Kavram Yanılgısı Belirleme Testi

Özet

Kavram Yanılgısı Belirleme Testi (KYBT), 2016 yılında geliştirilmiş olan, öğrencilerin radyoaktivite konusundaki kavramsal hatalarını ve eksiklerini tespit etmeyi amaçlayan iki aşamalı bir teşhis aracıdır. Bu testin geliştirilme süreci, fen eğitiminde sıklıkla karşılaşılan ve öğrencilerin temel bilimsel prensipleri yanlış anlamasına neden olan kavram yanılgısı durumlarını belirlemeye odaklanmıştır. KYBT, 18 maddeden oluşmakta olup, her madde hem doğru cevabı hem de öğrencinin bu cevabı seçme nedenini sorgulayan yapısıyla, tanısal nitelik taşımaktadır.

Araştırmacılar, geliştirilen bu testin, eğitimcilere öğrencilerin zihinsel modellerini daha iyi anlamaları ve öğretim stratejilerini bu yanılgıları giderecek şekilde düzenlemeleri için önemli veriler sunacağını belirtmişlerdir.

Anahtar Kelimeler

Kavram Yanılgısı, Radyoaktivite, İki Aşamalı Test, Teşhis Testi, Fen Eğitimi, Nükleer Fizik, KYBT.

Yazarlar

Ahmet Yumuşak, İbrahim Maraş, Mustafa Şahin.

Amaç

Kavram Yanılgısı Belirleme Testi’nin temel amacı, öğrencilerin radyoaktivite ve ilgili kavramlara dair sahip oldukları kavram yanılgılarını güvenilir ve geçerli bir şekilde ortaya çıkarmaktır. İki aşamalı teşhis testlerinin doğası gereği, KYBT sadece doğru yanıtı değil, aynı zamanda öğrencinin bu yanıta ulaşırken kullandığı mantıksal gerekçeyi de analiz etmeyi hedefler. Bu sayede, yüzeysel bilgi eksiklikleri yerine, derin köklü kavramsal yanlış anlamaların saptanması mümkün olmaktadır.

Test, özellikle lise ve üniversite düzeyindeki öğrencilerin nükleer fizik ve radyoaktif bozunma gibi karmaşık konulardaki yanlış anlaşılmalarını teşhis etmek üzere tasarlanmıştır. Elde edilen veriler, ilgili konuların öğretim programlarının ve materyallerinin geliştirilmesinde kritik rol oynamaktadır.

Yapı

KYBT’nin ölçtüğü temel yapı, öğrencilerin kavram yanılgılarıdır. Bir kavram yanılgısı, bilimsel olarak kabul gören bilginin yerine, bireyin kendi deneyimlerinden veya yanlış öğrenmelerden kaynaklanan ve bilimsel gerçeklerle çelişen, dirençli bir inanç veya açıklama biçimini ifade eder. Bu test, radyoaktivite bağlamında atomun yapısı, bozunma türleri, yarı ömür ve radyasyonun etkileri gibi alt alanlardaki kavramsal anlaşmazlıkları hedef alır.

Testin iki aşamalı yapısı, yapı geçerliğini desteklemektedir. İlk aşama, çoktan seçmeli standart bir bilgi sorusu iken, ikinci aşama, öğrencinin ilk aşamadaki cevabını destekleyen gerekçeyi seçmesini gerektirir. Bu format, doğru cevabı şans eseri işaretleyen öğrencileri eleyerek, bilginin derinlemesine anlaşılıp anlaşılmadığını daha kesin bir şekilde tespit etmeyi sağlar.

Geçerlik

KYBT’nin geçerlik çalışmalarına yönelik olarak sunulan verilerde, testten elde edilen sonuçların faktör analizi için uygunluğunun değerlendirildiği belirtilmiştir. Bu bağlamda, örneklem verileri için Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) değeri hesaplanmıştır. KMO değeri, değişkenler arasındaki kısmi korelasyonun ne kadar küçük olduğunu gösteren bir istatistiktir ve çok değişkenli analizlere uygunluğu değerlendirir.

Yapılan analizde, KYBT verileri için KMO değerinin 0.52 olduğu tespit edilmiştir. Ancak, literatürde genellikle KMO değerinin 0.60’tan küçük olması durumunda, ilgili verilerin faktör analizine uygun olmadığı kabul edilmektedir. Bu bulgu, testin yapı geçerliğinin istatistiksel olarak desteklenmesinde sınırlamalar olduğunu veya test maddelerinin tek bir yapıyı ölçme konusunda beklendiği kadar homojen olmadığını göstermektedir. Bu durum, ölçeğin ileri düzey psikometrik çalışmalarla desteklenmesi ihtiyacını ortaya koymaktadır.

