Kas Görünüm Memnuniyeti Ölçeği (KGMÖ)

Özet

Kas Görünüm Memnuniyeti Ölçeği (KGMÖ), bireylerin kaslı görünümlerine ilişkin memnuniyet düzeylerini ve bu görünüme ulaşmak için sergiledikleri potansiyel olarak sorunlu davranışları ölçmek amacıyla Türkçe’ye uyarlanmış bir psikometrik araçtır. Ölçek, özellikle vücut geliştirme faaliyetleri bağlamında, kaslı beden imajının içselleştirilmesi ve buna bağlı gelişebilen bağımlılık, aşırı inceleme ve riskli takviye kullanımı gibi kompansatuar davranış örüntülerini değerlendirir. KGMÖ, vücut imajı sorunlarının karanlık yönlerini ve temel psikolojik ihtiyaçların karşılanmamasının bu davranışlardaki rolünü inceleyen araştırmalar için tasarlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kas Görünümü, Vücut İmajı, Kas Dismorfisi, Vücut Geliştirme Bağımlılığı, Psikolojik Ölçek, Uyarlama.

Yazarlar

Kerim Selvi, Öykü Bozo

[quads id=5]

Amaç

Kas Görünüm Memnuniyeti Ölçeği’nin temel amacı, bireylerin kas yapılarına yönelik algıladıkları memnuniyet veya memnuniyetsizlik seviyelerini tespit etmektir. Ölçek aynı zamanda, kas gelişimine dair aşırı odaklanma, vücut geliştirme faaliyetlerine bağımlılık ve sağlığı riske atma pahasına antrenmana devam etme gibi, kas dismorfisi ile ilişkili olabilecek davranışsal eğilimleri de ölçmeyi hedefler.

Bu uyarlama çalışması, kaslı bir bedene sahip olma arzusunun temel psikolojik ihtiyaçların karşılanmamasıyla nasıl ilişkilendiğini ve bu durumun yol açtığı kompansatuar davranışların psikolojik etkilerini incelemek üzere geliştirilmiştir.

Yapı

KGMÖ, kas görünümüyle ilgili hem duygusal hem de davranışsal boyutları kapsayan çok faktörlü bir yapıya sahiptir. Ölçek, özellikle kaslı bedenin içselleştirilmesi ve bu içselleştirmeye yönelik geliştirilen sorunlu stratejileri ölçer. Ölçülen temel yapılar şunlardır:

• Vücut Geliştirme Bağımlılığı: Bireyin ağırlık egzersizlerine karşı geliştirdiği kompulsif bağlılık ve bağımlılık hissi.
• Kasları İnceleme: Ayna karşısında kasları kontrol etmeye ayrılan aşırı zaman.
• Takviye Kullanımı: Kas geliştirici ürünlere sıkça para harcama eğilimi.
• Fiziksel İncinme: Sakatlık veya ağrıya rağmen antrenmana devam etme.
• Kaslara İlişkin Memnuniyetsizlik: Mevcut kas boyutundan veya görünümünden duyulan hoşnutsuzluk.

Geçerlik

Ölçeğin psikometrik özellikleri, uyarlama çalışmasında detaylı olarak incelenmiştir. Özellikle yapı geçerliğine odaklanılmıştır.

Birleşen Geçerlik: KGMÖ’nün mevcut faktörleri ile “kaslı bedenin içselleştirilmesi” değişkeni arasında beklenen düzeyde, güçlü ve anlamlı korelasyonlar gözlemlenmiştir. Bu bulgu, ölçeğin teorik olarak ölçmesi beklenen yapılarla tutarlı olduğunu göstermektedir.

Ayırt Edici Geçerlik: Ölçeğin alt faktörleri ile “ince/düşük yağlı vücudun içselleştirilmesi” değişkeni arasında nispeten zayıf veya anlamsız korelasyonlar bulunmuştur. Bu sonuç, KGMÖ’nün kas odaklı memnuniyetsizliği, genel zayıflık veya ince olma arzusundan başarılı bir şekilde ayırt edebildiğini desteklemektedir.

