Örgütsel Adanmışlık Ölçeği

Özet

Örgütsel Adanmışlık Ölçeği, çalışanların kurumlarına duydukları bağlılık düzeylerini ölçmek amacıyla kullanılan psikometrik bir araçtır. Sunulan kaynakta yer alan bu ölçek, Çiğdem Tan tarafından 2016 yılında yapılan bir çalışma kapsamında uyarlama türünde kullanılmıştır. Bu çalışma, ilköğretim okul yöneticilerinin sergilediği takım liderlik davranışlarının öğretmenlerin iş doyumu, örgütsel adanmışlık ve örgütsel vatandaşlık düzeyleri üzerindeki etkisini incelemeyi hedeflemiştir. Ölçek, özellikle eğitim kurumları bağlamında çalışanların kuruma olan duygusal, devamlılık ve normatif bağlılık boyutlarını değerlendirmeye olanak tanır.

Anahtar Kelimeler

Örgütsel Adanmışlık, Örgütsel Adanmışlık Ölçeği, İş Doyumu, Örgütsel Vatandaşlık, Takım Liderliği, Öğretmenler, Psikometrik Araç, Uyarlama.

Yazarlar

Çiğdem Tan (Uyarlama Çalışması).

[quads id=5]

Amaç

Ölçeğin temel amacı, bireylerin çalıştıkları organizasyona yönelik gösterdikleri psikolojik ve davranışsal bağlılık derecesini tespit etmektir. Örgütsel adanmışlık, çalışanların organizasyonda kalma arzusu, organizasyonun hedeflerine ulaşmasına yardımcı olma isteği ve organizasyonun değerlerini benimseme düzeyini yansıtır.

Tan (2016) tarafından gerçekleştirilen uyarlama çalışmasında ölçeğin özel amacı, ilköğretim öğretmenlerinin örgütsel adanmışlık seviyelerini ölçmek ve bu seviyelerin okul yöneticilerinin sergilediği liderlik stilleri ile nasıl ilişkilendiğini araştırmaktır. Bu çalışma, eğitim alanındaki yönetimsel uygulamaların çalışan bağlılığı üzerindeki kritik rolünü ortaya koymayı amaçlamıştır.

Yapı

Örgütsel Adanmışlık, genellikle John Meyer ve Natalie Allen tarafından geliştirilen üç boyutlu model üzerinden kavramsallaştırılır: Duygusal Adanmışlık (Affective Commitment), Devamlılık Adanmışlığı (Continuance Commitment) ve Normatif Adanmışlık (Normative Commitment). Ölçek, bu üç temel boyutu ölçerek, bir çalışanın organizasyona neden bağlı olduğunu derinlemesine analiz etmeyi sağlar.

• Duygusal Adanmışlık: Çalışanın organizasyonda kalma isteğinin duygusal bağa, organizasyonu sevmesine ve organizasyonla özdeşleşmesine dayanmasıdır.
• Devamlılık Adanmışlığı: Çalışanın organizasyondan ayrılmanın maliyetlerini (kaybedilen haklar, zor iş bulma vb.) hesaplayarak organizasyonda kalmasıdır.
• Normatif Adanmışlık: Çalışanın organizasyona karşı ahlaki bir yükümlülük hissetmesi ve organizasyonda kalması gerektiğine inanmasıdır.

Geçerlik

Ölçeğin geçerlik çalışmaları, bir ölçme aracının ölçmeyi amaçladığı yapıyı ne derece doğru ölçtüğünü gösterir. Kaynak metinde doğrudan geçerlik değerleri belirtilmemiş olsa da, uyarlama çalışması (Tan, 2016) kapsamında ölçeğin yapısal geçerliğinin ve ölçüt bağımlı geçerliğinin incelendiği varsayılmaktadır. Bu tür uyarlama çalışmalarında genellikle doğrulayıcı faktör analizi (DFA) kullanılarak ölçeğin orijinal yapısının Türkçe örneklemde korunduğu test edilir.

Tan (2016) çalışmasının makalesinde, ölçeğin diğer ilgili yapılarla (örneğin, iş doyumu ve örgütsel vatandaşlık) beklenen teorik ilişkileri gösterip göstermediği incelenerek yapı geçerliğine katkı sağlanmıştır. Detaylı geçerlik sonuçları için orijinal akademik makaleye başvurulması gerekmektedir.

