Kişisel Küre Envanteri Kısa Formu

Özet

Kişisel Küre Envanteri Kısa Formu (KKE-KF), mesleki ilgi ve kariyer yapısını ölçmek amacıyla geliştirilen Kişisel Küre Envanteri’nin (PGI) Türkçe adaptasyonudur. Bu kariyer ilgi envanteri, özellikle Terence J. G. Tracey tarafından geliştirilen mesleki ilgi alanlarının küresel modeline dayanmaktadır. Ölçeğin Türkçe uyarlama çalışması, Özyürek, Vardarlı ve Tracey (2021) tarafından gerçekleştirilmiş olup, Türk kültürü bağlamında ölçeğin geçerlik ve güvenirlik bulgularını sunmaktadır. Kısa form, uzun versiyonuna göre daha az madde içererek, kariyer danışmanlığı süreçlerinde hızlı ve etkin bir değerlendirme imkanı sunmayı hedeflemektedir.

Uyarlama çalışması, ölçeğin RIASEC (Gerçekçi, Araştırmacı, Sanatçı, Sosyal, Girişimci, Geleneksel) ilgi alanlarını temsil eden alt boyutlarının Türk örnekleminde de beklenen küresel yapıyı koruduğunu göstermek üzere tasarlanmıştır. Bu psikometrik araç, bireylerin mesleki tercihlerini ve kişilik tiplerini anlamlandırmada önemli bir rol oynamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kişisel Küre Envanteri, PGI-SF, Kariyer İlgi, RIASEC, Mesleki Kişilik, Uyarlama, Psikometrik, Mesleki Rehberlik.

Yazarlar

Ragıp Özyürek, Burcu Vardarlı, Terence J. G. Tracey.

Amaç

Kişisel Küre Envanteri Kısa Formu’nun temel amacı, bireylerin mesleki ilgi alanlarının yapısını, özellikle altı temel RIASEC boyutunu kullanarak, hızlı ve ekonomik bir şekilde ölçmektir. Bu kısa form, kariyer danışmanlığı uygulamalarında, bireylerin kendi ilgi alanları ile meslekler arasındaki uyumu keşfetmelerine yardımcı olmak için geliştirilmiştir.

Ölçek, Tracey’nin küresel modeline uygun olarak, ilgi alanlarını sadece tipolojik olarak değil, aynı zamanda yapısal olarak da değerlendirerek, danışanlara daha derinlemesine bir mesleki kişilik profili sunmayı amaçlamaktadır. Türk popülasyonuna uyarlanması, bu modelin uluslararası geçerlik ve kültürel uygunluğunu desteklemektedir.

Yapı

Kişisel Küre Envanteri Kısa Formu, mesleki ilgi alanlarının altı temel boyutunu (RIASEC) ölçen ve bu boyutların üç boyutlu bir küresel model içinde organize olduğunu varsayan bir yapıyı temel alır. Bu küresel model, Holland’ın altıgen modelinin ötesine geçerek, ilgi alanları arasındaki ilişkileri ve hiyerarşiyi daha karmaşık bir uzayda temsil eder.

Ölçek, bireyin ilgi alanlarını veri, fikirler, insan ve nesneler gibi temel eksenler üzerinde konumlandırarak, mesleki kişilik tipini belirlemeye yardımcı olur. Bu yapı, mesleki tercihlerin sadece kategorik değil, aynı zamanda dereceli ve ilişkisel olduğunu vurgular.

Geçerlik

Kişisel Küre Envanteri Kısa Formu’nun Türkçe uyarlama çalışmasında (Özyürek vd., 2021), yapısal geçerlik bulgularına odaklanılmıştır. Adaptasyon sürecinde, ölçeğin maddelerinin Türk kültürü bağlamında da orijinal modelin öngördüğü altı faktörlü yapıyı (RIASEC) koruyup korumadığı araştırılmıştır.

Elde edilen bulgular, Kısa Formun maddelerinin beklenen küresel yapıyı başarıyla temsil ettiğini ve RIASEC ilgi alanları arasındaki ilişkilerin teorik olarak tutarlı olduğunu göstermiştir. Bu, ölçeğin Türk popülasyonunda mesleki ilgi alanlarını doğru bir şekilde ölçtüğüne dair kanıt sunmaktadır. (Kaynak/Referans bölümünde belirtilen makale, detaylı geçerlik analizlerini içermektedir.)

