğrulayıcı faktör analizi sonuçları açıkça belirtilmemiştir. Ancak, ölçeğin 14 maddelik yapısı ve maddelerin önemli bir kısmının (10 madde) ters yönde kodlanmış olması, ölçeğin taburculuk planlamasına dair farklı algı boyutlarını (örneğin, önem algısı, engel algısı, yeterlilik algısı) temsil eden alt boyutlara sahip olabileceğini düşündürmektedir.
Geçerlik ve güvenirlik bulguları, ölçeğin tek bir yapıya veya birbiriyle ilişkili faktörlere sahip olsa dahi, ölçüm amacına uygun olarak psikometrik özelliklerini koruduğunu göstermektedir.
Araç
Test Type: Uyarlama Ölçeği (Adaptation Scale)
Format: Kendi kendine raporlama (Self-Report). Toplam 14 maddeden oluşmaktadır.
Language Available: Türkçe
Population Group: Yoğun Bakım Hemşireleri
Age Group: Çalışan Yetişkinler (Spesifik bir yaş aralığı belirtilmemiştir)
Population Details: Yoğun Bakım Ünitelerinde aktif olarak görev yapan, taburculuk süreçlerine dahil olan hemşireler.
Test Methodology: Bireysel veya grup uygulaması şeklinde, anket yöntemiyle uygulanmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Hemşirelik Araştırmaları, Taburculuk Süreçleri, Yoğun Bakım, Güvenirlik Katsayısı, Korelasyon, Psikometri, Sağlık Hizmetleri.
[quads id=5]
Yazarlar
Author ORCID Identifier: Bilinmiyor
Affiliation Email addresses: Hülya Kaya: [email protected]
Correspondence Address: Hülya Kaya (Sorumlu Yazar)
İzinler, Ücret ve Test Yılı
Ölçeğin Türkçe uyarlama çalışması 2015 yılında yayımlanmıştır. Ölçeğin akademik veya klinik amaçlı kullanımı için sorumlu yazar (Hülya Kaya) ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. Kullanım ücreti ve izin koşulları için yazar ile doğrudan görüşülmelidir. Ölçeğin orijinal PDF dosyası aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir:
The original PDF can be downloaded here: yogun-bakim-hemsirelerinin-taburculuk-planlamasi-algilari-olcegi-toad.pdf
Kaynaklar
Kuşeli-Dost, S. ve Kaya, H. (2015). Yoğun Bakım Hemşirelerinin Taburculuk Planlaması Algıları Ölçeğinin güvenirlik ve geçerliği. Florence Nightingale Hemşirelik Dergisi, 23(3), 195-202.
[quads id=5]
Yoğun Bakım Hemşirelerinin Taburculuk Planlaması Algıları Ölçeği Maddeleri
Derecelendirme: Beşli Likert tipi ölçek; 1. Kesinlikle Katılmıyorum 2. Katılmıyorum 3. Kararsızım 4. Katılıyorum 5. Kesinlikle Katılıyorum seçeneklerinden oluşmaktadır. Ölçek toplam 14 maddeden oluşmaktadır ve bu maddelerin 10 tanesi ters yönde kodlanmaktadır.
Ölçek maddeleri, telif hakları ve yayın etiği gereğince bu platformda tam metin olarak yayımlanmamaktadır. Orijinal maddelere ve puanlama detaylarına erişim için lütfen Kuşeli-Dost ve Kaya (2015) tarafından yayımlanan ilgili makaleye başvurunuz.
Cite this article
memjavad (2025). Yoğun Bakım Hemşirelerinin Taburculuk Planlaması Algıları Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/yogun-bakim-hemsirelerinin-taburculuk-planlamasi-algilari-olcegi/
memjavad. "Yoğun Bakım Hemşirelerinin Taburculuk Planlaması Algıları Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 10 Nov. 2025, https://tr-scales.arabpsychology.com/yogun-bakim-hemsirelerinin-taburculuk-planlamasi-algilari-olcegi/.
memjavad. "Yoğun Bakım Hemşirelerinin Taburculuk Planlaması Algıları Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2025. https://tr-scales.arabpsychology.com/yogun-bakim-hemsirelerinin-taburculuk-planlamasi-algilari-olcegi/.
memjavad (2025) 'Yoğun Bakım Hemşirelerinin Taburculuk Planlaması Algıları Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/yogun-bakim-hemsirelerinin-taburculuk-planlamasi-algilari-olcegi/.
[1] memjavad, "Yoğun Bakım Hemşirelerinin Taburculuk Planlaması Algıları Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, November, 2025.
memjavad. Yoğun Bakım Hemşirelerinin Taburculuk Planlaması Algıları Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2025;vol(issue):pages.