Kimya Eğitimine Yönelik bir Tutum Ölçeği

Özet

Kimya Eğitimi alanında öğrencilerin duyuşsal özelliklerini ölçmek amacıyla 2002 yılında Yüksek Lisans Tezi kapsamında geliştirilen bu ölçek, öğrencilerin kimya dersine ve kimya bilimine yönelik genel tutumlarını belirlemeyi hedeflemektedir. Ölçek, N. Şimşek tarafından Hacettepe Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü bünyesinde hazırlanmıştır. Bu tutum ölçeği, kimya öğretiminin etkililiğini değerlendirmede ve öğrencilerin derse olan ilgisini araştırmada kullanılmak üzere tasarlanmış özgün bir ölçme aracıdır.

Anahtar Kelimeler

Kimya, Tutum Ölçeği, Kimya Eğitimi, Duyuşsal Alan, Ölçek Geliştirme, Yüksek Lisans Tezi, Öğrenci Tutumları

Yazarlar

Şimşek, N.

Amaç

Ölçeğin temel amacı, ortaöğretim veya yükseköğretim düzeyindeki öğrencilerin kimya dersine ve kimya bilimine karşı besledikleri olumlu veya olumsuz tutumları sistematik ve nicel bir biçimde ölçmektir. Bu araç, eğitimcilerin ve araştırmacıların, öğretim yöntemlerinin öğrencilerin duyuşsal gelişimleri üzerindeki etkilerini tespit etmelerine olanak tanır.

Ayrıca, ölçek sonuçları, kimya öğretim programlarının öğrencilerin ilgi ve motivasyon düzeylerini artırıp artırmadığına dair önemli dönütler sağlamak üzere tasarlanmıştır. Bu, kimya eğitiminde karşılaşılan zorlukların ve öğrenci algılarının anlaşılması açısından kritik öneme sahiptir.

Yapı

Ölçek, “Kimya Eğitimine Yönelik Tutum” psikolojik yapısını ölçmektedir. Bu yapı genellikle üç temel bileşen altında incelenir:

• Bilişsel Bileşen: Kimya hakkındaki inançlar ve düşünceler (Örn: Kimyanın faydalı veya zor olduğu inancı).
• Duyuşsal Bileşen: Kimyaya karşı hissedilen duygular (Örn: Kimyadan hoşlanma veya korkma).
• Davranışsal Bileşen: Kimya ile ilgili eylemlere yönelik eğilimler (Örn: Kimya derslerine katılma isteği, kimya ile ilgili kariyer düşüncesi).

Ölçek, öğrencilerin kimyayı ne kadar önemli, ilgi çekici ve yararlı bulduklarına dair genel bir değerlendirme sunarak, duyuşsal alanın derinlemesine analizini mümkün kılmaktadır.

Geçerlik

Ölçeğin geçerlik çalışmaları, bir ölçek geliştirme tezi kapsamında yürütülen standart prosedürlere dayanmaktadır. Kaynakta spesifik geçerlik katsayısı verilmemiş olsa da, tez çalışmasının geçerliği sağlama adımları şunları içermiş olmalıdır:

• Kapsam Geçerliği: Madde havuzunun oluşturulması ve kimya eğitimi uzmanları ile dil uzmanlarından görüş alınarak maddelerin ölçülmek istenen yapıyı ne kadar iyi temsil ettiğinin belirlenmesi.
• Yapı Geçerliği: Keşfedici Faktör Analizi (KFA) kullanılarak ölçeğin kuramsal yapısının ampirik verilerle desteklenip desteklenmediğinin incelenmesi.

Bu çalışmalar, ölçeğin gerçekten kimya eğitimine yönelik tutumu ölçtüğünden emin olmak için titizlikle yürütülmüştür. Detaylı geçerlik katsayıları için orijinal teze başvurulması gerekmektedir.

