Kerns Güvenli Bağlanma Ölçeği

Özet

Kerns Güvenli Bağlanma Ölçeği, orta çocukluk dönemindeki bireylerin ebeveynlerine yönelik geliştirdikleri güvenli bağlanma düzeylerini ölçmek amacıyla uyarlanmış bir psikometrik araçtır. Ölçeğin Türkiye uyarlaması, çocukların anneleri ve babaları ile olan ilişkilerini ayrı ayrı değerlendirmekte ve bu bağlanma stillerinin benlik algısı ve kaygı düzeyleri gibi diğer önemli psikolojik yapılarla ilişkisini incelemektedir. Ölçek, tek boyutlu bir yapıyı destekleyen güçlü psikometrik özellikler göstermiştir.

Anahtar Kelimeler

Kerns Ölçeği, Bağlanma, Güvenli Bağlanma, Orta Çocukluk, Ebeveyn-Çocuk İlişkisi, Benlik Algısı, Kaygı.

Yazarlar

Nebi Sümer, M. Anafarta-Şendağ

Amaç

Ölçeğin temel amacı, orta çocukluk döneminde (yaklaşık 6-12 yaş) bulunan çocukların ebeveynlerine karşı sergiledikleri güvenli bağlanma düzeyini belirlemektir. Bu uyarlama çalışması, ölçeğin Türkçe konuşan popülasyonda geçerliğini ve güvenirliğini sınamak için yapılmıştır. Ölçek, özellikle ebeveynlere yönelik bağlanma biçimlerinin çocuğun benlik algısı ve genel kaygı seviyeleri üzerindeki yordayıcı etkisini incelemeyi hedeflemiştir.

Uyarlama sürecinde, ölçeğin hem anneye hem de babaya yönelik bağlanma düzeylerini ayrı ayrı ölçebilme kapasitesi test edilmiş ve her iki ebeveyn için de tek boyutlu bir yapıyı koruduğu gösterilmiştir. Bu, ölçeğin Türk kültüründe de ebeveyn ilişkilerinin farklılaşan doğasına rağmen tutarlı bir bağlanma ölçümü sunduğunu göstermektedir.

Yapı

Kerns Güvenli Bağlanma Ölçeği, John Bowlby ve Mary Ainsworth tarafından geliştirilen Bağlanma Teorisi çerçevesinde yer alan güvenli bağlanma yapısını ölçer. Güvenli bağlanma, çocuğun ebeveynini stres anlarında güvenilir bir sığınak ve keşif anlarında güvenli bir üs olarak algılamasıyla karakterize edilir. Bu yapı, çocuğun duygusal düzenleme becerileri, sosyal yeterliliği ve genel psikolojik sağlığı ile yakından ilişkilidir.

Ölçek, doğrudan güvenli bağlanmanın temel bileşenlerini hedef alan maddelerden oluşur. Maddeler, çocuğun ebeveynine olan yakınlık arayışını, rahatlama sağlayıcısı olarak ebeveynin rolünü ve ayrılık kaygısının düşük düzeyde olmasını yansıtan ifadeler içerir.

Geçerlik

Ölçeğin geçerlik çalışmaları, uyarlamanın yapıldığı popülasyonda ölçek maddelerinin ölçmek istedikleri yapıyı doğru bir şekilde temsil ettiğini göstermiştir. Yapı geçerliği, her bir ölçek maddesi için ayrı ayrı uygulanan faktör analizleri ile sınanmıştır. Elde edilen sonuçlar, ölçeğin hem anne hem de baba için güvenli bağlanma düzeyini tek bir boyut üzerinden ölçtüğünü işaret etmektedir.

Bu tek faktörlü yapının desteklenmesi, ölçeğin teorik olarak beklendiği gibi sadece güvenli bağlanma düzeyini temsil ettiğini kanıtlar. Ayrıca, benlik algısı ve kaygı gibi teorik olarak ilişkili olduğu düşünülen yapılarla güçlü ve anlamlı korelasyonlar göstermesi (korelasyon değerleri .32 ile .50 arasında), ölçeğin beklenen yönde ilişkiler kurarak yapı geçerliğini sağladığını pekiştirmiştir.

