Otantik Mutluluk Ölçeği

Özet

Otantik Mutluluk Ölçeği, bireylerin kendi değerleri ve benlikleriyle uyumlu olan otantik mutluluk eğilimlerini, yüzeysel veya sosyal onaylanmaya dayalı olan kararsız mutluluk eğilimlerinden ayırt etmek amacıyla geliştirilmiş bir psikolojik ölçüm aracıdır. Esat Şanlı ve arkadaşları tarafından 2019 yılında psikometrik özellikleri incelenerek Türkçe literatüre kazandırılan bu ölçek, yüksek düzeyde geçerlik ve güvenirlik sunan iki faktörlü bir yapıya sahiptir. Ölçek, pozitif psikoloji alanındaki araştırmalara önemli katkılar sağlamayı hedeflemektedir.

Anahtar Kelimeler

Otantik mutluluk, mutluluk, psikometrik özellikler, ölçek geliştirme, geçerlik, güvenirlik.

Yazarlar

Esat ŞANLI, Sibel Balcı Çelik, Cemal Gençoğlu.

[quads id=5]

Amaç

Otantik Mutluluk Ölçeği’nin temel amacı, bireylerin mutluluk deneyimlerini niteliksel olarak değerlendirerek, gerçekçi ve içsel kaynaklı mutluluk ile dışsal ve değişken mutluluk eğilimlerini ölçmektir. Bu ayrım, mutluluğun sadece hedonik bir durum olmaktan öte, bireyin yaşam amaçları ve özgünlüğü ile ne kadar bütünleştiğini anlamak için kritik öneme sahiptir.

Ölçek, araştırmacılara ve klinisyenlere, bireylerin psikolojik iyi oluş seviyelerini ve mutluluk kaynaklarına olan yaklaşımlarını daha derinlemesine analiz etme imkanı sunarak, pozitif psikoloji müdahalelerinin etkinliğini değerlendirmede kullanılabilir geçerli bir araç sağlamaktadır.

Yapı

Ölçek, mutluluk eğilimini iki farklı ama ilişkili boyutta inceleyen iki faktörlü bir yapıya sahiptir:

• Otantik Mutluluk Eğilimi: Bireyin içsel motivasyonlardan ve kişisel değerlerden beslenen, kalıcı ve gerçek mutluluk durumunu deneyimleme eğilimini temsil eder.
• Kararsız Mutluluk Eğilimi: Sosyal beklentilere, dışsal onaylanmaya veya geçici durumlara bağlı olarak ortaya çıkan, istikrarsız ve yüzeysel mutluluk algısını ölçer.

Geçerlik

Ölçeğin yapı geçerliği, açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizleri (DFA) ile kapsamlı bir şekilde incelenmiştir. Faktör analizleri sonucunda, ölçeğin iki boyutlu yapısının güçlü olduğu ve toplam varyansın %45’ini açıkladığı tespit edilmiştir. Bu oran, psikometrik açıdan kabul edilebilir bir düzeyde yapısal açıklayıcılığı işaret eder.

Madde toplam puan korelasyonları, maddelerin ilgili alt boyutlarla yüksek düzeyde ilişkili olduğunu göstermiş; bu korelasyonlar .489 ile .853 arasında değişmiştir. Ayrıca, doğrulayıcı faktör analizi bulguları, elde edilen uyum indekslerinin teorik olarak beklenen iki boyutlu yapıyı başarılı bir şekilde doğruladığını kanıtlamıştır.

Güvenirlik

Ölçeğin iç tutarlılık güvenirlik analizleri, alt boyutların yüksek düzeyde güvenilir olduğunu ortaya koymuştur. Cronbach Alfa katsayıları şu şekildedir:

• Otantik Mutluluk Eğilimi alt boyutu için iç tutarlılık katsayısı: .87.
• Kararsız Mutluluk Eğilimi alt boyutu için iç tutarlılık katsayısı: .88.

