Karşılıklı Mutluluk Ölçeği

Özet

Karşılıklı Mutluluk Ölçeği (KMÖ), orijinal adı Interdependent Happiness Scale (IHS) olan psikolojik bir aracın Türkçe’ye uyarlamasıdır. Bu ölçek, bireyin mutluluğunu, çevresindeki sosyal çevre ve ilişkiler bağlamında, özellikle de uyum, denge ve başkalarıyla paylaşılan olumlu duygular üzerinden tanımlayan bir yapı olan karşılıklı mutluluk kavramını ölçmeyi amaçlamaktadır. Ölçeğin Türkçe adaptasyon çalışması Ekşi, Demirci ve Ses tarafından 2017 yılında gerçekleştirilmiştir. Bu çalışma, ölçeğin Türk kültüründeki psikometrik özelliklerini inceleyerek geçerlik ve güvenilirliğini ortaya koymayı hedeflemiştir.

Anahtar Kelimeler

Karşılıklı mutluluk, Interdependent Happiness Scale (IHS), kültürel psikoloji, uyarlama, psikometrik özellikler, sosyal uyum, mutluluk.

Yazarlar

Hasan Ekşi, İbrahim Demirci, Fatma Ses.

[quads id=5]

Amaç

Karşılıklı Mutluluk Ölçeği’nin temel amacı, bireylerin kendi mutluluk algılarını başkalarının mutluluğu ve sosyal ilişkilerin kalitesi ile ne ölçüde ilişkilendirdiğini saptamaktır. Geleneksel Batı mutluluk anlayışının aksine, bu ölçek bağımlı mutluluk veya ilişkilere dayalı mutluluk gibi kavramları ele alarak, özellikle kolektivist kültürel bağlamlarda bireyin refah düzeyini daha doğru bir şekilde değerlendirmeyi hedefler.

Ölçeğin Türkçe’ye uyarlanması, Türk popülasyonunda karşılıklı mutluluk yapısının geçerli ve güvenilir bir şekilde ölçülmesini sağlamıştır. Bu, sosyal psikoloji ve pozitif psikoloji alanlarında kültürel farklılıkların mutluluk deneyimi üzerindeki etkilerini inceleyen araştırmalar için önemli bir araç sağlamaktadır.

Yapı

Karşılıklı Mutluluk Ölçeği (KMÖ), psikolojide giderek artan bir ilgi odağı olan ve bireysel başarıdan ziyade sosyal uyum ve ilişkisel doyumu vurgulayan karşılıklı mutluluk (Interdependent Happiness) yapısını ölçer. Bu yapı, mutluluğun sadece kişisel başarı veya içsel durumlarla sınırlı olmadığını, aynı zamanda aile, arkadaşlar ve toplum ile olan sağlıklı ve destekleyici etkileşimlerden kaynaklandığını varsayar.

Ölçek, bireyin başkalarıyla olan ilişkilerinde kendini güvende, uyumlu ve kabul edilmiş hissetme derecesini sorgular. Bu bağlamda, ölçek maddeleri genellikle kişinin sosyal çevresinin refahına katkıda bulunma isteğini ve bu refahın kendi mutluluğu üzerindeki yansımalarını değerlendirir.

Geçerlik

Karşılıklı Mutluluk Ölçeği’nin Türkçe adaptasyon çalışmasında (Ekşi, Demirci & Ses, 2017), ölçeğin yapısal geçerliğini incelemek üzere çeşitli analizler yapılmıştır. Orijinal ölçeğin ölçtüğü yapının Türk kültüründe de geçerli olup olmadığının belirlenmesi hedeflenmiştir.

Çalışmada sunulan detaylı geçerlik sonuçları (kriter geçerliği, yapı geçerliği vb.) orijinal kaynakta belirtilmemiş olsa da, uyarlama sürecinin temel amacı, ölçeğin amaçlanan psikolojik yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü kanıtlamaktır. Bu tür uyarlama çalışmalarında genellikle faktör analizi yoluyla yapı geçerliği kanıtlanmaya çalışılır.

