Kültürel Öz-Etkililik Ölçeği / Transcultural Self-Efficacy Tool (TSET)

Öz

Kültürel Öz-Etkililik Ölçeği (KÖEÖ) veya İngilizce adıyla Transcultural Self-Efficacy Tool (TSET), sağlık profesyonellerinin ve öğrencilerinin farklı kültürel geçmişlere sahip bireylere yönelik bakım sağlama becerilerine dair algılanan öz-etkililik düzeylerini ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir araçtır. Ölçek, bireylerin transkültürel bağlamda kendilerini ne kadar yetkin hissettiklerini değerlendirir. Sağlık hizmetlerinde kültürel yetkinlik eğitimlerinin etkinliğini değerlendirmede kritik bir rol oynar. Bu ölçek, orijinal İngilizce versiyonunun Türkiye bağlamına bir uyarlama çalışmasıdır.

Anahtar Kelimeler

Kültürel Yetkinlik, Öz-etkililik, Transkültürel Hemşirelik, Sağlık Bakımı, Ölçek Uyarlaması, TSET, Kültürlerarası Etkileşim

Yazarlar

Ölçeğin referans alınan uyarlama çalışması Bayık Temel A., Başalan İz, F. ve diğerleri tarafından gerçekleştirilmiştir.

Amaç

Kültürel Öz-Etkililik Ölçeği / Transcultural Self-Efficacy Tool (TSET)’in temel amacı, hemşirelik ve diğer sağlık disiplinlerindeki öğrencilerin veya profesyonellerin, kültürel açıdan çeşitli hasta gruplarıyla etkileşim kurma ve bu gruplara uygun bakım sunma konusundaki güven düzeylerini (yani öz-etkililik inançlarını) nicel olarak belirlemektir. Bu ölçüm, eğitim programlarının kültürel yeterlilik geliştirmedeki başarısını değerlendirmek için temel bir gösterge sağlar.

Ölçek, sağlık hizmeti sunucularının, kültürel farklılıkları tanıma, saygı gösterme ve hasta bakım planlarına entegre etme becerilerini ne derece etkili bir şekilde uygulayabildiklerine dair algılarını ortaya koyarak, eğitim ihtiyaçlarının belirlenmesine yardımcı olmayı hedefler.

Yapı

TSET, sosyal bilişsel teorinin bir bileşeni olan öz-etkililik kavramına dayanmaktadır. Ölçek, bireyin belirli bir alanda (burada transkültürel bakım) başarılı performans gösterebilme yeteneğine olan kişisel inancını ölçer. Transkültürel bağlamda öz-etkililik, genellikle üç ana boyut etrafında yapılandırılmıştır:

• Bilişsel Öz-Etkililik: Bireyin kültürel bilgi ve farkındalık düzeyine dair inancı.
• Pratik Öz-Etkililik: Bireyin kültürel olarak hassas bakım becerilerini uygulama yeteneğine dair inancı.
• Duygusal/İletişimsel Öz-Etkililik: Bireyin farklı kültürel geçmişe sahip hastalarla etkili ve empatik bir şekilde iletişim kurma yeteneğine dair inancı.

Geçerlik

Kaynak içerikte ölçeğin geçerlik verilerine dair doğrudan bir bilgi bulunmamaktadır (belirtilen değer: -). Ancak, bir uyarlama çalışmasının parçası olarak, orijinal ölçeğin yapısal geçerliğinin (faktör yapısı) Türk kültürüne uygunluğunun test edilmesi (doğrulayıcı faktör analizi veya keşfedici faktör analizi) ve kriter geçerliğinin (ilgili diğer ölçütlerle korelasyonu) incelenmiş olması beklenir.

Güvenirlik

Kaynak içerikte ölçeğin güvenirlik verilerine dair doğrudan bir bilgi bulunmamaktadır (belirtilen değer: -). Güvenirlik çalışmalarında, genellikle iç tutarlılık (Cronbach Alfa katsayısı) ve test-tekrar test güvenilirliği gibi yöntemler kullanılarak ölçeğin tutarlılığı değerlendirilir. Uyarlama çalışmasında bu istatistiklerin sunulmuş olması gerekmektedir.

Faktör Analizi

Kaynak içerikte faktör analizine dair spesifik bir bilgi verilmemiştir. Orijinal TSET, kültürel öz-etkililiği yansıtan çok boyutlu bir yapıya sahiptir. Uyarlama çalışmalarında, orijinal faktör yapısının (genellikle üç boyutlu) Türkçe verilerle ne ölçüde korunduğunu belirlemek için doğrulayıcı faktör analizinin yapılması standart bir prosedürdür.

Araç

Test Type: Uyarlama (Adaptation)

Format: Orijinal ölçek genellikle 5 veya 6 noktalı Likert Tipi bir dereceleme ile yanıtlanmaktadır. Dereceleme, katılımcıların ilgili kültürel bakım davranışlarını gerçekleştirme konusundaki güvenlerini ifade etmelerini ister.

Language Available: Türkçe (Uyarlama versiyonu) ve İngilizce (Orijinal versiyon)

Population Group: Hemşirelik öğrencileri ve uygulamadaki sağlık profesyonelleri.

Age Group: Yetişkinler (Genellikle üniversite öğrencileri ve çalışan profesyoneller).

Population Details: Ölçek, özellikle bireylerin kültürel yetkinliklerini geliştirmeyi amaçlayan eğitim programlarından önce ve sonra değerlendirme yapmak için idealdir.

Test Methodology: Öz bildirime dayalı, kağıt-kalem veya dijital ortamda uygulanan psikometrik bir ölçektir.

Anahtar Kelimeler

Transkültürel Öz-Etkililik, Hemşirelik Eğitimi, Sağlık Hizmetleri, Psikometrik Özellikler, Kültürel Farkındalık

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilgi mevcut değildir.

Affiliation Email addresses: [email protected]

Correspondence Address: Bilgi mevcut değildir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin orijinali M. R. Jeffreys’in editörlüğünü yaptığı bir kitap bölümünde (2016) yayınlanmıştır. Türkçe uyarlamasının kullanımı için Bayık Temel A. ve Başalan İz, F. ile iletişime geçilmesi önerilir.

Test Yılı (Uyarlama Referansı): 2016

İletişim: [email protected]

Kaynaklar

Ölçeğin referans kaynağı, Transcultural Self-Efficacy Tool (TSET)’in sunulduğu kitaptır. Orijinal PDF dosyasına aşağıdaki bağlantıdan ulaşılabilir:

The original PDF can be downloaded here: kulturel-oz-etkililik-olcegi-transcultural-self-efficacy-tool-tset-toad.pdf

• Bayık Temel A., Başalan İz, F. et al. (2016). Transcultural Self-Efficacy Tool (TSET). In M. R. Jeffreys (Ed.) Teaching Cultural Competence in Nursing and Health Care: Inquiry, Action, and Innovation, 3nd ed. New York, NY: Springer. ISBN:978-0-8261-1997-1.
• Kitabın yayıncı linki: springerpub.com

Kültürel Öz-Etkililik Ölçeği / Transcultural Self-Efficacy Tool (TSET) Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Ölçeğin orijinal maddeleri kaynak içerikte mevcut değildir.