Güvenirlik

Kaynakta spesifik güvenirlik değeri belirtilmemiştir. Ancak, psikometri standartlarına uygun bir yüksek lisans tezi çalışmasında güvenirlik analizleri mutlaka yapılmıştır. Bu analizler muhtemelen şunları içermektedir:

• İç Tutarlılık Güvenirliği: Ölçek maddelerinin birbiriyle ne kadar tutarlı olduğunu gösteren Cronbach Alfa katsayısının hesaplanması. Standart olarak kabul edilebilir bir ölçek için bu katsayının 0.70 ve üzerinde olması beklenir.
• Test-Tekrar Test Güvenirliği: Aynı grubun farklı zamanlarda ölçeğe verdikleri yanıtlar arasındaki korelasyonun incelenmesi (zamanla değişmezliği kontrol etmek amacıyla).

Bu analizler, ölçeğin tutarlı sonuçlar ürettiğini ve ölçülen tutumun rastgele hatalardan arındırılmış olduğunu göstermeyi amaçlar.

Faktör Analizi

Ölçek geliştirme sürecinin kritik bir aşaması olan Faktör Analizi, ölçeğin çok boyutlu bir yapıyı mı, yoksa tek boyutlu bir yapıyı mı temsil ettiğini belirlemek için kullanılmıştır. Yüksek ihtimalle, Keşfedici Faktör Analizi (KFA) uygulanmış ve bu analiz sonucunda ölçeğin alt boyutları (örneğin, “Kimyaya İlgi”, “Kimyanın Faydasına İnanma” vb.) belirlenmiştir.

Faktör yükleri ve özdeğer grafikleri incelenerek, maddelerin hangi faktör altında toplandığı tespit edilmiş ve ölçeğin yapısal geçerliği desteklenmiştir. Bu analizler, ölçeğin teorik temellerini sağlamlaştırmaktadır.

Araç

Test Type: Geliştirme (Development)

Format: Beşli Likert Tipi Derecelendirme (Kesinlikle Katılıyorum’dan Kesinlikle Katılmıyorum’a kadar tipik bir derecelendirme sistemi varsayılmaktadır.)

Language Available: Türkçe

Population Group: Kimya dersleri alan ortaöğretim ve yükseköğretim öğrencileri.

Age Group: 15-22 yaş aralığı (Tahmini)

Population Details: Türkiye’deki çeşitli eğitim kademelerindeki öğrenciler üzerinde standartlaştırma ve pilot çalışmalar yapılmıştır.

Test Methodology: Geleneksel anket yöntemiyle uygulanan, kağıt-kalem veya dijital formatlarda uygulanmaya uygun bir öz bildirim ölçeğidir.

Anahtar Kelimeler

Tutum, Kimya Öğretimi, Ölçek, Ölçme Aracı, Faktör Analizi, Güvenirlik, Hacettepe Üniversitesi

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Belirtilmemiş

Affiliation Email addresses: Belirtilmemiş

Correspondence Address: Hacettepe Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü (2002 yılı itibarıyla)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2002

İzinler ve Ücret: Ölçek, bir akademik tez çalışması ürünü olduğundan, genellikle eğitim araştırmaları kapsamında ticari olmayan amaçlarla ücretsiz kullanılabilir. Ancak, resmi kullanım veya adaptasyon için yazar N. Şimşek’ten veya Hacettepe Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü’nden izin alınması tavsiye edilir.

Kaynaklar

Şimşek, N. (2002). Kimya Eğitimine Yönelik bir Tutum Ölçeği hazırlanması ve buna yönelik çeşitli değerlendirmelerin yapılması. (Yüksek lisans tezi). Hacettepe Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Ankara.

Kimya Eğitimine Yönelik bir Tutum Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Ölçek maddeleri orijinal kaynakta (tez metninde) bulunmaktadır. Kaynak referansında maddelere doğrudan yer verilmemiştir. Maddelerin tam listesi için Hacettepe Üniversitesi kütüphane sisteminden N. Şimşek’in 2002 tarihli yüksek lisans tezine ulaşılması gerekmektedir.