Kısaltılmış Öğrenci İletişim Doyumu Ölçeği

Özet

Kısaltılmış Öğrenci İletişim Doyumu Ölçeği (KÖİDÖ), öğrencilerin akademik ve sosyal çevrelerindeki iletişim süreçlerinden aldıkları tatmin düzeyini ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir uyarlama aracıdır. Bu ölçek, orijinal Communication Satisfaction Scale’in (CSS) öğrenci popülasyonuna özgü, kısaltılmış ve Türkçe formudur. Ölçek, yüksek düzeyde iç tutarlılık ve geçerlik kanıtları sunarak, eğitim psikolojisi ve iletişim bilimleri alanlarında öğrencilerin iletişimsel refahını değerlendirmek için etkili ve pratik bir araç sağlamaktadır. Ölçek sekiz maddeden oluşmakta ve tek boyutlu bir yapıyı ölçmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kısaltılmış Öğrenci İletişim Doyumu Ölçeği, İletişim doyumu, Öğrenci, Psikometri, Uyarlama, Güvenilirlik, Geçerlik, Tek boyutlu.

Yazarlar

Ahmet Akın, Ayşegül Yalnız, Nergiz Kazaz

[quads id=5]

Amaç

Ölçeğin temel amacı, yükseköğretim kurumlarında öğrenim gören öğrencilerin, okul ortamındaki öğretmen, yönetici ve diğer öğrencilerle kurdukları iletişimden ne derece doyum sağladıklarını belirlemektir. İletişim doyumu, öğrencilerin akademik başarıları, sosyal uyumları ve genel refahları üzerinde önemli bir etkiye sahip olduğundan, bu ölçek eğitim kurumlarının iletişim politikalarını ve destek hizmetlerini değerlendirmelerine yardımcı olmayı hedefler.

Bu kısaltılmış form, orijinal ölçeğe göre daha hızlı uygulanabilirlik sunarak, özellikle geniş örneklemler üzerinde yapılan araştırmalarda zaman ve kaynak tasarrufu sağlamaktadır. Ölçek, öğrencilerin iletişimsel ihtiyaçlarının karşılanıp karşılanmadığını ve iletişim kanallarının etkinliğini saptamak için tasarlanmıştır.

Yapı

Kısaltılmış Öğrenci İletişim Doyumu Ölçeği, öğrencilerin yaşadığı iletişim doyumu kavramını ölçmektedir. Bu yapı, genellikle bilginin kalitesi, geri bildirimin yeterliliği, kişilerarası ilişkilerin açıklığı ve iletişim kanallarının güvenilirliği gibi çeşitli alt bileşenleri içerse de, bu uyarlama çalışmasında ölçeğin tek bir genel boyutta iletişim doyumunu temsil ettiği gösterilmiştir.

Ölçek, katılımcıların deneyimlerini 7’li Likert tipi bir derecelendirme üzerinden yansıtmasını istemektedir. Bu tek boyutlu yapı, öğrencilerin iletişimden genel olarak ne kadar memnun olduklarına dair bütüncül bir skor elde edilmesini mümkün kılmaktadır.

Geçerlik

Ölçeğin yapı geçerliği, doğrulayıcı faktör analizi (DFA) ile incelenmiştir. Yapılan analizler sonucunda, 8 maddeden oluşan tek boyutlu modelin verilerle yüksek düzeyde uyum sağladığı tespit edilmiştir. Bu bulgular, ölçeğin teorik olarak varsayılan yapıyı başarıyla ölçtüğünü göstermektedir.

Yapısal eşitlik modellemesi sonuçları aşağıda belirtilen uyum indeksleri ile desteklenmiştir: Ki-kare değeri (x²) 51.11, serbestlik derecesi (sd) 16 olarak bulunmuştur. Diğer önemli uyum indeksleri şunlardır: RMSEA= .084 (kabul edilebilir uyum), IFI= .95, CFI= .95, NFI= .93, NNFI= .92 ve GFI= .96 (hepsi mükemmel veya çok iyi uyum göstermektedir). SRMR değeri ise .056 olarak raporlanmıştır. Bu değerler, ölçeğin geçerlik kanıtlarının güçlü olduğunu doğrulamaktadır.

