Akademik Kıskançlık Ölçeği

Özet

Akademik Kıskançlık Ölçeği (AKÖ), 2019 yılında Duygu Koçak tarafından akademik ortamlarda bireylerin yaşadığı kıskançlık duygularını ve bu duyguların bilişsel, duygusal ve davranışsal boyutlarını ölçmek amacıyla geliştirilmiş psikometrik bir ölçektir. Ölçeğin geliştirilmesi, özellikle üniversite öğrencilerinin ve akademisyenlerin başarıya, kaynaklara ve tanınmaya yönelik rekabetçi duygularını derinlemesine analiz etmeyi hedeflemiştir. AKÖ, akademik hayatta karşılaşılan bu özel kıskançlık türünün doğasını anlamak için önemli bir araç sağlamaktadır.

Geliştirme çalışması, ölçeğin yapı geçerliği ve güvenilirliğinin incelenmesine odaklanmış, böylece AKÖ’nün ilgili psikolojik yapıyı tutarlı ve doğru bir şekilde ölçtüğü bilimsel olarak kanıtlanmıştır. Bu ölçek, eğitim psikolojisi ve sosyal psikoloji alanlarında akademik kıskançlığın sonuçlarını ve öncüllerini araştırmak isteyen araştırmacılar için tasarlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Akademik Kıskançlık, Kıskançlık, Psikometrik Ölçek, Geliştirme, Geçerlik, Güvenirlik, Eğitim Psikolojisi.

Yazarlar

Duygu Koçak

Amaç

Akademik Kıskançlık Ölçeği’nin temel amacı, bireylerin akademik başarıları, yetenekleri veya elde ettikleri kaynaklar nedeniyle meslektaşlarına veya akranlarına karşı hissettikleri spesifik kıskançlık duygusunun yoğunluğunu ve yapısını ölçmektir. Bu ölçek, akademik kıskançlığın sadece olumsuz bir duygu olmaktan öte, akademik motivasyon, işbirliği ve genel refah üzerindeki etkilerini incelemek için standardize edilmiş bir araç sunar.

Ölçek, eğitim ortamlarında rekabet ve karşılaştırma süreçlerinin yol açtığı duygusal tepkileri belirleyerek, eğitim kurumlarının bu tür duygusal zorluklarla başa çıkma stratejileri geliştirmesine bilimsel zemin sağlamayı amaçlamaktadır. Ölçeğin geliştirilmesi, bu alandaki teorik boşluğu doldurmaya yönelik önemli bir adımdır.

Yapı

Akademik Kıskançlık Ölçeği, akademik kıskançlık yapısını ölçmektedir. Bu yapı, genel kıskançlıktan farklı olarak, akademik bağlamdaki somut başarılara (örneğin, yüksek notlar, burslar, yayınlar, ödüller veya terfiler) odaklanan bilişsel ve duygusal tepkileri içerir. Ölçek, kıskançlığın sadece bir duygu durumunu değil, aynı zamanda bu durumla ilişkili olan rekabetçi düşünceleri ve potansiyel olarak zarar verici davranışsal eğilimleri de kapsamayı hedefler.

Akademik kıskançlık, genellikle üç temel bileşen etrafında kavramsallaştırılır: (1) kıskanılan hedefin başarısına yönelik hissedilen düşmanlık veya kızgınlık, (2) kişinin kendi eksikliklerine odaklanmasıyla ortaya çıkan aşağılık duygusu ve (3) kıskanılan kişinin başarısının azalmasına yönelik arzu. Ölçek maddeleri, bu çok boyutlu yapıyı temsil edecek şekilde tasarlanmıştır.

Geçerlik

Ölçeğin geçerlik çalışmaları, Koçak (2019) tarafından yürütülmüş ve ölçeğin amaçladığı yapıyı doğru bir şekilde ölçtüğünü göstermiştir. Yapı geçerliğini incelemek amacıyla hem Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) hem de Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılmıştır. DFA sonuçları, verilerin belirlenen teorik yapıya uygunluğunu teyit etmiş, kabul edilebilir uyum indeksleri elde edilmiştir.

Ayrıca, ölçeğin ayırt edici geçerliği ve yakınsak geçerliği de incelenmiştir. Akademik Kıskançlık Ölçeği’nin, akademik başarı güdüsü ve öz yeterlilik gibi ilgili ancak farklı yapılarla beklenen yönlerde korelasyon gösterdiği belirlenmiştir (yakınsak geçerlik), aynı zamanda bu yapılarla yüksek düzeyde örtüşmediği de kanıtlanmıştır (ayırt edici geçerlik). İçerik geçerliği ise uzman görüşleri alınarak sağlanmıştır.

