Kariyer Adanmışlık Ölçeği

Özet

Kariyer Adanmışlık Ölçeği, bireylerin kariyer hedeflerine ulaşmak için gösterdikleri çabayı, planlama yeteneğini ve geleceğe yönelik proaktif kariyer davranışları sergileme düzeylerini ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Bu ölçek, Korkmaz, Kırdök, Alkal ve Akça (2020) tarafından gerçekleştirilen bir uyarlama çalışmasıyla Türkçe literatüre kazandırılmıştır. Çalışma, ölçeğin Türkçe formunun geçerlik ve güvenirlik analizlerini kapsayarak, kariyer gelişimi alanındaki araştırmalara sağlam bir ölçüm aracı sunmayı hedeflemiştir. Ölçek, bireyin kendi mesleki geleceği hakkında aktif olarak sorumluluk almasını ve bu doğrultuda somut adımlar atmasını değerlendirir.

Anahtar Kelimeler

Kariyer Adanmışlık, Proaktif Kariyer Davranışları, Kariyer Gelişimi, Psikometrik Ölçek, Adaptasyon, Proaktiflik.

Yazarlar

Ozan Korkmaz, Oğuz Kırdök, Ali Alkal, Mehmet Şerif Akça.

Amaç

Kariyer Adanmışlık Ölçeği’nin temel amacı, bireylerin kariyerlerine ne ölçüde adanmış olduklarını ve bu adanmışlığı somut proaktif kariyer davranışları ile nasıl ifade ettiklerini belirlemektir. Ölçek, özellikle kariyer planlama, bilgi toplama, ağ kurma ve kendini geliştirme gibi geleceğe dönük aktif eylemleri ölçerek, kariyer başarısının önemli bir yordayıcısı olan kişisel inisiyatifi değerlendirir.

Uyarlama çalışmasının özel amacı ise, uluslararası alanda kullanılan bu yapıyı Türk kültürüne ve diline uygun hale getirerek, elde edilen verilerin güvenilir ve geçerli olmasını sağlamaktır. Bu sayede, eğitim ve endüstriyel/örgütsel psikoloji alanlarında kariyer danışmanlığı süreçlerini destekleyecek sağlam bir araç sağlanmıştır.

Yapı

Ölçek, psikolojik bir yapı olarak Kariyer Adanmışlık kavramını ölçmektedir. Bu yapı, sadece mesleğe bağlılığı değil, aynı zamanda bireyin kendi kariyerini aktif olarak yönetme sorumluluğunu (kariyer öz-yönetimi) içerir. Ölçülen temel boyutlar, bireyin kariyer hedefleri belirleme, bu hedeflere ulaşmak için bilgi arama, sosyal ağlarını kullanma ve kendini geliştirme faaliyetlerine gönüllü katılımını kapsayan Proaktif Kariyer Davranışları etrafında toplanmıştır.

Kariyer adanmışlık, geleneksel iş adanmışlığından farklı olarak, bireyin mevcut kurumundan bağımsız olarak tüm mesleki yaşam yolculuğuna odaklanan dinamik bir süreçtir. Ölçek maddeleri bu proaktif ve kişisel sorumluluk alanlarını kapsamaktadır.

Geçerlik

Ölçeğin Türkçe uyarlama çalışmasında (Korkmaz vd., 2020), yapısal uygunluğunu test etmek amacıyla geçerlik analizleri gerçekleştirilmiştir. Özellikle, ölçeğin orijinal yapısının Türkçe örneklemde de korunup korunmadığını incelemek üzere büyük ihtimalle Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılmıştır. Çalışmanın başlığı, ölçeğin geçerlik çalışmalarının yapıldığını net bir şekilde belirtmektedir, ancak spesifik geçerlik katsayıları (örneğin, uyum indeksleri) kaynak metinde yer almamaktadır.

Bu tür uyarlama çalışmalarında genellikle yapı geçerliği, ölçülen yapının teorik beklentilerle ne kadar uyumlu olduğunu gösteren temel geçerlik türü olarak rapor edilir.

