İlkokullar için Kısaltılmış Okul İklimi Ölçeği

Özet

İlkokullar için Kısaltılmış Okul İklimi Ölçeği, mevcut bir okul iklimi ölçme aracının Türkçe formunun geçerlik ve güvenirlik çalışması ile elde edilmiş bir uyarlamasıdır. Ölçek, ilkokul düzeyindeki öğrencilerin okullarının genel atmosferine ve psikososyal ortamına yönelik algılarını hızlı ve etkili bir şekilde değerlendirmek amacıyla geliştirilmiştir. 2018 yılında Sözer, Yılmaz ve Kasa Ayten tarafından gerçekleştirilen bu çalışma, kısaltılmış formun Türk eğitim sistemi bağlamında da psikometrik açıdan sağlam olduğunu göstermeyi amaçlamıştır. Bu araç, eğitim araştırmacıları ve uygulayıcılar için okul ortamının kalitesini ölçmede pratik bir çözüm sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Okul İklimi, Kısa Ölçek, Uyarlama, Geçerlik, Güvenirlik, İlkokul, Eğitim Psikolojisi, Algı Ölçeği

Yazarlar

M. A. Sözer, F. Yılmaz, Başak Kasa Ayten

Amaç

Ölçeğin temel amacı, ilkokul kademesinde öğrenim gören öğrencilerin okul ortamına dair subjektif değerlendirmelerini, zaman ve kaynak kısıtlamaları olan araştırma veya uygulama ortamlarında kullanılmak üzere, kısa ve öz bir form aracılığıyla ölçmektir. Bu uyarlama çalışması, orijinal ölçeğin yapısal özelliklerini ve ölçüm hassasiyetini koruyarak, Türkçe konuşan popülasyonda geçerli ve güvenilir bir alternatif sunmayı hedeflemiştir. Bu sayede, okul yönetimleri ve eğitimciler, okul iklimi üzerindeki müdahale alanlarını bilimsel veriler ışığında belirleyebilirler.

Ölçeğin kısaltılmış yapısı, özellikle büyük örneklemli çalışmalarda veri toplama sürecini hızlandırmakta ve öğrencilerin dikkat dağınıklığını minimize ederek daha tutarlı yanıtlar elde etmeyi sağlamaktadır. Çalışma, ölçeğin kültürel ve dilsel eşdeğerliğini titizlikle incelemiştir.

Yapı

İlkokullar için Kısaltılmış Okul İklimi Ölçeği, okulun psikososyal ve fiziksel ortamının öğrencilerin algıları üzerindeki etkisini temsil eden çok boyutlu bir yapı olan Okul İklimi kavramını ölçmektedir. Okul iklimi genellikle güvenlik, akademik beklentiler, öğretmen-öğrenci ilişkileri, adalet ve sosyal destek gibi alt boyutlardan oluşur. Orijinal ölçeğin boyutları, uyarlama çalışması sırasında faktör analizi yoluyla Türkçe formda da doğrulanmıştır.

Bu yapı, öğrencilerin okula aidiyet hislerini, motivasyonlarını ve genel refahlarını etkileyen kritik bir değişken olarak kabul edilir. Kısaltılmış form, bu karmaşık yapının temel bileşenlerini az sayıda madde ile temsil etme yeteneğine sahip olacak şekilde tasarlanmıştır.

Geçerlik

Ölçeğin Türkçe formunun geçerlik çalışmaları, Sözer, Yılmaz ve Kasa Ayten (2018) tarafından detaylı olarak raporlanmıştır. Geçerlik kanıtları, genellikle yapı geçerliğini (Confirmatory Factor Analysis/Doğrulayıcı Faktör Analizi aracılığıyla) ve içerik geçerliğini kapsamaktadır. Yapılan analizler, kısaltılmış ölçeğin teorik olarak öngörülen faktör yapısını koruduğunu ve maddelerin ilgili faktörlere yeterli düzeyde yüklendiğini göstermiştir. Her ne kadar bu alandaki orijinal veri setinde spesifik değerler belirtilmemiş olsa da, yayınlanan akademik makale bu psikometrik özellikleri detaylandırmaktadır.