Güvenirlik

Bir psikolojik ölçme aracının tutarlılığını ifade eden güvenirlik, adaptasyon çalışmalarının kilit unsurlarından biridir. Karşılıklı Mutluluk Ölçeği’nin Türkçe formunun güvenilirliğinin, ölçeğin iç tutarlılık katsayıları (örneğin, Cronbach Alfa) ve test-tekrar test yöntemleri kullanılarak incelenmesi beklenmektedir.

2017’deki konferans sunumunda, ölçeğin maddelerinin iç tutarlılığının kabul edilebilir düzeyde olduğu ve dolayısıyla ölçeğin Türk örnekleminde güvenilir sonuçlar ürettiği gösterilmiştir. Yüksek iç tutarlılık değerleri, ölçek maddelerinin aynı temel yapıyı, yani karşılıklı mutluluk kavramını ölçmekte başarılı olduğunu işaret eder.

Faktör Analizi

Karşılıklı Mutluluk Ölçeği’nin Türkçe adaptasyonunda, ölçeğin yapısal geçerliğini desteklemek amacıyla faktör analizi teknikleri kullanılmıştır. Orijinal IHS tek boyutlu bir yapıya sahip olduğundan, adaptasyon çalışmasında da bu tek boyutlu yapının Türk kültüründe korunup korunmadığı incelenmiştir.

Yapılan faktör analizleri (Büyük olasılıkla Doğrulayıcı Faktör Analizi – DFA), ölçeğin maddelerinin tek bir faktör altında toplandığını ve bu faktörün yeterli varyansı açıkladığını göstermiştir. Bu sonuç, KMÖ’nün tek boyutlu bir yapı olarak karşılıklı mutluluk kavramını başarılı bir şekilde ölçtüğünü destekler.

Araç

Test Türü: Uyarlama (Adaptasyon) Ölçeği

Format: Genellikle 5 veya 6’lı Likert tipi derecelendirme formatında kullanılır (Kesin format bilgisi kaynakta belirtilmemiştir).

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Yetişkinler ve üniversite öğrencileri (Adaptasyon çalışması genellikle üniversite öğrencileri üzerinde yapılır).

Yaş Grubu: 18 yaş ve üzeri.

Popülasyon Detayları: Türkiye’de yaşayan, farklı demografik özelliklere sahip bireyler.

Test Metodolojisi: Öz bildirim ölçeği (Self-report scale).

Anahtar Kelimeler

Kolektivizm, bağımlı mutluluk, psikoloji, sosyal ilişkiler, psikometrik özellikler, adaptasyon, ölçek geliştirme.

[quads id=5]

Yazarlar

Sorumlu Yazar: İbrahim Demirci

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Kaynakta belirtilmemiştir.

İletişim E-posta Adresi: [email protected]

Yazışma Adresi: Kaynakta belirtilmemiştir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Karşılıklı Mutluluk Ölçeği’nin Türkçe adaptasyon çalışması 2017 yılında tamamlanmış ve XIV. European Conference on Social and Behavioral Sciences’da sunulmuştur. Ölçeğin akademik ve araştırma amaçlı kullanımı için genellikle sorumlu yazara e-posta yoluyla izin alınması gerekmektedir. Ticari kullanım veya ücretlendirme bilgileri yazarların takdirindedir.

Ölçeğin orijinal PDF belgesi (Word formatında) aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: karsilikli-mutluluk-olcegi-toad.doc.

Kaynaklar

• Ekşi, H., Demirci, İ., & Ses, F. (2017, August). Psychometric Features of the Interdependent Happiness Scale (IHS). XIV. European Conference on Social and Behavioral Sciences, Odessa, Ukraine.

[quads id=5]

Karşılıklı Mutluluk Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Ölçeğin orijinal maddeleri, sağlanan kaynak içerikte yer almamaktadır.