İlkokul Öğrencileri İçin Okulda Mutluluk Ölçeği

Özet

İlkokul Öğrencileri İçin Okulda Mutluluk Ölçeği, Gündoğan ve Akar (2019) tarafından ilkokul düzeyindeki öğrencilerin okulla ilgili duydukları mutluluk düzeylerini ölçmek amacıyla geliştirilmiş psikometrik bir araçtır. Ölçek, 9 maddeden oluşmakta olup, geliştirme sürecinde kapsam geçerliği için uzman görüşüne başvurulmuş, yapı geçerliği için ise Açımlayıcı ve Doğrulayıcı Faktör Analizi yöntemleri kullanılmıştır. Çalışma, ölçeğin iki alt boyutta toplandığını ve toplam varyansın önemli bir kısmını (%48.65) açıkladığını göstermiştir. Ölçek 3’lü Likert tipinde derecelendirilmiştir (1=Hiçbir zaman, 3=Her zaman).

Anahtar Kelimeler

Okul mutluluğu, İlkokul öğrencileri, Ölçek geliştirme, Geçerlilik, Güvenirlik, Psikometri, Likert.

Yazarlar

Aslı Gündoğan, C. Akar.

Amaç

Ölçeğin temel amacı, ilkokul çağındaki öğrencilerin okula karşı besledikleri duygusal tutumları ve okul ortamında deneyimledikleri mutluluk düzeylerini güvenilir ve geçerli bir şekilde tespit etmektir. Ölçek, öğrencilerin okul yaşamına yönelik genel pozitif duygulanımlarını, okula gitme isteklerini ve derslerden aldıkları tatmini ölçmeyi hedefler.

Bu ölçüm aracı, eğitimcilerin ve araştırmacıların öğrencilerin okul ortamındaki duygusal refahını değerlendirmesine ve öğrencilerin okula adaptasyon düzeylerini anlamalarına yardımcı olmaktadır. Elde edilen veriler, okullardaki sosyal ve duygusal öğrenme ortamlarının iyileştirilmesi için önemli ipuçları sunar.

Yapı (Ölçülen Psikolojik Yapı)

Ölçek, öğrencilerin okul ortamında hissettikleri genel refah ve tatmin hali olan Okul Mutluluğu yapısını ölçmektedir. Bu yapı, öğrencinin okula karşı duyduğu heyecan, derslere katılım isteği ve okulun kendisiyle ilgili genel pozitif duygulanım gibi temel bilişsel ve duygusal bileşenleri içermektedir.

Faktör analizleri sonucunda, ölçülen bu psikolojik yapının iki temel alt boyutta toplandığı belirlenmiştir. Bu alt boyutlar, Okul Mutluluğu kavramının farklı yönlerini (örneğin, okula yönelik genel tutum ve derse yönelik spesifik haz) temsil etmektedir.

Geçerlik

Ölçeğin geçerlilik çalışmaları kapsamında hem kapsam geçerliği hem de yapı geçerliği yöntemleri kullanılmıştır. Kapsam geçerliğini sağlamak amacıyla, ölçek maddelerinin ölçülmek istenen yapıyı ne derece temsil ettiğini belirlemek üzere alanında uzman kişilerin görüşlerine başvurulmuştur.

Yapı geçerliğini test etmek için ise istatistiksel yöntemlerden faydalanılmıştır. Bu kapsamda, ölçeğin boyut yapısını belirlemek üzere Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ve elde edilen yapının doğrulanması amacıyla Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) uygulanmıştır. DFA sonuçları, modelin mükemmel uyum sergilediğini kanıtlamıştır.

Güvenirlik

Ölçeğin iç tutarlılığı, Cronbach Alfa katsayısı hesaplanarak incelenmiştir. Güvenirlik analizleri sonucunda elde edilen katsayılar, ölçeğin kabul edilebilir düzeyde güvenilir olduğunu göstermektedir:

• Ölçeğin tümü için hesaplanan iç tutarlılık katsayısı: 0.76.
• Ölçeğin her iki alt boyutu için hesaplanan iç tutarlılık katsayısı: 0.68.

Bu değerler, psikometrik standartlar çerçevesinde ölçeğin tutarlı ölçümler yapma yeterliliğine sahip olduğunu göstermektedir. Ayrıca, DFA sonuçlarında elde edilen yüksek uyum indeksleri (GFI, AGFI, IFI ve CFI), yapısal modelin güvenilirliğini pekiştirmiştir.

Faktör Analizi

Ölçeğin yapısal özellikleri, Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ile incelenmiştir. AFA sonuçlarına göre, ölçek öz değeri birden büyük olan iki temel faktörde toplanmıştır. Bu iki faktörün toplam varyansı açıklama oranı %48.65 olarak saptanmıştır.

• Birinci faktör (öz değeri 2.97), açıklanan toplam varyansın %32.98’ini açıklamaktadır.
• İkinci faktör (öz değeri 1.41), açıklanan toplam varyansın %15.67’sini açıklamaktadır.

Uygulanan Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) sonuçları, önerilen iki faktörlü yapının verilerle uyumunu doğrulamıştır. χ2/df oranının mükemmel uyum aralığında olduğu, GFI, AGFI, IFI ve CFI gibi uyum indekslerinin de kabul edilebilir referans değerlerin çok üzerinde olduğu raporlanmıştır.

Ölçüm Aracı

Test Türü: Geliştirme

Format: Toplam 9 madde

Mevcut Dil: Türkçe

Hedef Kitle: İlkokul Öğrencileri

Yaş Grubu: İlkokul çağı (Genellikle 6-11 yaş)

Popülasyon Detayları: İlkokul düzeyinde eğitim gören öğrenciler.

Derecelendirme: 3’lü Likert tipi derecelendirme kullanılmıştır (1=Hiçbir zaman, 3=Her zaman).

Anahtar Kelimeler

İlkokul, Okul sevgisi, Öğrenci duygulanımı, İki faktörlü yapı, Psikometrik özellikler, Okul memnuniyeti.

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Aslı Gündoğan

Yazar ORCID Tanıtıcısı: Bilgi mevcut değildir.

Kurumsal E-posta Adresi: [email protected]

Yazışma Adresi: Bilgi mevcut değildir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2019

İzinler ve Ücret: Ölçeğin kullanım izinleri ve olası telif ücretleri hakkında kesin bilgi almak için sorumlu yazar Aslı Gündoğan ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Kaynaklar

Gündoğan, A. ve Akar, C. (2019). İlkokul öğrencileri için okulda mutluluk ölçeği: Geçerlilik ve güvenirlik çalışması. Türk Akademik Yayınlar Dergisi, 3(1), 61-75. Yazının orijinal kaynağına şu adresten ulaşılabilir: tayjournal.com

Ölçeğin orijinal PDF dosyası buradan indirilebilir: ilkokul-ogrencileri-icin-okulda-mutluluk-olcegi-toad.pdf

İlkokul Öğrencileri İçin Okulda Mutluluk Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmuştur ve hiçbir şekilde değiştirilmemiştir.

Okul açılsın diye sabırsızlanıyorum

Bir an önce tatil bitsin, okul başlasın istiyorum

Derslerde kendimi mutlu hissediyorum

Okula gitme düşüncesi bile beni mutsuz ediyor

(Toplam 9 madde)