Güvenirlik

2018 yılında gerçekleştirilen uyarlama çalışmasında, İlkokullar için Kısaltılmış Okul İklimi Ölçeği’nin güvenirlik düzeyleri çeşitli istatistiksel yöntemlerle incelenmiştir. Güvenirlik kanıtları, genellikle iç tutarlılık katsayıları (örneğin, Cronbach Alfa) üzerinden sunulmuştur. Bu katsayılar, ölçek maddelerinin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü ve dolayısıyla ölçeğin içsel tutarlılığının yüksek olduğunu ortaya koymuştur. Yüksek güvenirlik değerleri, ölçeğin tekrarlı ölçümlerde benzer sonuçlar vereceğine işaret etmektedir.

Faktör Analizi

Ölçeğin yapı geçerliğini test etmek amacıyla Faktör Analizi kullanılmıştır. Uyarlama süreci, orijinal ölçeğin boyutlarının Türkçe örneklemde de geçerli olup olmadığını incelemek için Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) içermiştir. Bu analizler, kısaltılmış formun çok boyutlu yapısının ampirik olarak desteklendiğini ve ölçeğin maddelerinin ölçtüğü yapıyı doğru bir şekilde temsil ettiğini göstermiştir. Faktör yapısının korunması, ölçeğin kültürel adaptasyonunun başarılı olduğunu kanıtlayan önemli bir adımdır.

Araç

Test Türü: Uyarlama Ölçeği (Adaptasyon)

Format: Derecelendirme formatı (Orijinal derecelendirme bilgisi mevcut olmamakla birlikte, psikolojik ölçeklerde genellikle Likert tipi bir derecelendirme kullanılır.)

Mevcut Diller: Türkçe

Popülasyon Grubu: İlkokul Öğrencileri

Yaş Grubu: İlkokul çağındaki öğrenciler (Genellikle 6-11 yaş aralığı)

Popülasyon Detayları: Türkiye’deki ilkokullarda öğrenim gören öğrenciler örneklem grubunu oluşturmaktadır.

Test Metodolojisi: Öz bildirim (Self-report) yöntemi kullanılarak öğrencilerin kendi okul iklimi algılarını ölçmeye dayanır. Kısaltılmış bir form olduğu için uygulama süresi kısadır.

Anahtar Kelimeler

Eğitim, Okul Atmosferi, Psikometri, Cronbach Alfa, Yapı Geçerliği, Öğrenci Algısı, Kısa Form

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcı: ORCID bilgisi kaynakta mevcut değildir.

Kurum E-posta Adresleri: Başak Kasa Ayten (Sorumlu Yazar) için: [email protected]

Yazışma Adresi: Başak Kasa Ayten, İnönü Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü (Kaynak referansına dayanarak).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: Ölçeğin Türkçe geçerlik ve güvenirlik çalışmasının yayınlandığı yıl 2018’dir.

İzinler ve Ücret: Ölçeğin ticari kullanımı veya yeniden basımı için izinler ve olası ücretler, sorumlu yazar Başak Kasa Ayten veya yayınlandığı dergi (İnönü Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Dergisi) üzerinden teyit edilmelidir. Akademik ve araştırma amaçlı kullanımlar genellikle yazarların iznine tabidir.

Ölçeğin orijinal PDF belgesi aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir:

The original PDF can be downloaded here: ilkokullar-icin-kisaltilmis-okul-iklimi-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

• Sözer, M. A., Yılmaz, F. ve Kasa Ayten, B. (2018). İlkokullar için Kısaltılmış Okul İklimi Ölçeğinin Türkçe formunun geçerlik ve güvenirlik çalışması. İnönü Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 5 (9), 31-47. doi: 10.29129/inujgse.408908

İlkokullar için Kısaltılmış Okul İklimi Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Ölçek maddeleri, sağlanan kaynak içeriğinde yer almamaktadır. Maddeler için lütfen Sözer, Yılmaz ve Kasa Ayten (2018) tarafından yayınlanan makaleye veya yukarıda belirtilen PDF belgesine başvurunuz.