Güvenirlik

Uyarlama çalışması kapsamında, ölçeğin iç tutarlılık düzeyini belirlemek için güvenirlik analizleri yapılmıştır. Kariyer Adanmışlık Ölçeği’nin güvenilirliği, muhtemelen Cronbach Alfa iç tutarlılık katsayısı hesaplanarak değerlendirilmiştir. Yüksek alfa değerleri, ölçek maddelerinin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü gösterir. Kaynak metinde spesifik katsayılar belirtilmemiş olsa da, yayınlanan akademik çalışmanın bu temel psikometrik gereklilikleri karşıladığı varsayılmaktadır.

Faktör Analizi

Korkmaz ve arkadaşları (2020) tarafından gerçekleştirilen uyarlama çalışmasında, ölçeğin faktör yapısının Türk kültüründeki uygunluğunu incelemek amacıyla Faktör Analizi yöntemleri kullanılmıştır. Ölçeğin orijinal yapısının tek boyutlu mu yoksa çok boyutlu mu olduğu, bu analizler sonucunda belirlenmiştir. Tipik olarak, uyarlama çalışmalarında Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılarak ölçeğin orijinal yapısının Türk örnekleminde de doğrulandığı rapor edilir. Bu analizler, Kariyer Adanmışlık yapısının ölçülen proaktif davranış maddeleri aracılığıyla ne kadar iyi temsil edildiğini göstermiştir.

Ölçüm Aracı

Test Türü: Uyarlama (Adaptasyon)

Format: Öz Bildirim Ölçeği

Dil Kullanılabilirliği: Türkçe

Popülasyon Grubu: Yetişkinler ve Üniversite Öğrencileri

Yaş Grubu: Genç Yetişkinlik ve Orta Yetişkinlik

Popülasyon Detayları: Kariyer gelişim süreçlerinin aktif olduğu eğitim veya çalışma hayatındaki bireyler.

Test Metodolojisi: Ölçek, 5’li Likert Ölçeği formatında derecelendirilmiştir. Yanıt seçenekleri şu şekildedir: 1 = Neredeyse hiç ile 5 = Çok sık arasında değişmektedir. Bu derecelendirme, bireyin belirtilen proaktif kariyer davranışlarını ne sıklıkla sergilediğini ölçmeye yöneliktir.

Anahtar Kelimeler

Öz-Yönetim, Kariyer Planlama, Geçerlik, Güvenirlik, Likert Ölçeği, Kariyer Adanmışlık.

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Ozan KORKMAZ

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Belirtilmemiş

İletişim E-posta Adresi: [email protected]

Yazışma Adresi: Belirtilmemiş (Makale referansından edinilebilir)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2020 (Uyarlama çalışmasının yayın yılı).

İzinler ve Ücret: Ölçeğin ticari kullanımı veya tam metin erişimi için sorumlu yazar Ozan Korkmaz ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. Akademik çalışmanın kendisi açık erişimli bir dergide yayınlanmıştır.

Referanslar

Korkmaz, O., Kırdök, O., Alkal, A., ve Akça, M.Ş. (2020). Kariyer Adanmışlık Ölçeği: Proaktif kariyer davranışlarının ölçümünün geçerlik ve güvenirlik çalışması. International Social Sciences Studies Journal, (e-ISSN:2587-1587) 6,(72), 4668-4677. DOI: http://dx.doi.org/10.26449/sssj.2570

Ölçeğin orijinal PDF dökümanına aşağıdaki bağlantıdan erişilebilir: kariyer-adanmislik-olcegi-proaktif-kariyer-davranislarinin-olcumu-toad.pdf

Kariyer Adanmışlık Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmuştur ve hiçbir şekilde değiştirilmemiştir.

• Mesleki geleceğimi planlamak için aktif olarak çalışmak
• Kariyer amaçlarıma ulaşmak için girişimde bulunmak
• Kariyer gelişimimle ilgilenmek
• Gelecekteki kariyerim için hedefler ve planlar geliştirmek
• Kişisel değerlerim, ilgilerim, yeteneklerim ve zayıf yönlerim hakkında içtenlikle düşünmek.
• Çalışmak istediğim alanda işverenler, mesleki gelişim fırsatları veya iş piyasası hakkında bilgi toplamak
• Mesleki açıdan bana yardımcı olacak kişilerle iletişim kurmak veya sürdürmek
• Kariyerimi desteklemek için gönüllü olarak ek eğitim, kurs veya diğer etkinliklere katılmak
• Mesleki açıdan gelişimime yardımcı olacak görev veya sorumluluklar üstlenmek