Kıskançlık Karşısında Gösterilen İletişim Tepkileri Ölçeği

Özet

Kıskançlık Karşısında Gösterilen İletişim Tepkileri Ölçeği (KKİTÖ), bireylerin romantik ilişkilerinde kıskançlık duygusu yaşadıklarında sergiledikleri farklı iletişim tepkilerini ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir psikolojik araçtır. Bu ölçek, Hoşoğlu ve Sevim (2018) tarafından Türkçe’ye uyarlama çalışmasıyla kazandırılmıştır. Çalışma, ölçeğin Türk kültürüne uygunluğunu, yapısal geçerlik ve iç tutarlılık güvenirlik değerlerini incelemiştir. KKİTÖ, kıskançlık durumlarında kullanılan yapıcı, yıkıcı veya kaçınmacı iletişim stratejilerini ayırt etmeye olanak tanır.

Anahtar Kelimeler

Kıskançlık, İletişim Tepkileri, Romantik İlişkiler, Psikometrik Özellikler, Ölçek Uyarlaması, Geçerlik, Güvenirlik.

Yazarlar

Rumeysa Hoşoğlu, Sümeyye Sevim

Amaç

Bu ölçeğin temel amacı, bireylerin romantik partnerlerine karşı duydukları kıskançlık hissi sonucunda ortaya koydukları davranışsal ve sözel iletişim biçimlerini sistematik olarak ölçmektir. Ölçek, bu tepkileri alt boyutlar halinde gruplandırarak, ilişkisel uyum ve çatışma dinamiklerini anlamlandırmak için nicel veriler sunmayı hedefler.

Hoşoğlu ve Sevim (2018) tarafından gerçekleştirilen uyarlama çalışmasının özel amacı ise, orijinal ölçeğin psikometrik yapısının Türk örnekleminde korunup korunmadığını test etmek ve ölçeği Türkiye’deki akademik çalışmalara kazandırmaktır.

Yapı (Construct)

Kıskançlık Karşısında Gösterilen İletişim Tepkileri Ölçeği, kıskançlığın kişilerarası iletişim üzerindeki etkisini ölçen çok boyutlu bir yapıyı temsil eder. Bu yapı genellikle, kıskançlığa verilen tepkilerin işlevsellik açısından sınıflandırılmasını içerir. Teorik olarak, bu tepkiler genellikle üç ana kategoriye ayrılır: Yapıcı Tepkiler (ilişkiyi güçlendirmeye yönelik açık ve dürüst iletişim), Yıkıcı Tepkiler (suçlama, öfke, pasif agresif davranışlar) ve Kaçınma/Pasif Tepkiler (duyguyu bastırma, geri çekilme veya konuyu açmamaya çalışma).

Ölçek, bu farklı tepki türlerinin derecesini saptayarak, bireylerin ilişkisel tehditlerle başa çıkma stilleri hakkında detaylı bilgi sağlar. Bu, özellikle romantik ilişkiler bağlamında duygu düzenleme ve çatışma çözme becerilerinin incelenmesi açısından kritik öneme sahiptir.

Geçerlik (Validity)

Hoşoğlu ve Sevim’in (2018) uyarlama çalışması kapsamında, ölçeğin yapı geçerlik çalışmaları yapılmıştır. Genellikle bu tür uyarlamalarda, orijinal ölçeğin faktör yapısını doğrulamak amacıyla Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılır.

Çalışmanın sonuçları, ölçeğin Türk kültürü bağlamında kabul edilebilir düzeyde yapısal geçerlik sunduğunu göstermiştir. Yapılan analizler, orijinal ölçekte yer alan alt boyutların Türkçe formda da anlamlı ve tutarlı bir şekilde ayrıştığını teyit etmiştir.

Güvenirlik (Reliability)

Ölçeğin güvenirlik çalışmaları, iç tutarlılık katsayıları (Cronbach’s Alpha) hesaplanarak gerçekleştirilmiştir. Uyarlama çalışmasında, ölçeğin genel puanı ve alt boyutları için hesaplanan Cronbach’s Alpha değerlerinin yüksek olduğu ve bu değerlerin kabul edilebilir sınırların üzerinde olduğu bildirilmiştir (genellikle .70 ila .90 arasında).

Yüksek iç tutarlılık, ölçek maddelerinin aynı psikolojik yapıyı ölçmede ne kadar başarılı olduğunu gösterir ve KKİTÖ’nün tutarlı ve güvenilir bir ölçüm aracı olduğunu destekler.

Faktör Analizi (Factor Analysis)

Kıskançlık Karşısında Gösterilen İletişim Tepkileri Ölçeği’nin Türkçe uyarlama sürecinde, ölçeğin çok boyutlu yapısını incelemek için Faktör Analizi (Açımlayıcı veya Doğrulayıcı) kullanılmıştır. Bu analizler sonucunda, ölçeğin orijinal yapısına uygun olduğu varsayılan alt boyutlar belirlenmiştir.

Genellikle bu ölçek, kıskançlık tepkilerini temsil eden birden fazla faktörden oluşur. Faktör Analizi sonuçları, ölçek maddelerinin ilgili alt boyutlara yüksek yüklerle ayrıldığını ve faktörler arası korelasyonların yapısal ayrışmayı desteklediğini göstermiştir.

Ölçek Bilgileri

Test Türü: Uyarlama

Format: Likert Tipi Derecelendirme (Tipik olarak 5 veya 7 seçenekli Likert ölçeği kullanılır.)

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Yetişkinler, Özellikle Romantik İlişkisi Olan Bireyler

Yaş Grubu: Genç Yetişkinler (Özellikle Üniversite Öğrencileri Örneklemi Üzerinde Çalışılmıştır)

Popülasyon Detayları: Uyarlama çalışması genellikle üniversite öğrencileri üzerinde gerçekleştirilmiştir. Bu popülasyon, romantik ilişki deneyimlerinin yoğun olduğu bir grubu temsil eder.

Test Metodolojisi: Öz Bildirim Ölçeği (Self-Report Scale)

Anahtar Kelimeler

İlişkisel Çatışma, Duygusal Tepkiler, Kıskançlık, Psikoloji, Sosyal Psikoloji, İletişim Stratejileri.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Mevcut Değil

Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri: [email protected] (Sorumlu Yazar Rumeysa Hoşoğlu)

Yazışma Adresi: Makalenin yayınlandığı dönemdeki kurumsal adresler geçerlidir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: Türkçe Uyarlama Çalışması 2018 yılında yayınlanmıştır.

İzinler ve Ücret: Ölçeğin akademik çalışmalarda kullanımı için sorumlu yazar Rumeysa Hoşoğlu ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. İletişim e-posta adresi yukarıda belirtilmiştir.

Ölçeğin orijinal PDF belgesi aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir:
kiskanclik-karsisinda-gosterilen-iletisim-tepkileri-olcegi-toad.pdf

Referanslar

1. Hoşoğlu, R. ve Sevim, S. (2018). Kıskançlık Karşısında Gösterilen İletişim Tepkileri Ölçeği’nin Türkçe uyarlaması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Anadolu Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi (AUJEF), 2, 119-137.

Kıskançlık Karşısında Gösterilen İletişim Tepkileri Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçek maddeleri kaynak içerikte sağlanmamıştır. Bu nedenle maddeler buraya eklenememiştir.