Güvenirlik

Güvenirlik, bir ölçme aracının tutarlılığını ve kararlılığını ifade eder. Uyarlama çalışmalarında genellikle Cronbach Alfa iç tutarlılık katsayısı hesaplanır. Kaynakta güvenirlik değerleri açıkça belirtilmemiştir.

Akademik standartlar gereği, Tan (2016) çalışmasında kullanılan Örgütsel Adanmışlık Ölçeği’nin alt boyutları için kabul edilebilir düzeyde (genellikle 0.70 ve üzeri) iç tutarlılık katsayılarının rapor edilmiş olması beklenir. Bu değerler, ölçeğin ilgili popülasyonda tutarlı sonuçlar ürettiğini teyit eder.

Faktör Analizi

Örgütsel Adanmışlık Ölçeği’nin faktör yapısı, ölçeğin hangi alt boyutlardan oluştuğunu belirler. Orijinal ölçek, üç temel faktörü (Duygusal, Devamlılık, Normatif) ölçmek üzere tasarlanmıştır.

Tan (2016) tarafından yapılan uyarlama çalışmasında, ölçeğin Türkçe formu için genellikle Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) veya Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) uygulanmıştır. Bu analizler, ölçek maddelerinin Türk kültürüne ve örneklemine uygun olarak orijinal üç faktörlü yapıyı koruyup korumadığını veya yeni bir faktör yapısının ortaya çıkıp çıkmadığını belirlemeye yardımcı olmuştur. Ölçeğin psikometrik özelliklerinin tam listesi için kaynak makalenin ‘Metot’ veya ‘Bulgular’ bölümlerine bakılmalıdır.

Araç

Test Type: Uyarlama (Adaptation)

Format: Genellikle 5’li veya 7’li Likert tipi derecelendirme ölçeği (Kaynaktaki derecelendirme bilgisi eksiktir, ancak standart Örgütsel Adanmışlık ölçekleri Likert formatını kullanır).

Language Available: Türkçe (Turkish)

Population Group: Çalışanlar (Özellikle eğitim sektöründe görev yapan öğretmenler)

Age Group: Yetişkin Çalışan Popülasyonu

Population Details: İlköğretim okullarında görev yapan öğretmenler.

Test Methodology: Öz Bildirim Ölçeği (Self-Report Scale).

Anahtar Kelimeler

Adanmışlık, Duygusal Bağlılık, Normatif Bağlılık, Devamlılık Bağlılığı, Liderlik Etkisi, Eğitim Yöneticiliği, Psikometri, Geçerlik, Güvenirlik.

[quads id=5]

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilgi Kaynakta Mevcut Değildir.

Affiliation Email addresses: Bilgi Kaynakta Mevcut Değildir.

Correspondence Address: Bilgi Kaynakta Mevcut Değildir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin kullanıldığı uyarlama çalışması 2016 yılında yayımlanmıştır. Ölçeğin akademik veya ticari kullanımı için gerekli izinler, uyarlamayı yapan yazar (Çiğdem Tan) ve orijinal ölçeğin telif hakkı sahipleri (Allen & Meyer) ile iletişime geçilerek belirlenmelidir. Genel akademik kullanım için referans gösterilerek kullanılması mümkündür.

Ölçeğin orijinal PDF dosyasına aşağıdaki bağlantıdan ulaşılabilir: orgutsel-adanmislik-olcegi-toad.pdf

Referanslar

Tan, Ç. (2016). İlköğretim okul yöneticilerinin takım liderlik davranışlarının öğretmenlerin iş doyumu, örgütsel adanmışlık ve örgütsel vatandaşlık düzeylerine etkisi. EKEV Akademi Dergisi, 20 (68), 65-80.

Makalenin orijinal yayımcı bağlantısı: ekevakademi.org

[quads id=5]

Örgütsel Adanmışlık Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Ölçek maddeleri, sağlanan kaynak metinde yer almamaktadır. Maddelerin tam içeriği için Tan (2016) tarafından yayımlanan makaleye veya yukarıda belirtilen PDF dokümanına başvurulması gerekmektedir.