Kısaltılmış Minnettarlık, Gücenme ve Takdir Ölçeği

Özet

Kısaltılmış Minnettarlık, Gücenme ve Takdir Ölçeği (KMGATÖ), Özge Gülmeriç tarafından 2017 yılında yayımlanan yüksek lisans tezi kapsamında Türkçeye uyarlanmış bir ölçektir. Bu ölçek, lise öğrencilerinin minnettarlık, gücenme ve takdir düzeylerini güvenilir ve geçerli bir şekilde ölçmek amacıyla geliştirilmiştir. Ölçeğin uyarlama çalışması, bu psikolojik yapıların duygusal zekâ ile olan ilişkisini incelemek üzere tasarlanmış geniş bir araştırmanın parçasıdır. KMGATÖ, 16 maddeden oluşmakta olup, 9’lu Likert ölçeği formatında derecelendirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Minnettarlık, Gücenme, Takdir, Duygusal Zekâ, Uyarlama, Lise Öğrencileri, Psikometrik Özellikler.

Yazarlar

Özge Gülmeriç

Amaç

Bu ölçeğin temel amacı, lise düzeyindeki öğrencilerin yaşadığı minnettarlık, gücenme ve takdir duygularının yoğunluğunu ve niteliğini psikometrik açıdan sağlam bir araçla belirlemektir. Ölçek, özellikle bu duygusal yapıların cinsiyet ve sınıf değişkenleri ile nasıl bir etkileşim içinde olduğunu ve duygusal zekâ düzeyleriyle olan korelasyonlarını incelemek üzere kullanılmıştır.

KMGATÖ, öğrencilerin başkalarının yardımlarını takdir etme eğilimlerini ve bu takdirin duygusal ve sosyal gelişim üzerindeki potansiyel etkilerini ölçme ihtiyacına yanıt vermektedir. Uyarlama çalışması, Türk kültür ve eğitim bağlamında bu kavramların geçerli bir şekilde değerlendirilmesine olanak sağlamıştır.

Yapı

Kısaltılmış Minnettarlık, Gücenme ve Takdir Ölçeği, bireyin yaşadığı olumlu ve olumsuz sosyal duygusal deneyimleri kapsayan üç temel boyutu ölçmektedir: Minnettarlık (Gratitude), Gücenme (Resentment) ve Takdir (Appreciation). Bu yapılar, özellikle pozitif psikoloji alanında bireyin refahı ve sosyal ilişkilerinin kalitesi açısından kritik öneme sahiptir.

Ölçek, bireyin dış dünyadan aldığı yardımlara, desteklere ve iyiliklere karşı ne ölçüde farkındalık gösterdiğini ve bu yardımları ne kadar içtenlikle takdir ettiğini değerlendirir. Ayrıca, gücenme boyutunu da dahil ederek duygusal tepkilerin daha kapsamlı bir profilini sunar.

Geçerlik

Ölçeğin geçerlik çalışmaları, Bursa’da özel bir lisede öğrenim gören öğrenciler üzerinde gerçekleştirilmiştir. Araştırma örneklemi, yaşları 14 ile 18 arasında değişen (Ortalama = 15.41, SS = 1.24) toplam 249 öğrenciden oluşmaktadır (%50.60 kız, %49.40 erkek).

Yapı geçerliğini incelemek amacıyla, çalışmada kullanılan her üç ölçme aracı için de açımlayıcı faktör analizleri (AFA) uygulanmıştır. Bu analizler, ölçeğin teorik olarak öngörülen yapıları tutarlı bir şekilde ölçtüğünü doğrulamaya yardımcı olmuştur. Sonuçlar, ölçeğin lise öğrencileri popülasyonunda geçerli bir yapıya sahip olduğunu göstermiştir.

Güvenirlik

Ölçeklerin güvenirliğini belirlemek amacıyla çeşitli istatistiksel yöntemler kullanılmıştır. Bu yöntemler arasında iç tutarlılık katsayısı olarak Cronbach Alfa katsayılarının hesaplanması, yarıya bölme güvenirlik katsayılarının bulunması ve test tekrar test puanları arasındaki korelasyonların hesaplanması yer almaktadır.

Elde edilen güvenirlik sonuçları, Kısaltılmış Minnettarlık, Gücenme ve Takdir Ölçeği’nin lise öğrencilerinin minnettarlık ve duygusal zekâ düzeylerini ölçmede tutarlı ve güvenilir bir araç olarak kullanılabileceğini ortaya koymuştur. Yüksek iç tutarlılık değerleri, ölçek maddelerinin aynı psikolojik yapıyı ölçmede ne kadar uyumlu olduğunu desteklemektedir.

Faktör Analizi

Ölçeğin yapısal geçerliğini test etmek amacıyla açımlayıcı faktör analizleri (AFA) gerçekleştirilmiştir. Bu analizler, ölçeğin orijinal yapısının Türk örnekleminde de korunup korunmadığını incelemek için kritik öneme sahiptir. Faktör analizi, ölçek maddelerinin altında yatan temel boyutları (faktörleri) ortaya çıkarmış ve bu boyutların teorik çerçeve ile uyumlu olduğunu göstermiştir.

Ölçme Aracı

Test Türü: Uyarlama

Format: 16 maddeden oluşan ve 9 dereceli Likert tipinde yanıtlanan kendini değerlendirme envanteri.

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Lise Öğrencileri

Yaş Grubu: 14-18 yaş aralığı

Popülasyon Detayları: Bursa’da özel bir lisede öğrenim gören 249 öğrenci (Ortalama Yaş: 15.41).

Test Metodolojisi: 9’lu Likert ölçeği (1=Kesinlikle katılmıyorum – 9=Kesinlikle Katılıyorum) kullanılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Minnettarlık Ölçeği, Güvenirlik, Geçerlik, Cronbach Alfa, Yapı Geçerliği, Psikometri, Ergenlik.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Sağlanmamıştır

Bağlılık E-posta Adresi: [email protected]

Yazışma Adresi: Uludağ Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Bursa (Tez dönemi)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2017 (Yüksek Lisans Tezi yayımlanma tarihi).

İzinler ve Ücret: Ölçeğin akademik ve araştırma amaçlı kullanımı için sorumlu yazar Özge Gülmeriç ile e-posta yoluyla iletişime geçilmesi önerilir.

Ölçeğin orijinal PDF dokümanı aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir:

lise-ogrencilerine-yonelik-kisaltilmis-minnettarlik-gucenme-ve-takdir-olcegi-toad.pdf

Referanslar

• Gülmeriç, Ö.(2017). Cinsiyet ve Sınıf Değişkenlerinin Minnetttarlık ve Duygusal Zekâ Üzerindeki Etkisinin İncelenmesi: Bir Özel Lise Örneği(Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Uludağ Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Bursa.

Kısaltılmış Minnettarlık, Gücenme ve Takdir Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

1m: Birçok insanın yardımı olmasaydı bugün bulunduğum konumda olamazdım.

Toplam Madde Sayısı: 16 madde