Klinik Hemşirelik Uygulamalarına Yönelik Öz Düzenlemeli Öğrenme Ölçeği

Özet

Klinik Hemşirelik Uygulamalarına Yönelik Öz Düzenlemeli Öğrenme Ölçeği, hemşirelik öğrencilerinin klinik ortamdaki öğrenme süreçlerinde gösterdikleri öz düzenleme becerilerini değerlendirmek amacıyla Türkçe’ye uyarlanmış bir ölçektir. Toplam 16 maddeden oluşan bu ölçek, öğrencilerin motivasyonlarını, stratejik yaklaşımlarını, çaba yönetimlerini ve klinik öğrenme deneyimlerini nasıl yönettiklerini ölçmeyi hedefler. Ölçeğin uyarlama ve psikometrik özelliklerinin incelenmesi çalışması, Aydan Şenol (Baysan) tarafından 2018 yılında Ege Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü’nde tamamlanan bir yüksek lisans tezi kapsamında gerçekleştirilmiştir.

Bu envanter, hemşirelik eğitiminde öğrencilerin klinik yeterliliklerini artırmada öz düzenlemenin rolünü anlamak ve öğrencilerin öğrenme stratejilerine yönelik geribildirim sağlamak için önemli bir araçtır.

Anahtar Kelimeler

Öz düzenlemeli öğrenme, klinik hemşirelik, hemşirelik eğitimi, psikometri, uyarlama, öğrenci değerlendirme.

Yazarlar

Aydan Baysan (Şenol)

Amaç

Bu ölçek, hemşirelik öğrencilerinin zorlu ve dinamik klinik ortamlarda bilgi ve becerilerini nasıl edindiklerini ve uyguladıklarını belirleyen öz düzenlemeli öğrenme süreçlerini sistematik olarak ölçmek amacıyla uyarlanmıştır. Temel amaç, öğrencilerin öğrenme hedefleri belirleme, çabalarını sürdürme, kaynakları organize etme ve sonuçları değerlendirme yeteneklerini değerlendirmektir.

Ölçek, öğrencilerin klinik uygulamalara yönelik motivasyon düzeylerini, kendi başlarına öğrenme becerilerini ve önceden edindikleri teorik bilgileri pratik deneyimlerle ne ölçüde ilişkilendirebildiklerini tespit etmeye yardımcı olarak, eğitimcilerin pedagojik yaklaşımlarını bu bulgular doğrultusunda şekillendirmesine olanak tanır.

Yapı

Ölçeğin ölçtüğü temel yapı, öğrencilerin kendi öğrenme süreçlerini aktif olarak yönetme becerisi olan Öz Düzenlemeli Öğrenme (ÖDÖ)’dir. Öz düzenlemeli öğrenme, öğrencinin bilişsel, motivasyonel ve davranışsal olarak kendi öğrenme sürecine katılımını ifade eder.

Klinik hemşirelik bağlamında bu yapı, öğrencilerin klinik becerileri uygularken karşılaştıkları zorluklarla başa çıkma, bilgiyi deneyimle ilişkilendirme ve bağımsız uygulama yapma yeteneklerini kapsar. Bu, öğrencilerin mesleki yeterliliğe ulaşmada kritik bir rol oynayan metakognitif farkındalığı ve öz-yeterliği içerir.

Geçerlik

Ölçeğin geçerlik çalışmaları, Şenol (2018) tarafından yürütülen uyarlama çalışmasının yapıldığı yüksek lisans tezi kapsamında detaylı olarak incelenmiştir. Bu çalışmalar genellikle yapı geçerliğini belirlemek için faktör analizi yöntemlerini (Açımlayıcı veya Doğrulayıcı Faktör Analizi) ve ölçüt bağımlı geçerliği desteklemek için ilgili diğer ölçümlerle korelasyon analizlerini içerir.

Spesifik geçerlik katsayıları, faktör yükleri ve model uyum indeksleri tezin orijinal metninde sunulmuş olup, ölçeğin klinik hemşirelik uygulamalarına yönelik öz düzenlemeli öğrenme yapısını Türkçe örneklemde yeterince temsil ettiğini göstermek hedeflenmiştir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik analizleri de uyarlama çalışmasında gerçekleştirilmiştir. Güvenirlik çalışmaları kapsamında, ölçeğin iç tutarlılığını değerlendirmek amacıyla Cronbach Alfa güvenirlik katsayıları hesaplanmıştır. Yüksek iç tutarlılık değerleri, ölçeği oluşturan 16 maddenin aynı psikolojik yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü işaret eder.