Güvenirlik

Ölçeğin Türkçe formunun güvenirlik analizleri, iç tutarlılık (Cronbach Alfa katsayısı) yöntemleri kullanılarak incelenmiştir. Kısa formun her bir RIASEC alt ölçeği için hesaplanan iç tutarlılık katsayıları, ölçek maddelerinin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü doğrulamaktadır.

Yüksek güvenirlik düzeyleri, Kişisel Küre Envanteri Kısa Formu’nun zaman içinde istikrarlı ve hatasız ölçümler yapma yeteneğine sahip olduğunu göstermektedir. Bu, ölçeğin hem araştırma hem de pratik kariyer danışmanlığı ortamlarında kullanılması için temel bir psikometrik gerekliliktir.

Faktör Analizi

Türkçe uyarlama çalışmasında, Kişisel Küre Envanteri Kısa Formu’nun yapısal uygunluğunu değerlendirmek amacıyla doğrulayıcı faktör analizi (DFA) kullanılmıştır. Bu analizler, Kısa Formun maddelerinin, teorik olarak öngörülen altı faktörlü RIASEC yapısına ne ölçüde uyduğunu test etmiştir.

Faktör analizi sonuçları, verilerin Tracey’nin küresel modelini desteklediğini ve ölçeğin altı ilgi alanını bağımsız ancak ilişkili boyutlar olarak başarıyla ayırdığını ortaya koymuştur. Bu yapısal doğrulama, ölçeğin uluslararası alanda kabul görmüş mesleki ilgi teorilerine uygunluğunu pekiştirmektedir.

Enstrüman

Test Çeşidi: Uyarlama, Öz Bildirimli kariyer ilgi envanteri

Format: Likert Tipi Derecelendirme (Orijinal PGI genellikle 5 veya 7 noktalı Likert formatını kullanır.)

Mevcut Diller: Türkçe, İngilizce (Orijinal Form)

Popülasyon Grubu: Genel Popülasyon, Üniversite Öğrencileri ve Kariyer Danışmanlığı Alan Yetişkinler

Yaş Grubu: Ergenlik dönemi sonu ve yetişkinlik (Genellikle 16 yaş ve üzeri)

Popülasyon Detayları: Türk yükseköğrenim öğrencileri ve yetişkinlerden oluşan örneklemler üzerinde test edilmiştir.

Test Metodolojisi: Bireylerin çeşitli mesleki faaliyetlere, ortamlara ve insan tiplerine yönelik ilgi düzeylerini değerlendirmelerini gerektiren standart bir psikometrik ölçüm aracıdır.

Anahtar Kelimeler

Kariyer Gelişimi, Mesleki İlgi, Kişisel Küre Modeli, Tracey, Geçerlik, Güvenirlik, Psikolojik Ölçüm.

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Ragıp Özyürek

Yazar ORCID Tanıtıcısı: Mevcut Değil

Kurum E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Makalede Belirtilen Kurum Adresi (2021)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: Türkçe uyarlama çalışması 2021 yılında yayımlanmıştır.

İzinler ve Ücret: Ölçeğin ticari kullanımı ve izin koşulları için sorumlu yazar Ragıp Özyürek ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. Akademik amaçlı kullanımlar için makale referans gösterilmelidir.

Referanslar

Özyürek, R., Vardarlı, B. ve Tracey, T. J. G. (2021). Validity and reliability findings of personal globe ınventory short form Turkish. Kariyer Psikolojik Danışmanlığı Dergisi, 4(1), 24-48.

Kişisel Küre Envanteri Kısa Formu’nun orijinal PDF dosyası burada indirilebilir: kisisel-kure-envanteri-kisa-formu-toad.pdf

Kişisel Küre Envanteri Kısa Formu Maddeleri

ÖNEMLİ: Bu envanterin maddeleri, kaynak içerikte sağlanmamıştır. Maddelerin orijinal dilindeki içeriği için referans makaleye başvurulması gerekmektedir.