Bu yüksek iç tutarlılık değerleri, ölçek maddelerinin kendi alt boyutlarında homojen olduğunu ve ölçülmek istenen yapıyı tutarlı bir şekilde yansıttığını göstermektedir.

Faktör Analizi

Otantik Mutluluk Ölçeği, iki faktörlü bir yapıya sahiptir. Yapılan faktör analizleri, ölçeğin maddelerinin net bir şekilde “Otantik Mutluluk Eğilimi” ve “Kararsız Mutluluk Eğilimi” olmak üzere iki ayrı faktöre yüklendiğini göstermiştir. Bu iki faktör, toplam varyansın %45’ini açıklayarak ölçeğin yapısal sağlamlığını kanıtlamıştır.

Doğrulayıcı faktör analizi (DFA) sonuçları, modelin veri ile uyumunun yüksek olduğunu ve ölçeğin teorik temellerini destekleyen sağlam bir psikometrik yapıya sahip olduğunu göstermiştir. Madde yükleri ve korelasyon değerleri, iki boyutlu modelin geçerliğini güçlendirmektedir.

Ölçüm Aracı

Test Türü: Geliştirme (Yeni bir ölçek yapısı).

Format: 5’li Likert tipi derecelendirme.

Mevcut Dil: Türkçe.

Popülasyon Grubu: Yetişkin ve akademik popülasyonlar.

Yaş Grubu: Yetişkin yaş grubu (Genellikle 18 yaş ve üzeri).

Popülasyon Detayları: Ölçeğin geliştirme çalışması, Türkiye’deki yükseköğretim kurumlarında öğrenim gören bireyler ve/veya genel yetişkin örneklemi üzerinde gerçekleştirilmiştir.

Test Metodolojisi: Katılımcılar, kendilerine sunulan her bir ifadeye, bu ifadenin kendilerine ne kadar uygun olduğunu belirten 1’den 5’e kadar bir derecelendirme yaparlar. Derecelendirme formatı: 1=Benim için hiç uygun değil, 5=Tamamen uygun.

Anahtar Kelimeler

Otantik mutluluk, kararsız mutluluk, psikolojik iyi oluş, pozitif psikoloji, psikolojik ölçüm, faktör analizi, iç tutarlılık.

[quads id=5]

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Orijinal kaynakta belirtilmemiştir.

Kurum E-posta Adresleri: [email protected] (Sorumlu Yazar Esat ŞANLI)

Yazışma Adresi: Yazarların bağlı olduğu akademik kurumlar (Örneğin, Ondokuz Mayıs Üniversitesi).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, 2019 yılında yayımlanmıştır. Akademik ve araştırma amaçlı kullanımlar için sorumluluk yazara aittir. Ölçeğin ticari kullanımı veya geniş çaplı uygulamaları öncesinde sorumlu yazar Esat ŞANLI ile e-posta yoluyla iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Ölçeğin orijinal makalesi ve detaylı psikometrik bilgileri, Khazar Journal of Humanities and Social Science dergisinde bulunmaktadır.

Kaynaklar

Şanlı, E., Balcı Çelik, S., & Gençoğlu, C. (2019). Validity and reliability of The Authentic Happiness Scale. Khazar Journal of Humanities and Social Science, 22(1), 5-20. doi: 10.5782/2223-2621.2019.22.1.5

Orijinal makalenin bağlantısı (PDF): baku8km.khazar.org

Ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: otantik-mutluluk-olcegi-toad.pdf

[quads id=5]

Otantik Mutluluk Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıda, ölçeğin yapısını göstermek amacıyla orijinal çalışmadan alınmış örnek maddeler sunulmuştur. Bu maddeler, ölçeğin tamamını temsil etmemektedir.

1. İnsanlara mutlu görünmek için olduğumdan farklı davrandığımı hissediyorum.
2. Benim için başlayan her yeni gün yeni bir umut demek.
3. Gerçekten beni neyin mutlu ettiğini bilmiyorum.

Derecelendirme Sistemi: 1=Benim için hiç uygun değil, 5=Tamamen uygun.