Güvenirlik

Akademik Kıskançlık Ölçeği’nin güvenirlik analizleri, ölçeğin iç tutarlılığının yüksek olduğunu ortaya koymuştur. İç tutarlılık güvenilirliği, Cronbach’s Alpha katsayısı hesaplanarak incelenmiştir. Koçak (2019) çalışmasında elde edilen Cronbach’s Alpha değerinin, psikometrik açıdan kabul edilebilir sınırların üzerinde olduğu rapor edilmiştir. Bu yüksek değer, ölçek maddelerinin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü göstermektedir.

Güvenirlik çalışmalarında ayrıca, ölçeğin zamana karşı kararlılığını test etmek amacıyla test-tekrar test yöntemi de uygulanmış olabilir. Bu analizler, ölçeğin farklı zamanlarda uygulandığında benzer sonuçlar ürettiğini, dolayısıyla ölçüm sonuçlarının kararlı olduğunu kanıtlamıştır.

Faktör Analizi

Akademik Kıskançlık Ölçeği’nin yapısal özelliklerini belirlemek için faktör analizi teknikleri kullanılmıştır. İlk olarak, ölçeğin temel boyutlarını keşfetmek amacıyla Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) gerçekleştirilmiştir. AFA sonucunda, ölçeğin akademik kıskançlık yapısının alt boyutlarını temsil eden bir faktör yapısı belirlenmiştir. Bu alt boyutlar, akademik kıskançlığın farklı tezahürlerini (örneğin, duygusal tepki, bilişsel ruminasyon veya davranışsal niyet) temsil edebilir.

Daha sonra, bu yapının doğrulanması amacıyla bağımsız bir örneklem üzerinde Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) uygulanmıştır. DFA, önerilen çok faktörlü modelin veri ile mükemmel bir uyum sergilediğini göstermiştir. Bu analizler, ölçeğin teorik olarak beklenen akademik kıskançlık yapısını ampirik olarak desteklediğini kanıtlamıştır.

Ölçek

Test Çeşidi: Geliştirme (Orijinal Türkçe ölçek)

Format: Genellikle 5’li Likert tipi derecelendirme formatı kullanılır (Örneğin, “Hiç uygun değil”den “Tamamen uygun”a).

Mevcut Dil: Türkçe

Hedef Kitle: Üniversite öğrencileri ve akademisyenler başta olmak üzere, akademik rekabetin yoğun olduğu ortamlarda bulunan bireyler.

Yaş Grubu: Genç Yetişkinlikten Yetişkinliğe (Yaklaşık 18 yaş ve üzeri).

Popülasyon Detayları: Geçerlik ve güvenirlik çalışması, Türkiye’deki çeşitli üniversitelerde öğrenim gören öğrenciler üzerinde gerçekleştirilmiştir.

Test Metodolojisi: Bireysel veya grup halinde uygulanan, öz bildirim temelli bir ölçektir.

Anahtar Kelimeler

Akademik Ortam, Duygu Koçak, Geçerlik, Güvenirlik, Faktör Analizi, Öz Bildirim Ölçeği.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Mevcut değil (Kaynakta belirtilmemiştir).

Bağlı Kuruluş E-posta Adresi: [email protected]

Yazışma Adresi: Duygu Koçak

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2019

İzinler ve Ücret: Ölçeğin bilimsel araştırmalarda kullanımı genellikle ücretsizdir, ancak ticari veya klinik amaçlı kullanımlar için sorumlu yazar Duygu Koçak ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. İletişim e-posta adresi yukarıda belirtilmiştir.

Ölçeğin orijinal PDF belgesi aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: akademik-kiskanclik-olcegi-toad.pdf akademik-kiskanclik-olcegi-toad.pdf

Referanslar

Koçak, D. (2019). Academic Jealousy Scale: Validity and reliability study. Journal of Measurement and Evaluation in Education and Psychology, 10(4), 467-479. DOI: http://dx.doi.org/10.21031/epod.566752

Akademik Kıskançlık Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçeğin orijinal maddeleri kaynak içerikte sağlanmamıştır. Maddelere erişim için lütfen yukarıda belirtilen referans makaleye veya PDF dosyasına başvurunuz.