Çalışmada ayrıca, ölçeğin zamana karşı kararlılığını (test-tekrar test güvenirliği) inceleyen ek analizler de yapılmış olabilir. Bu analizler, ölçeğin hemşirelik öğrencilerinin öz düzenleme düzeylerini güvenilir ve kararlı bir şekilde ölçtüğünü kanıtlamayı amaçlamıştır.

Faktör Analizi

Uyarlama çalışmasında, ölçeğin orijinal yapısının Türkçe örneklemde korunup korunmadığını incelemek amacıyla faktör analizi uygulanmıştır. Bu analizler, 16 maddenin klinik öğrenmedeki öz düzenlemeyi temsil eden alt boyutlara ayrılıp ayrılmadığını belirlemiştir. Faktör yapısı, öğrencilerin klinik becerilere yönelik tutumlarını, motivasyonlarını ve uygulama stratejilerini içeren boyutları ortaya koymuştur.

Eğer orijinal ölçek çok boyutlu ise, uyarlama çalışmasında da bu çok boyutlu yapıyı destekleyen faktör yapısının elde edilmesi, ölçeğin yapı geçerliğine önemli bir katkı sağlamaktadır. Analiz sonuçları, ölçeğin klinik ortamdaki öğrenme stratejilerini ve motivasyonel inançları ölçmede kullanılan boyutlarını doğrulamıştır.

Ölçek Bilgileri

Test Türü: Uyarlama

Biçim: 16 maddeden oluşan ve 5 dereceli Likert tipinde yanıtlanan bir öz bildirim envanteridir.

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Hemşirelik öğrencileri.

Yaş Grubu: Üniversite düzeyindeki genç yetişkinler (genellikle 18-25 yaş aralığı).

Popülasyon Detayları: Klinik hemşirelik uygulamalarına katılan lisans veya ön lisans hemşirelik programı öğrencileri.

Test Metodolojisi: Katılımcıların, klinik uygulamalar sırasındaki öğrenme tutumları ve davranışları hakkındaki ifadelerle ne ölçüde hemfikir olduklarını belirttiği derecelendirme ölçeği yöntemi kullanılmıştır. Derecelendirme sistemi şöyledir: 5’li Likert Tipi (Tamamen Katılmıyorum (1), Katılmıyorum (2), Kararsızım (3), Katılıyorum (4), Tamamen Katılıyorum (5)).

Anahtar Kelimeler

Öz düzenleme, klinik beceri, hemşirelik uygulamaları, öğrenci değerlendirme, likert ölçeği, metakognisyon.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi mevcut değildir.

Kurum E-posta Adresleri: Bilgi mevcut değildir.

Yazışma Adresi: Sorumlu yazar Aydan Baysan (Şenol) ile iletişim için kullanılan e-posta adresi: [email protected]

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, A. Şenol’un yüksek lisans tezi çalışması kapsamında 2018 yılında uyarlanmıştır. Ölçeğin kullanımı için telif hakkı ve izinler konusunda kesin bilgi edinmek amacıyla sorumlu yazar Aydan Baysan (Şenol) ile e-posta yoluyla iletişime geçilmesi gerekmektedir. Akademik ve araştırma amaçlı kullanımlar genellikle tez yazarının iznine tabidir.

Kaynaklar

1. Şenol, A. (2018). Klinik hemşirelik uygulamalarına yönelik öz düzenlemeli öğrenme ölçeği’nin geçerlik güvenirliğinin incelenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Ege Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İzmir.

Tezin Ulusal Tez Merkezi kaydına aşağıdaki bağlantıdan ulaşılabilir: tez.yok.gov.tr

Ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: klinik-hemsirelik-uygulamalarina-yonelik-oz-duzenlemeli-ogrenme-olcegi-toad.pdf

Klinik Hemşirelik Uygulamalarına Yönelik Öz Düzenlemeli Öğrenme Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Ölçek toplam 16 madde içermektedir. Aşağıda ölçekten örnek maddeler sunulmuştur:

• “Zor olmasına rağmen klinik hemşirelik uygulamalarını severim.”
• “Klinik hemşirelik uygulamalarında hemşirelik becerilerini kendi başıma uygularım.”
• “Önceden edinmiş olduğum bilgileri klinik hemşirelik uygulamalarındaki deneyimlerimle ilişkilendirmeye çalışırım.”