Güvenilirlik

Ölçeğin iç tutarlılık güvenilirliği, Cronbach alfa katsayısı kullanılarak hesaplanmıştır. Kısaltılmış Öğrenci İletişim Doyumu Ölçeği için elde edilen Cronbach alfa iç tutarlılık katsayısı .96 olarak bulunmuştur.

.96 gibi oldukça yüksek bir katsayı, ölçek maddelerinin birbirleriyle son derece tutarlı olduğunu ve aynı yapıyı (iletişim doyumunu) güvenilir bir şekilde ölçtüğünü göstermektedir. Bu yüksek güvenilirlik düzeyi, ölçeğin psikometrik açıdan sağlam bir araç olduğunu kanıtlamaktadır.

Faktör Analizi

Ölçeğin faktör yapısı, doğrulayıcı faktör analizi (DFA) yöntemiyle test edilmiştir. Araştırmacılar, ölçeğin 8 maddeden oluşan tek boyutlu bir yapıyı temsil ettiğini varsaymışlardır. DFA sonuçları, bu tek faktörlü modelin yapısal uyum indeksleri açısından kabul edilebilir ve iyi bir uyum sergilediğini göstermiştir.

Spesifik olarak, x² değeri ve serbestlik derecesi oranı (51.11/16 ≈ 3.2) kabul edilebilir sınırlar içerisindedir. RMSEA değerinin .084 olması, modelin popülasyonda da iyi bir uyuma sahip olabileceğini düşündürmektedir. IFI, CFI, NFI, NNFI ve GFI gibi karşılaştırmalı uyum indekslerinin .90’ın üzerinde olması, modelin veriye mükemmel uyum sağladığını teyit etmektedir. Bu sonuçlar, KÖİDÖ’nün yapısal geçerliğinin güçlü olduğunu ortaya koymaktadır.

Ölçek Bilgileri

Test Türü: Uyarlama (Adaptation)

Format: 8 maddelik, tek boyutlu yapı.

Dil Kullanılabilirliği: Türkçe

Popülasyon Grubu: Öğrenciler (Yükseköğretim seviyesindeki öğrenciler olduğu varsayılmaktadır).

Yaş Grubu: Genç yetişkinler (Üniversite öğrencileri).

Popülasyon Detayları: Türkiye’deki üniversite veya yüksekokul öğrencileri.

Test Metodolojisi: 7’li Likert tipi derecelendirme (1= Kesinlikle katılmıyorum – 7=Kesinlikle katılıyorum). Yüksek puanlar, yüksek iletişim doyumu düzeyini işaret eder.

Anahtar Kelimeler

Psikometrik özellikler, Doğrulayıcı faktör analizi, Yapı geçerliği, İç tutarlılık, Ölçek geliştirme, Eğitim psikolojisi, Yükseköğretim.

[quads id=5]

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Ahmet Akın

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Veri Kaynağında belirtilmemiştir.

İletişim E-posta Adresi: [email protected]

Yazışma Adresi: İstanbul Medeniyet Üniversitesi (Yazarın güncel afiliasyonu esas alınarak).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

İzinler ve Kullanım Ücreti: Akademik ve araştırma amaçlı kullanımlar için genellikle yazarlarla iletişime geçilmesi önerilir. Ticari kullanım şartları belirtilmemiştir.

Test Yılı (Uyarlama Yılı): 2015

PDF/Orjinal Makale Linki: Çalışmanın orijinal PDF’i aşağıdaki adresten indirilebilir: turkishstudies.net. Ölçeğin PDF formu da mevcuttur: kisaltilmis-ogrenci-iletisim-doyumu-olcegi-toad.pdf

Referanslar

Akın, A., Yalnız, A. ve Kazaz, N. (2015). Kısaltılmış öğrenci iletişim doyumu ölçeği Türkçe formu: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Electronic Turkish Studies, 10(11), 17-24. http://dx.doi.org/10.7827

[quads id=5]

Kısaltılmış Öğrenci İletişim Doyumu Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmuştur ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Orijinal kaynakta ölçek maddeleri listelenmemiştir; ancak ölçeğin tek boyutlu ve 8 maddeden oluştuğu bilgisi mevcuttur. Maddeler için orijinal makaleye başvurulması gerekmektedir.