Güvenirlik

KGMÖ’nün iç tutarlılık güvenirliği, Cronbach Alfa katsayısı kullanılarak değerlendirilmiştir. Elde edilen katsayılar ölçeğin genel olarak kabul edilebilir düzeyde iç tutarlılığa sahip olduğunu göstermektedir:

• Tüm Ölçek için iç tutarlık katsayısı: .83
• Vücut Geliştirme Bağımlılığı Faktörü için katsayı: .72
• Kasları İnceleme Faktörü için katsayı: .73
• Takviye Kullanımı Faktörü için katsayı: .68
• Fiziksel İncinme Faktörü için katsayı: .63 (Bu faktör nispeten düşük olsa da, sosyal bilimlerde bazı bağlamlarda kabul edilebilir alt sınıra yakındır.)
• Kaslara İlişkin Memnuniyetsizlik Faktörü için katsayı: .73

Faktör Analizi

Uyarlama çalışması, ölçeğin orijinal yapısını destekleyen çok faktörlü bir yapı ortaya koymuştur. Güvenirlik analizinde belirtilen alt faktörler (Vücut Geliştirme Bağımlılığı, Kasları İnceleme, Takviye Kullanımı, Fiziksel İncinme ve Kaslara İlişkin Memnuniyetsizlik), ölçeğin farklı ancak ilişkili kas görünümü odaklı sorun alanlarını ölçtüğünü göstermektedir. Bu faktörler, kas dismorfisinin farklı davranışsal ve bilişsel belirtilerini kapsamaktadır.

Ölçek Bilgisi

Test Çeşidi: Uyarlama (Orijinal bir ölçeğin Türkçe’ye adaptasyonu.)

Format: Kendini Bildirim Ölçeği

Mevcut Diller: Türkçe

Popülasyon Grubu: Yetişkinler (Özellikle spor salonu üyeleri ve vücut geliştirme ile ilgilenen bireyler.)

Yaş Grubu: Yetişkinlik dönemi

Popülasyon Detayları: Çalışma, genellikle ağırlık egzersizleri yapan ve vücut geliştirme faaliyetlerine katılan bireyler üzerinde gerçekleştirilmiştir.

Test Metodolojisi: Ölçek, 5’li Likert tip derecelendirme kullanır. Yanıt seçenekleri şöyledir: (1 = Kesinlikle katılmıyorum, 5 = Kesinlikle katılıyorum).

Anahtar Kelimeler

Kompulsif Egzersiz, Vücut Memnuniyetsizliği, Adaptasyon, Psikometrik Özellikler, Öz-Belirleme Teorisi.

[quads id=5]

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Kerim Selvi

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi mevcut değildir.

İletişim E-posta Adresi: [email protected]

Yazışma Adresi: İlgili akademik kurum bilgisi makalede belirtilmektedir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı (Uyarlama): 2019

İzinler ve Kullanım Ücreti: Ölçeğin kullanımı için yazar(lar) ile iletişime geçilmesi önerilir. Sorumlu yazarın e-posta adresi yukarıda mevcuttur. Akademik araştırmalar için genellikle izin alınması gerekmektedir.

PDF Durumu: Ölçeğin doğrudan erişilebilir PDF dosyası mevcut değildir. İlgili makaleye erişim sağlanarak ölçek maddelerine ulaşılabilir.

Referanslar

Selvi, K. & Bozo, Ö. (2019). The dark side of bodybuilding: The role of bodybuilding activities in compensation of frustrated basic psychological needs. Motivation and Emotion, 1-19. doi: 10.1007/s11031-019-09805-6

[quads id=5]

Kas Görünüm Memnuniyeti Ölçeği (KGMÖ) Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmuştur ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

• 7. Sık sık, ağırlık egzersizi yapmaya bağımlı olduğumu hissederim.
• 11. Genellikle aynada kaslarıma bakmak için çok zaman harcarım.
• 10. Kaslarım veya eklemlerim önceki antrenmandan dolayı ağrısa bile genellikle antrenman yapmaya devam ederim.
• 5. Kas geliştirici takviyelere sık sık para harcarım.
• 1. Aynada kaslarıma baktığımda genellikle kaslarımın mevcut boyutundan memnuniyet duyarım.