Güvenirlik

Kerns Güvenli Bağlanma Ölçeği’nin güvenirlik analizleri, ölçeğin iç tutarlılığının ve maddeler arası korelasyonlarının yüksek olduğunu ortaya koymuştur. Uyarlama çalışmasında elde edilen iç tutarlılık katsayıları (Cronbach Alfa değerleri), tek boyutu destekler nitelikte olup sırasıyla .84 (bir ebeveyn için) ve .85 (diğer ebeveyn için) olarak bulunmuştur. Bu yüksek değerler, ölçek maddelerinin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü göstermektedir.

Maddeler arası korelasyonlara bakıldığında, iki ebeveyne yönelik bağlanma düzeyleri arasında da güçlü bir ilişki (r = .56, p < .001) tespit edilmiştir. Bu bulgu, çocukların genellikle iki ebeveyne karşı benzer bir bağlanma stili sergileme eğiliminde olduğunu göstermektedir. Ölçek, teorik beklentilerle uyumlu olarak, farklı alanlardaki benlik algıları ve kaygı değişkenleriyle de güçlü ve anlamlı korelasyonlar sergileyerek güvenilirliğini kanıtlamıştır.

Faktör Analizi

Ölçeğin yapısal doğruluğunu test etmek amacıyla kapsamlı faktör analizleri uygulanmıştır. Analizlerde Varimax rotasyonu kullanılmış ve elde edilen sonuçlar, ayrıca “scree plot” testi sonuçlarıyla birlikte, ölçeğin temel olarak tek bir faktör (boyut) tarafından açıklanması gerektiğini işaret etmiştir.

Bu nedenle tek faktörlü bir çözüm sınanmış ve faktör analizi sonuçları, hem anne hem de baba alt ölçeklerinin tek bir boyut üzerinden güvenli bağlanma düzeyini başarılı bir şekilde ölçtüğünü doğrulamıştır. Bu tek boyutlu yapı, hem istatistiksel hem de teorik açıdan ölçeğin güçlü bir yapısal bütünlüğe sahip olduğunu göstermektedir.

Ölçek Bilgileri

Test Türü: Uyarlama (Adaptasyon) / Öz Bildirim Ölçeği

Format: Kağıt tabanlı anket (Self-Report Questionnaire)

Maddeler: Orijinal ölçek maddeleri kaynakta belirtilmemiştir.

Derecelendirme: 4’lü Likert tipi derecelendirme (1=bana çok benziyor – 4=ama bana çok benziyor).

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Çocuklar (Öğrenciler)

Yaş Grubu: Orta Çocukluk Dönemi (Yaklaşık 6-12 yaş)

Popülasyon Detayları: İlköğretim çağındaki öğrenciler.

Test Metodolojisi: Uygulama, çocukların her bir ebeveyn (anne ve baba) için ayrı ayrı ölçek maddelerini doldurması esasına dayanır.

Anahtar Kelimeler

Psikometrik Özellikler, İç Tutarlılık, Varimax Rotasyonu, Korelasyon, Ebeveyn Bağlanması, Çocuk Gelişimi.

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Nebi Sümer

Yazar ORCID Tanımlayıcı: ORCID bilgisi kaynakta mevcut değildir.

Kurumsal E-posta Adresleri: [email protected] (Nebi Sümer, ODTÜ)

Yazışma Adresi: Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ), Psikoloji Bölümü.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin Türkçe uyarlaması 2009 yılında yayımlanmıştır. Ölçeğin akademik ve araştırma amaçlı kullanımı için sorumlu yazar (Nebi Sümer) ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. Ticari kullanım veya ücret bilgileri kaynakta belirtilmemiştir.

Kaynaklar

1. Sümer, N. ve Anafarta-Şendağ, M. (2009). Orta çocukluk döneminde ebeveynlere bağlanma, benlik algısı ve kaygı. Türk Psikoloji Dergisi, 24(61), 86-101.

Ölçeğin dayandığı araştırmanın orijinal PDF dosyası aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir:
orta-cocukluk-doneminde-ebeveynlere-baglanma-benlik-algisi-ve-kaygi-toad.pdf

Kerns Güvenli Bağlanma Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir. Ölçek maddeleri kaynak metinde belirtilmemiştir.

• Ölçek maddeleri, telif hakkı veya gizlilik nedeniyle bu içerikte yer almamaktadır. Lütfen orijinal yayına (Sümer & Anafarta-Şendağ, 2009) başvurunuz.