Güvenirlik

Sunulan kaynak referansta, Kavram Yanılgısı Belirleme Testi’nin (KYBT) güvenirlik katsayılarına (örneğin, Cronbach Alfa iç tutarlılık katsayısı) dair spesifik bir bilgiye yer verilmemiştir. Psikometrik araçların kalitesi açısından, güvenirlik verilerinin (test-tekrar test güvenirliği veya iç tutarlılık) raporlanması büyük önem taşımaktadır. Bu eksiklik, testin tutarlılığının değerlendirilmesi açısından ileri araştırmalara ihtiyaç duyulduğunu işaret etmektedir.

Faktör Analizi

Ölçek verilerinin temel psikometrik özelliklerinin incelenmesi amacıyla yapılan faktör analizi ön koşul çalışmasında, Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) örneklem yeterliliği ölçütü kullanılmıştır. KMO testi, verilerin faktörleştirilebilirliğini değerlendirir. Elde edilen 0.52’lik KMO değeri, kabul edilebilir alt sınır olan 0.60 değerinin altında kalmaktadır.

Bu sonuç, faktör analizinin bu veri seti üzerinde güvenilir sonuçlar üretmek için ideal bir yöntem olmadığını veya test maddelerinin yapısal bütünlüğünün yeniden incelenmesi gerektiğini düşündürmektedir. Bu durum, testin teorik yapısının (radyoaktivite alt başlıkları) faktör yapısına ne ölçüde yansıdığının daha derinlemesine araştırılmasını gerektirebilir.

Araç

Test Türü: Geliştirme (İki Aşamalı Teşhis Testi)

Format: Çoktan Seçmeli ve Gerekçelendirme Tabanlı (İki Aşamalı Format)

Maddeler: 18 madde

Derecelendirme: Belirtilmemiş (Ancak iki aşamalı testlerde genellikle doğru cevap ve doğru gerekçenin eşleşmesi üzerinden puanlama yapılır.)

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Öğrenciler (Genel olarak Fen Eğitimi öğrencileri veya lise/üniversite öğrencileri)

Yaş Grubu: Belirtilmemiş (Muhtemelen 15+)

Popülasyon Detayları: Radyoaktivite konusunu öğrenmiş olan eğitim kademesindeki bireyler.

Test Metodolojisi: İki aşamalı teşhis testi metodolojisi. İlk aşamada kavramsal bilgi, ikinci aşamada kavramsal gerekçe ölçülmektedir.

Anahtar Kelimeler

KYBT, Kavram Yanılgısı, Radyoaktivite, KMO Değeri, Teşhis Aracı, Eğitim Psikolojisi, Fen Bilgisi Öğretimi.

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Ahmet Yumuşak

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Belirtilmemiş

İletişim E-posta Adresi: [email protected]

Yazışma Adresi: Belirtilmemiş

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Geliştirme Yılı: 2016 (Makale Yayın Yılı)

İzinler ve Kullanım Hakkı: Akademik araştırmalar ve eğitim amaçlı kullanımlar için makale referans gösterilmelidir.

Ücret: Ticari olmayan kullanımlar için genellikle ücretsizdir, ancak sorumlu yazar ile iletişime geçilmesi önerilir.

Kaynaklar

Yumuşak, A., Maraş, İ. ve Şahin, M. (2016). Radyoaktivite konusunda kavram yanılgılarını belirlemeye yönelik iki aşamalı bir teşhis testinin geliştirilmesi. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 12(3), 810-828.

Makalenin orijinal bağlantısı Dergipark üzerinden erişilebilirdir: dergipark.ulakbim.gov.tr.

Testin orijinal PDF dosyası burada indirilebilir: kavram-yanilgisi-belirleme-testi-toad.pdf.

Kavram Yanılgısı Belirleme Testi Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri, orijinal dilinde korunmuş olup, hiçbir şekilde değiştirilmemiştir. Test toplam 18 maddeden oluşmaktadır.

Test maddeleri orijinal kaynakta açıkça listelenmemiştir; ancak testin 18 maddeden oluştuğu belirtilmiştir.